Danıştay 2. Daire E.2025/3732 K.2025/5814

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti :... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla.

Tarım Reformu Genel Müdürlüğünde ... olarak görev yapmakta iken, bu görevinden alınarak ... olarak atanmasına ilişkin işlemin iptali üzerine ... kadrosuna yeniden atanan ve yaklaşık üç ay bu görevi yürüten davacının, görev süresi içerisinde başarısız ya da yetersiz olduğuna veya ... görevini mevzuat çerçevesinde yapamadığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı, somut bir sebep gösterilmeden, salt takdir yetkisine dayanılarak,

... görevinden alınarak tarım ve ... olarak atanmasına ilişkin işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların dava tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının mahkeme kararı gereği atamasının yapıldığı ... görevine süresi içinde başlamadığı, benzer durumda açılmış davalarda idare lehine verilmiş emsal kararların bulunduğu, bu kararlarda, görevden alma işlemi için disiplinsizlik ya da başarısızlık gibi koşulların aranmadığı, üst düzey kamu yöneticilerinin atanması konusunda idarenin takdir hakkının bulunduğu, 2021 yılında görev ve yetkilerinin sınırları konusunda daha dikkatli olması konusunda yazılı bir bildirim yapıldığı, Mahkeme kararı sonrası göreve başladığı ...nda yürütülen projelerde ilerleme kaydedilmediği ve sürecin gecikmesine neden olduğu, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda takdir yetkisi kapsamında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 138. maddesinin son fıkrasında, “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” kuralına yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında, “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. ...” hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa Mahkemesi kararlarında, Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, "insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlet" şeklinde tanımlanmıştır.

Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında sayılan hukuk devletinin en önemli unsurlarından birisi "hukuki güvenlik ilkesi"dir. Hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Diğer bir ifadeyle hukuki güvenlik ilkesi, kişilerin hukuksal ilişkiler kurarken tabi olacakları hukuk kurallarını önceden bilmeleri anlamına gelirken, "idari istikrar ilkesi" ise, bu kurallara dayanılarak kazanılan hakların korunacağı güvencesinin kişilere verilmesini ifade etmektedir.

Anayasa'nın 138. ve 2577 sayılı Yasa'nın 28. maddesi uyarınca idarenin, yargı kararının gereğini "aynen" ve "gecikmeksizin" yerine getirmesi zorunluluk olmakla birlikte; idarenin, yargı kararını biçimsel olarak uygulanması sonucunu doğuracak yeni işlem tesisinin de yukarıda anılan ilke ve kurallara aykırılık teşkil edeceği kuşkusuzdur.

Dosyanın incelenmesinden; davacının, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Entegre İdare ve Kontrol Sistemi ... olarak görev yapmakta iken, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü emrine ... olarak atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle açtığı davada, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verdiği, anılan kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bunun üzerine davalı idarece yargı kararını uygulamayı teminen ... günlü, ... sayılı işlemle davacının Tarım Reformu Genel Müdürlüğüne ... olarak atamasının yapıldığı, görevine devam ederken yeniden ...ndan alınarak tarım ve ... olarak atanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Olayda, davacının görev yaptığı ... kadrosundan alınarak ... kadrosuna atanmasına ilişkin işlemin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince iptal edilmesi sonrası ... tarihinde ... görevine başlatıldığı, ardından dava konusu işlemle ... tarihinde tarım ve ... kadrosuna atandığı görülmektedir. İdarenin, mahkeme kararlarını yerine getirmesi, Anayasa'nın 138. maddesi ve 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi gereği temel bir ödev olup, kararları geciktirme ya da uygulamama gibi bir tercih hakkı olmadığı gibi iptal kararlarını etkisizleştirecek idari işlemler yapma imkanı ve hakkı da olmadığından, davacının mahkeme kararı gereği görevine iadesini etkisiz kılacak şekilde tesis edilen dava konusu işlemin yargı kararını etkisizleştirmeye yönelik olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Öte yandan, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki ... günlü, E:..., K:... sayılı karara karşı davalı idare tarafından yapılan temyiz isteminin Dairemizin 25/10/2024 günlü, E:2024/1048, K:2024/5163 sayılı kararı ile reddedildiği ve kararın kesinleştiği görülmektedir.

Bu durumda, davacının, ... görevinden alınıp tarım ve ... olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların dava tarihi olan 03/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.