Danıştay 2. Daire E.2024/1998 K.2025/4603

Dava Konusu İstem

Davacı, ... ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde çarşı ve mahalle bekçisi olarak görev yapmakta iken; "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak.'' fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin Şırnak Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... karar sayılı kararının anılan fiile ilişkin kısmının iptali istemiyle dava açmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından sosyal paylaşım sitesi facebook üzerinden söz konusu paylaşımların yapıldığı ve Cumhurbaşkanına hakaret niteliğindeki atılı eylemin disiplin soruşturma dosyasında mevcut davacının ikrar içerikli beyanıyla da kabul edilmesi suretiyle disiplin hukuku bakımından ilgili mevzuat kapsamında sübuta erdiği anlaşılmakla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 47. fıkrası uyarınca "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını,

Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak.'' fiili nedeniyle davacının meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin dava konusu işlemin anılan fiile ilişkin kısmında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; dava konusu işlem hakkında valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı bulunmasa da davalı idare bu işleme icrailik atfederek davacının ilişiğini kestiği için dava konusu işlemin kesin ve yürütülebilir işlem olarak kabulü gerektiği; dava konusu Şırnak Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı hakkında Şırnak valisinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayı bulunmadığı için anılan işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz İsteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü;

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, ... ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde çarşı ve mahalle bekçisi olarak görev yapmaktayken facebook isimli sosyal medya paylaşım sitesinden, kendisine ait hesaplardan yapılan paylaşımlar ile "Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye Büyük Millet Meclisini, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini, Devletin yargı organlarını, Devletin askerî veya emniyet teşkilatını alenen aşağılamak.'' fiilini işlediğinden bahisle hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/47 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin Şırnak Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunca tesis edilen ... günlü, ... karar sayılı işlemin isnat edilen fiile ilişkin kısmının iptali istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

7068 sayılı Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasında; "1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir.

a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki;

1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması il makamlarına ait personele bütün disiplin cezalarını," hükmüne; "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasında; "(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan; a) İl polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla,... Kesinleşir" hükmüne yer verilmiştir.

Bununla birlikte, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle (Mülga) 772 sayılı Çarşı Mahalle Bekçileri Kanunu'nun 19. maddesinde ise; "Çarşı ve mahalle bekçilerinin vazifeleriyle ilgili olarak riayet etmeleri gereken hususlar İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak bir Yönetmelikle belirtilir.

(Değişik : 25/7/1967 - 920/1 md.) Bunlar hakkında Emniyet Teşkilatı mensuplarına uygulanan disiplin hükümleri uygulanır. Şu kadar ki, il polis divanlarının bekçiler hakkında verdikleri kararlar valinin tasdiki ile kesinleşir." hükmüne yer verilmiştir.

18/06/2020 günlü, 31159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7245 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu'nun "Disiplin, ödül ve performans değerlendirme" başlıklı 13. maddesinde; "Çarşı ve mahalle bekçilerinin disiplin, ödüllendirme ve performans değerlendirme işlemlerinde istihdam edildikleri genel kolluk kuvvetine göre emniyet ya da jandarma hizmetleri sınıfı mensuplarına uygulanan hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiş; 16. maddesinin 1. fıkrasında yer alan; "(1) 14/7/1966 tarihli ve 772 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır." hükmü uyarınca 772 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış; anılan maddenin 2. fıkrasında ise ; "(2) Mevzuatta 772 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, çarşı ve mahalle bekçileri hakkında emniyet personeline ilişkin disiplin hükümleri uygulanmakla birlikte, anılan personele disiplin kurullarınca verilecek disiplin cezalarının kesinleştirilmesi konusunda dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan ve 18/06/2020 tarihine kadar da yürürlükte kalan (Mülga) 772 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı açıktır. Söz konusu (Mülga) Kanun'un 19/2 maddesine göre ise çarşı ve mahalle bekçilerine disiplin kurullarınca verilecek cezaların vali onayıyla kesinleşeceği hükme bağlanmıştır.

Bu itibarla uyuşmazlığın esasının incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin yetkili makam tarafından tesis edilmediği gerekçesiyle davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu konusu işlemin iptaline dair Bölge İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararda bu yönüyle hukuki isabet görülmemiştir.