Danıştay 2. Daire E.2025/3597 K.2025/5353

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti

...

İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, davacının, daire başkanlığı görevinden alınarak mimar (Mahkeme kararında sehven mühendis yazılmıştır.) kadrosuna atanmasını gerektirecek şekilde hizmeti aksattığı veya başarısız olduğu ya da görevde kalmasında hizmetin yürütülmesi açısından sakınca bulunduğu yönünde hukuken geçerli somut bilgi ve belgenin dava dosyasında bulunmadığı anlaşıldığından, davalı idarece takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan;

yargılama sonucunda hukuka uygun olmadığı sonucuna varılan dava konusu işlem nedeniyle, yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle; dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden (05/08/2024) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; üst düzey kamu yöneticilerinin, kamu kurum ve kuruluşlarının geleceğe dönük planlarını ve politikalarını saptayan, bu plan ve politikalardaki hedefleri gerçekleştirmek için gerekli kaynakları ve bu kaynakların kullanım yerlerini belirleyen kişiler ya da bu kişilerin emir ve direktifleri yönünde uygulamayı yapan veya onlara yardımcı olan kişiler oldukları hususu göz önünde bulundurulduğunda; bu kişilerin atanması ve görevden alınması konusunda idareye daha geniş takdir yetkisi tanındığı, her ne kadar;

davacı tarafından, görevden alınmasını gerektirecek hukuki bir gerekçe olmadığı iddia edilmekte ise de, dava konusu işlemin üst düzey kamu yöneticilerinin atanması ve görevden alınması hususunda idareye tanınan geniş takdir yetkisi kapsamında tesis edildiğinin kabulü gerekeceği, aksi durumun ise, hakkında yapılan adli veya idari soruşturma sonucunda bulunduğu yerde kalmasında sakınca görülenler dışındaki yöneticilerin, bir defa atanmış olmakla bu görevi sürekli olarak yürüteceklerinin beklenmesi anlamına geleceği;

bunun ise hizmetin daha verimli ve doğru işleyişini sağlamaya yönelik idari ilkelere ve kamu yararına aykırı düşeceği sonucuna varıldığından, davacı iddiasına itibar edilmediği, bu durumda; idarenin kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda personelin görevini değiştirme konusunda yasalarla ve idare hukuku ilkelerine dayalı olarak sahip olduğu takdir yetkisini dava konusu işlemin tesisi sırasında kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif (öznel) nedenlerle kullandığına dair dosyada herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığı anlaşılmakla,

kadro derecesi de korunmak suretiyle davacının üst düzey bir kamu görevi olan daire başkanlığı görevinden alınarak, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak mimar kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; dava konusu işlemin subjektif, öznel ve keyfi olduğu, görevini başarılı bir şekilde yerine getirdiği, hakkında herhangi bir adli ya da idari soruşturma bulunmadığı, hiçbir somut gerekçe olmadan tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe düzelterek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 71/2. maddesinde, kurumların, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilecekleri hükme bağlanmış; aynı Yasa'nın "Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi" başlıklı 76. maddesinde de; kurumların, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst veya kurum içinde aynı veya başka yerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen hükümler ile memurların sınıfları da değiştirilmek suretiyle atanmaları konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin kullanımının mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu İdare Hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Buna karşılık, sözü edilen takdir yetkisinin, ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği hususunun yerleşmiş yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunduğunu da vurgulamak gerekir.

Uyuşmazlık konusu olayda; dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, dava konusu işlemin, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun tesis edildiği anlaşıldığından, işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesine dayanılarak hüküm kurulması gerekirken, temyize konu kararda;

bu gerekçenin yanı sıra, "daire başkanlığı kadrosunun da üst düzey kadro olduğunun kabulüyle, atama yapma ve görevden alma konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin bu tür kadrolar için daha geniş olduğu ..." değerlendirmesine yer verilmiş olmasında hukuki isabet bulunmamakta ise de; davanın reddi yolundaki kararda yer alan diğer gerekçenin hukuka uygun bulunması karşısında, bu husus, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinin 1. fıkrasında; "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü ile idarelere personelini atama konusunda takdir yetkisi tanınmış ise de, takdir yetkisinin kullanımının mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve kamu hizmetinin gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Atama işlemi, kamu hizmetinin rasyonel ve verimli bir biçimde görülmesi için tesis edilmesi gereken bir tasarruf olduğundan, bunun, hizmetin en iyi şekilde yerine getirilmesi ve kamu görevlisinin en yararlı olabileceği yer ve görevde çalıştırılması maksatlarıyla yapılması, nihayet kamu yararının sağlanması amacına dayalı bulunması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; meslek hayatına 09/01/1989 tarihinde Barbaros Belediye Başkanlığı bünyesinde sözleşmeli mimar olarak başlayan, 15/01/1990 tarihinde memur kadrosuna atanan davacının, 15/02/2005 tarihinde Tekirdağ Bayındırlık ve İskân Müdürlüğüne naklen tayin olduğu, 15/06/2005 tarihinde Tekirdağ Bayındırlık ve İskân Müdürlüğüne İmar Afet Şube Müdür Vekili, 16/12/2009 tarihinde ise 5902 sayılı Kanun kapsamında Tekirdağ İl Özel İdaresine devren mimar olarak atandığı,

aynı kurumda İmar ve Kentsel İyileştirme Şube Müdür Vekili olarak görev yapmakta iken bu defa 6360 sayılı Kanun gereği tüzel kişiliğin kaldırılması nedeniyle 31/03/2014 tarihinde Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığında mimar kadrosuna atandığı, 02/05/2014 tarihinde İmar ve Şehircilik Daire Başkan Vekili, 08/09/2014 tarihi itibari ile de asaleten...

Dairesi Başkanı olduğu, bu görevi yürütmekte iken dava konusu ...günlü, ... sayılı işlem ile görevinden alınarak mimar olarak atanması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta; davacının, geçmiş hizmetleri değerlendirildiğinde, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak daire başkanlığına atandığı ve bu görev için yeterli donanıma sahip olduğu görülmekte olup; daire başkanlığından alınarak "mimar" olarak atanmasını gerektirecek şekilde hizmeti aksattığı veya başarısız olduğu ya da görevde kalmasında hizmetin yürütülmesi açısından sakınca olduğu yönünde hukuken geçerli somut bilgi ve belgeye dayanılmaksızın, sadece takdir yetkisine bağlı olarak işlem tesis edildiğinin anlaşılması karşısında, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı şekilde kullanılan takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, kararın onanmasına ilişkin çoğunluk kararına katılmıyorum.