Danıştay 2. Daire E.2024/1721 K.2024/3822

2- ... Genel Komutanlığı

DAVANIN KONUSU

Davacı tarafından; Jandarma Astsubay Başçavuş sınıf ve rütbesinde görev yapmakta iken, 2011 yılı Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Sınavı sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Üçüncü Dairesince verilen ... günlü, GENSEK No:..., E:..., K:... sayılı kararın yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılarak, başarısız sayılmasına ilişkin işlemin ve Subay Sicil Yönetmeliği'nin 111. maddesinin birinci fıkrasında geçen "...ve mülakat..." ibaresi ve ikinci fıkrasında geçen "...ve mülakatta alınan..." ibaresinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca, ilk incelemeyle görevli Tetkik Hâkimi ...'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Yargılamanın yenilenmesi istemli dilekçe ve eki belgelerin incelenmesinden; davacının, Kilis İl Merkez Jandarma Komutanlığı emrinde Jandarma Astsubay Başçavuş sınıf ve rütbesinde görev yapmakta iken, 2011 yılında yapılan Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Sınavı sonucunda başarısız olduğu, başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ...

Dairesinin ... günlü, GENSEK No:..., E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, 15 Temmuz 2016 hain darbe girişimi sonrasında yapılan soruşturma ve yargılamalarda, "söz konusu sınav sorularının FETÖ/PDY üyelerince çalındığı, örgüt üyelerine yüksek notlar verildiği ve kendilerinden olmayanların kasıtlı olarak mülakatlarda elendiği, sınav sonuç ve hesaplamalarıyla oynandığı, sınavda başarılı olanların çoğunluğunun ihraç edildiği" hususlarının alınan ifade ve itiraflar ile ortaya konulduğu,

bu nedenle 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinde öngörülen yargılamanın yenilenmesi şartlarının oluştuğundan bahisle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin 2/b fıkrasında; dilekçelerde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği, 5. maddesinin 1. fıkrasında; her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, 7. maddesinin 4. fıkrasında; düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri, 14. maddesinin 3/g bendinde;

dilekçeler üzerinde bu Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadığı yönünden inceleme yapılacağı, 15. maddesinin 1/d bendinde; bu yönlerden Kanun'a aykırılık görülür ise otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği belirtildikten sonra, anılan maddenin 5. fıkrasında, bu yönlerden dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un "Yargılamanın yenilenmesi" başlıklı 53. maddesinin 1. fıkrasında yargılamanın yenilenmesi sebepleri sayılmış; 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun ile değişik "Yargılamanın yenilenmesi usulü" başlıklı 55. maddesinde ise; isteğin ilişkin olduğu konu, diğer bir daire veya mahkemenin görevine girmiş ise kararın bu daire veya mahkemece verileceği, karşı tarafın savunması alındıktan sonra isteklerin inceleneceği ve kanunda yazılı sebeplerin varlığı durumunda davaya yeniden bakılarak karar verileceği, yargılamanın yenilenmesi istemlerinin, kanunda yazılı sebeplere dayanmaması durumunda ise istemin reddine karar verileceği ve yargılamanın yenilenmesi istemlerinde duruşma yapılmasının, görevli daire veya mahkemenin kararına bağlı olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda metnine yer verilen 2577 sayılı Kanun'un 3 ve 5. maddelerinde; her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği; ilgililer tarafından açılan idari dava dilekçelerinde, davanın konusu ve sebeplerinin, dayanaklarıyla birlikte, belirgin bir biçimde ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulması zorunluluğu ifade edilmiştir. Uyuşmazlığın, ancak bu şekilde düzenlemiş dava dilekçesi üzerinden irdelenerek hükme bağlanabileceği de tartışmasızdır.

Yargılamanın yenilenmesi kanun yolu, kesinleşmiş bir karara karşı öngörülmüş olduğu için, gerek literatürde gerekse Danıştayın istikrar kazanan içtihatlarında olağanüstü bir kanun yolu olarak nitelendirilmektedir. 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinde, yargılamanın yenilenmesi sebepleri sayma yoluyla belirlenmiş ve 55. maddesinde de, bu müesseseye ilişkin usuller belirlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; davacı tarafından, 2011 yılı Astsubaylıktan Subaylığa Geçiş Sınavı sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle ilk davanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Üçüncü Dairesinde açıldığı ve Mahkemenin ... günlü, GENSEK No:..., E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, anılan kararın kesinleşmesinden sonra 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinde öngörülen şartların gerçekleştiğinden bahisle yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkin açılan bu davada; ilk davadaki talebin yanında ayrıca Subay Sicil Yönetmeliği'nin 111. maddesinin birinci fıkrasında geçen "...ve mülakat..." ibaresi ile ikinci fıkrasında geçen "...ve mülakatta alınan..." ibarelerinin de iptalinin istenildiği görülmektedir.

Yargılamanın yenilenmesi istemlerinde, Kanun'da tahdidi şekilde sayılın sebeplerin yanında önceki davada ileri sürülmeyen delil ve vakıalar da ileri sürülebilir, ancak bu durum, yargılamanın yenilenmesi davasını ilk davadan tamamen bağımsız yeni bir dava şekline getirmez. Zira, yargılama hukukunun temel ilkelerinden olan "taleple bağlılık" ve "davanın genişletilmesi yasağı" ilkeleri uyarınca, yargı yerince yargılamanın yenilenmesine ilişkin istem kabul edilip ilk karar kaldırıldığında, yeniden verilecek kararda, kural olarak ilk dava dilekçesindeki istemle bağlı olarak hüküm kurulması gerekmektedir.

Bu durumda; davacının menfaatini ilgilendiren düzenleyici işlemler nedeniyle dava açabileceği tartışmaz ise de; Subay Sicil Yönetmeliğinin, ilk davaya konu edilemeyen düzenlemelerinin iptali isteminin, yargılamanın yenilenmesi talepli bu davada görülmesine olanak bulunmadığından, yargılamanın yenilenmesi istemli dava dilekçesinin bu haliyle, 2577 sayılı Kanunun 3. ve 5. maddelerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.