Danıştay 3. Daire E.2018/2809 K.2022/213

Dava konusu istem: Davacının, bir dönem işçisi olduğu …'ın sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiğinden bahisle adına müteselsil sorumlu sıfatıyla 2011 yılı için kesilen bir kat vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacının, sahte belge düzenleme fiiline ne oranda iştirak ettiği, suç ile illiyet bağı konusunda somut ve iştirak iradesini ortaya koyan yeterli bir tespit bulunmaksızın sadece sahte fatura düzenlediği iddia edilen asıl mükellef hakkındaki vergi tekniği raporu ve takdir komisyonu kararları dayanak alınarak adına kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle cezalar kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

… hakkındaki vergi tekniği raporunda sahte belge düzenlediği ve davacının da bu fiile iştirak ettiği somut bir şekilde saptandığından, davacı adına kesilen vergi ziyıa cezalarında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

NCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

… isimli mükellefin yanında bir dönem işçi olarak çalışan davacı adına, anılan mükellefin sahte fatura düzenleme eylemine iştirak ettiğinden bahisle 2011 yılına ilişkin bir kat vergi ziyaı cezalarının kesildiği anlaşılmıştır. Dava konusu vergi ziyaı cezalarına ait ceza ve ihbarnamelerin kesilen cezanın nedeni olduğu bölümde, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. ve 341.maddelerine yer verilmesine karşın ihbarnamenin üst kısmında müteselsil sorumlu ifadesine yer verildiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, iptal davalarının, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olduğu kural altına alınmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun ''Ceza İhbarnamesi'' başlıklı 366. maddesinde, kesilen vergi cezalarının ilgililere ceza ihbarnamesi ile tebliğ olunacağı, ceza ihbarnamelerinde ihbarnamenin sıra numarası, tanzim tarihi, ilgililerin soyadı, adı ve unvanı, varsa mükellef numarası (mükellef hesap numarası), ilgilinin açık adresi, kanunun madde ve fıkra numaraları gösterilmek ve mevcut deliller bildirilmek suretiyle olayın izahı, olayın ilgili bulunduğu vergilendirme veya hesap dönemi, varsa cezanın ilgili bulunduğu vergiye ait ihbarnamenin tarih ve numarası, varsa tekerrür ve içtima durumu, vergi cezasının hesabı ve miktarı, vergi mahkemesinde dava açma süresine ilişkin bilgilerin bulunacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Menfaati ihlal edilenler tarafından iptal davası açılabilmesi için idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olması gerekmektedir.

İdari işlemin hukuki sebebi, idareyi o işlemi yapmaya iten soyut hukuk kuralı olup vergi hukukunda vergi ve cezanın hukuki sebebi ise somut vergi kanunlarındaki vergi salınmasını ve ceza kesilmesini gerektiren kurallardır.

Bu nedenle vergi ve/veya ceza ihbarnamelerinin, kanunda yazılı unsurları ihtiva etmesi yanı sıra sebep unsuru bakımından kanunun hangi maddesi uyarınca düzenlendiği hususunu; diğer bir anlatımla kanuni dayanağını da içermesi gerekir. Kanuni dayanağının açıkça gösterilmesi, ilgililerin, ne suretle ve hangi hukuki nedenle vergi ve/veya cezaya muhatap kılındıklarını bilmelerine, böylece savunma haklarını gereği gibi kullanabilmelerine olanak tanınması için zorunludur.

Dava konusu olayda davacı adına düzenlenen vergi ve ceza ihbarnamelerinde, "müteselsilen sorumlu" ve "213 sayılı Kanun'un 344. ve 341. maddeleri" ibarelerine yer verilmesi nedeniyle cezanın dayanağı hususunda duraksama oluştuğundan, sebep unsuru açısından hukuka uygun düşmeyen dava konusu vergi ziyaı cezalarının yazılı gerekçeyle kaldırılması yolundaki Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamıştır.