Danıştay 3. Daire E.2021/3654 K.2023/3718

Dava konusu istem: Davacı adına, Sınırlı Sorumlu ...Yapı Konut Kooperatifi'nden alınamayan 2009 ila 2012 yıllarına ait muhtelif vergi kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ...tarih ve ...ila ...takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Mahkemelerince verilen ara kararıyla asıl borçlu kooperatif adına düzenlenen ihbarnamelerin tebliğ alındıları istenilmesine karşın dava konusu ...ve ...takip numaralı ödeme emirleri içeriği vergi ve cezalara ilişkin ihbarnamelerin tebliğ alındıları dosyaya ibraz edilmediğinden söz konusu borçlar için davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibi için gerekli şartların oluşmadığı, ...ve ...takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacağının tahsili amacıyla kooperatif adına düzenlenen ve usulüne uygun şekilde tebliğ edilen ödeme emirleri ile takip edilmesine karşın borcun ödenmediği,

yapılan araştırma neticesinde kooperatifin borcu karşılayacak mal varlığının bulunmadığı anlaşıldığından söz konusu borç için davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle ...ve ...takip numaralı ödeme emirleri iptal edilmiş, ...ve ...takip numaralı ödeme emirleri yönünden ise dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:

Vergi Mahkemesi kararının; ...ve ...takip numaralı ödeme emirleri yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına davacı tarafından yöneltilen istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Dava konusu ...ve ...takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacağı için asıl borçlu kooperatif adına düzenlenen ...ve ...takip numaralı ödeme emirlerinin kooperatif adresinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, yapılan araştırma neticesinde şirketin borcu karşılayacak mal varlığının bulunmadığı anlaşıldığından davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle ...ve ...takip numaralı ödeme emirlerinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davalı idare istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra değinilen ödeme emirleri yönünden de dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tüketim ve taşımacılık faaliyetini yürüten kooperatifler dışında kalan kooperatiflerin kurumlar vergisinden muaf oldukları, ödeme emirleri içeriği kamu alacağının zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Asıl borçlu kooperatiften tahsil edilemeyen kamu alacağı için kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Asıl borçlu Sınırlı Sorumlu ...Yapı Konut Kooperatifi'nin yönetim kurulu üyeliğine 16/11/2008 ve 20/04/2010 tarihli genel kurul kararlarıyla seçilen ...ve ...'ın kooperatifi temsil ve ilzama yetkili kılındığı, sırasıyla denetim kurulu yedek üyesi ve yönetim kurulu üyesi seçilen davacının ise temsil ve ilzam yetkilisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıfların ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 55. maddesinde, yönetim kurulunun, kanun ve anasözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organı olduğu, 58. maddesinde, anasözleşmede, genel kurula veya yönetim kuruluna, kooperatifin yönetiminin ve temsilinin kısmen veya tamamen kooperatif ortağı bulunmaları şart olmayan bir veya birkaç müdüre veya yönetim kurulu üyesine tevdi etmek yetkisinin verilebileceği, 59. maddesinde, temsile yetkili şahısların kooperatif namına onun amacının gerektirdiği bütün hukuki işlemleri yapabileceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda sözü edilen yasal düzenlemeler uyarınca asıl borçlu kooperatiften alınamayan vergi ve buna bağlı borçlarından dolayı ancak borcun ait olduğu dönemlerde şirket tüzel kişiliğini temsil ve ilzama yetkili olanların sorumlu tutulabilmeleri mümkündür. Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, asıl borçlu kooperatifi temsil yetkisi bulunmayan dolayısıyla kanuni temsilci olmadığı anlaşılan davacının takip edilen kamu alacağından sorumlu tutulması suretiyle adına düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uygunluk bulunmadığından yazılı gerekçeyle verilen kararın bozulması gerekmiştir.