Danıştay 3. Daire E.2019/2393 K.2022/3333

Dava konusu istem: Davacı şirketin, aktifinde bulunan taşınmazını ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne devretmek suretiyle gerçekleştirdiği kısmi bölünme işlemi sonrası sermaye azaltımını enflasyon düzeltme olumlu farklarından karşıladığı yolundaki tespitleri içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak 2013 yılı için re'sen salınan kurumlar vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Kısmi bölünme kapsamında ayni sermaye koyma işlemi kayıtlı değerle yapıldığından vergilendirilebilecek kazancın ancak devralan şirketin bunları satması halinde doğacağı, bu nedenle kısmi bölünmenin vergi ertelemesi olarak görüldüğü, kısmi bölünmeyle yeniden yapılanmaya olanak sağlanması, ulusararası düzeyde rekabet edilebilmesi, ekonomik gelişmelere ayak uydurulabilmesi, kıt kaynakların daha verimli bir şekilde kullanılması ve karlılığın artırılması, maliyetlerin düşürülmesi,

aynı şirket bünyesinde yürütülen birden çok hizmet veya üretim faaliyetlerin ayrıştırılarak işletmelerin mevcut hantal yapılarından kurtarılması, anlayış ve görüş farklılığı olan ortakların ortaklıklarının ayrıştırılması ve uzmanlaşmanın önündeki engellerin kaldırılması gibi hususların gerçekleşmesinin amaçlandığı, dolayısıyla kısmi bölünmede, devralan şirketin devreden şirket yönünden eski şirketin devamı niteliğinde olduğu,

bu durumda taşınmaz devralan şirket bünyesinde kaldığı sürece söz konusu işlemlerin vergilendirilemeyeceği anlaşıldığından yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu cezalı vergi kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 19. maddesinin 3. fıkrasının b bendinden ve madde gerekçesinden, devredilen şirkette yapılan sermaye azaltımı nedeniyle de vergiyi doğuran olayın gerçekleştiğinin anlaşılması gerektiği, vergi inceleme raporunda da yer alan özelgede de belirtildiği üzere sermaye azaltımının sırasıyla önce kurumlar vergisine ve vergi sonrası dağıtılan kazancın ise kar dağıtımına bağlı vergi kesintisine tabi tutulacak hesapların kullanılması, son olarak ise vergilendirilmeyecek ayni ve nakdi sermayenin işletmeden çekildiği kabul edilerek yapılan tarhiyatın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Vergi incelemesinin amacına uygun gerçekleştirilmediği, kısmi bölünme işleminden sonra çıkarılan özelgeye dayanılarak şirket hakkında yapılan tarhiyatın "geriye yürümezlik, belirlilik ve öngörülebilirlik" ilkelerine aykırı olduğu, sermaye azaltımı dolayısıyla işletmeden herhangi bir çekiş olmadığı gibi şirket ortaklarının malvarlığında da artış olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin, aktifinde bulunan taşınmazını ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne devretmek suretiyle gerçekleştirdiği kısmi bölünme işlemi sonrası yapılacak olan sermaye azaltımının, Maliye Bakanlığınca çıkarılan özelgeye dayanılarak, sırasıyla önce kurumlar vergisine ve vergi sonrası dağıtılan kazancın ise kar dağıtımına bağlı vergi kesintisine tabi tutulacak hesaplardan, son olarak ise vergilendirilmeyecek ayni ve nakdi sermayenin işletmeden çekilerek yapıldığı kabul edilerek dava konusu cezalı verginin salındığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 73. maddesinin 3. fıkrasında vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin kanunla konulup, değiştirileceği veya kaldırılacağı kural altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'da yer alan düzenlemeyle kamu gücüne dayanarak tahsil edilen bütün yükümlülüklerin yasayla düzenlenmesi zorunluluğu getirilerek anayasal güvence altına alınmıştır. Anılan maddede karşılığını bulan "verginin yasallığı ilkesi'' olarak tanımlanan ilke gereği vergiler ancak yasama organının yetkisi dahilinde konulabilir, değiştirilebilir ya da kaldırılabilir. Kanuna göre daha alt düzeyde yer alan idari düzenlemelerde vergilendirmenin temel öğeleri ile ilgili olmaması şartıyla ayrıntılara ve teknik konulara ilişkin olarak düzenleme yetkisi kullanılabilecek ise de bu yetkinin mükellefler aleyhine yasaların uygulanmasının daraltılması veya genişletilmesi ya da verginin yasallığı ilkesi gereğince vergi konulması sonucunu doğuracak bir nitelik taşımasına olanak bulunmamaktadır.

Bu durumda, şirketlerin sermayelerini azaltmaları durumunda, sermayenin hangi unsurunun ne kadar tutarda azalacağı ve azaltıma konu edilen unsurlar üzerinden nasıl vergileme yapılacağı hususunda yasal bir düzenleme bulunmadığından yazılı gerekçeyle dava konusu tarhiyatı kaldıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.