Danıştay 3. Daire E.1990/1800 K.1992/259

YETKİSİZ KİŞİNİN BAŞVURUSU ÜZERİNE VERİLEN UZLAŞMA KONİSYONU KARARININ TEBLİĞ TARİHİNİN DAVA AÇMA SÜRESİNİ HESABINDA GÖZÖNÜNE ALINAMAYACAĞI HK.

Davacı Kooperatifin 1986 takvim yılı işlemlerinin incelenmesi sonucu salınması önerilen vergi ve cezada tarhiyat öncesi uzlaşılması sebebiyle hesaplanan vergi ve ceza ile gecikme faizinin terkini istemeyle açılan davayı; davacı tarafından, uzlaşmaya giden kişinin yetkisiz olduğu ileri sürülmekte ise de, yetkisiz olan kişinin uzlaşmaya gitmesinin

"yok hükmünde" sayılacak derecede ağır bir usulsüzlük olmadığı ve iptal edilene kadar geçerliliğini sürdüreceği, dava dilekçesinde tarhiyatın terkininin talep olunduğundan davanın iptal davası olarak nitelendirelemeyeceği, kaldı ki, iptal davası olarak düşünülse bile, uzlaşma tutanağının imzalandığı tarihte başlayan dava açma süresinin geçirildiği, dolayısıyla da tarhiyat öncesi uzlaşma işlemi kesinleştiğinden, bir işleme karşı dava açılamayacağı gerekçesiyle incelenmeksizin reddeden Vergi Mahkemesi kararının bozulması istemidir.

Uyuşmazlık, Davacı Kooperatifin 1986 takvim yılına ilişkin işlemlerinin incelenmesi sonucu tesbit edilen ve tarhiyat öncesi uzlaşılan vergi, ceza ve gecikme faizinin terkini istemine ilişkin bulunmaktadır.

Açılan davada, istem, uzlaşmaya giden kişinin yetkisiz olduğu ileri sürülerek, uzlaşma komisyonu kararıyla tahakkuk ettirilen vergi ve ceza ile hesaplanan gecikme faizinin terkini olmakla beraber, uzlaşmanın sağlanması halinde, uzlaşma komisyonu kararlarının kesinliği karşısında, istemin, açıkça yazılmasa bile, uzlaşma tutanağının iptaline yönelik olduğunun kabulü gerekmektedir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun Ek 4.maddesinde, "Uzlaşma için mükellef veya muhatab olanın bizzat veya resmi vekaletini haiz vekili vasıtasıyla (Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin kanuni temsilcileri marifetiyle) ve yazı ile yetkili uzlaşma komisyonuna başvurması şarttır."

hükmü yer almaktadır.

Ayrıca; "Uzlaşma talebinin tetkiki" başlıklı aynı Kanunun Ek 5.maddesine göre uzlaşma komisyonları, uzlaşma müzakeresine başlamadan önce istemin 4.ek maddeye uygun şekilde ve müddeti içinde yapılıp yapılmadığını incelemekle de yükümlüdürler.

Dava dosyasının incelenmesinde, davacı kooperatifin 16.12.1988 tarihli Yönetim Kurulu Kararında, kooperatifi temsile yetkili olarak …, muhasip … ve Üye … seçildiği, bu kişilerden hazır olan iki tanesinin imzalarıyla kooperatifi temsil edecekleri belirtilmiş olup, bu kararın 12 ocak 1989 tarih ve 2187 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlandığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle, Kooperatifi tek başına temsil edemeyen … 'in uzlaşma talebinde bulunmaya yetkisi olup olmadığı hususu uzlaşma komisyonunca incelenmeden uzlaşma sağlanmasında Kanuna uyarlık bulunmadığı gibi, geçersiz olan uzlaşma komisyonu karar tarihini dava açma süresinin başlangıç saymak da mümkün olmadığından, süre kooperatifin dosyada mevcut tahakkuk fişine ıttıla tarihine göre hesaplanmalıdır.