Danıştay 3. Daire E.2017/4265 K.2021/3005

Dava konusu istem: Davacı hakkında, kanuni temsilcisi olduğu 2011 ... Yapı İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemesi Yakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 2012 yılı işlemlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen inceleme raporuna dayanılarak salınan ve şirketten tahsil edilemeyeceği kanaatine ulaşılan cezalı vergilerin güvence altına alınması amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13. maddesi gereğince alınan ihtiyati haciz kararı ile aynı Kanun'un 9. maddesi uyarınca tesis edilen teminat istenmesi işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Güvence altına alınmak istenen kamu alacağının, şirketin 2012 yılına ilişkin defter ve belgelerinin ibraz edilmemesi nedeniyle yapılan tarhiyattan kaynaklandığının anlaşıldığı olayda, defter ve belgelerin ibrazına ilişkin yazının 12/05/2016 tarihinde kanuni temsilci ...'in ikametgah adresinde tebliğ edildiği, davacının ise 25/04/2013 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilmekle kanuni temsilcilik görevinin sona erdiği, dolayısıyla defter ve belgeleri ibraz etme ödevi bulunmayan davacı, söz konusu borçtan sorumlu tutulamayacağından, hakkında ihtiyati haciz kararı alınmasında ve kendisinden teminat istenilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemler iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu şirket hakkında yapılan araştırmada borcu karşılayacak mal varlığı tespit edilemediğinden ve uyuşmazlık konusu dönemde, davacı, şirketin ortağı ve kanuni temsilcisi olduğundan hakkında tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı hakkında, kanuni temsilcisi olduğu 2011 ... Yapı İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemesi Yakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 2012 yılı işlemlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen inceleme raporuna dayanılarak salınan ve şirketten tahsil edilemeyeceği kanaatine ulaşılan cezalı vergilerin güvence altına alınması amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13. maddesi gereğince ihtiyati haciz kararı alınmış ve aynı Kanun'un 9. maddesi uyarınca teminat istenmesine ilişkin işlem tesis edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 9. maddesinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektirir haller ile 359. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplamalara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairesince teminat istenebileceği hükme bağlanmış, aynı Kanun'un 13. maddesinde, 9. madde gereğince teminat istenmesini mucip hallerin varlığı halinde, alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurunun kararıyla ihtiyati haciz tatbik edilebileceği hükmüne yer verilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde de; tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin yerine getirilmemesi yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6183 sayılı Kanun'un "Amme Alacaklarının Korunması" başlıklı ikinci bölümünde yer alan teminat isteme ve ihtiyati haciz işlemleri, icrai muamelelere başlamadan önce tahsile konu kamu alacağının tehlikeye girmesini engellemeye yönelik işlemlerdir. Kamu alacağının cebren tahsil ve takibiyle ilgili olmayıp korunmasına yönelik bu işlemlerin asıl muhatabı ise kamu alacağının gerçek borçlusu, diğer bir ifade ile verginin mükellefi veya sorumlularıdır.

Bu nedenle, esas kamu borçlusu olmayan tüzel kişiliğin kanuni temsilcileri adına teminat isteme ve ihtiyati haciz gibi kamu alacağının korunmasına yönelik tedbirlerin uygulanması söz konusu olmayacaktır.

Tüzel kişilerin kanuni temsilcilerinin ancak kesinleşen ve tüzel kişiliğin mal varlığından kısmen veya tamamen tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu borçlarından dolayı sorumlu tutulabilecekleri ve haklarında şirket borçlarıyla ilgili olarak ancak bu aşamada ihtiyati haciz gibi kamu alacağının korunmasına ilişkin bir işlemin uygulanabileceği dikkate alındığında, davacı hakkında, kanuni temsilcisi olduğu şirket tüzel kişiliğinin vergi borçları nedeniyle alınan ihtiyati haciz kararı ile teminat istenmesine ilişkin işlemler hukuka uygun düşmediğinden, yazılı gerekçeyle verilen Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunu reddeden Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 9. maddesinde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektirir haller ile 359. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplamalara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairesince teminat istenebileceği hükme bağlanmış, aynı Kanun'un 13. maddesinde, 9. madde gereğince teminat istenmesini mucip hallerin varlığı halinde, alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurunun kararıyla ihtiyati haciz tatbik edilebileceği hükmüne yer verilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde de; tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin yerine getirilmemesi yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı düzenlenmiştir.

Yukarıda kuralına yer verilen düzenlemelerden, tüzel kişiliğin kanuni temsilcileri adına teminat isteme ve ihtiyati haciz gibi kamu alacağının korunmasına yönelik tedbirlerin uygulanabileceği sonucuna ulaşıldığından, temyiz istemi hakkında diğer hususlar incelenerek karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire Kararı'na katılmıyorum.