Danıştay 3. Daire E.2021/804 K.2024/178

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ihracat istisnasından doğan 2019 yılının Ocak ila Haziran dönemlerine ait katma değer vergisi alacağının nakden iadesi talebiyle yapılan … tarihli ve … sayılı başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile söz konusu katma değer vergisinin faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarenin savunma dilekçesinin ve ekinde sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 2019 yılının Ocak dönemi için davanın açıldığı tarih itibariyle davacı şirket tarafından katma değer vergisi iade talebiyle başvuru yapılmamış olduğu görüldüğünden davanın değinilen kısmının esasının inceleme olanağının bulunmadığı,

aynı yılın Şubat ila Haziran dönemleri yönünden davalı idare tarafından, davacı şirketin 01/03/2019 tarihinden itibaren katma değer vergisi iadesi yönünden Çamlıca İhtisas Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün mükellefi olduğu dolayısıyla bu dönemlere ilişkin iade taleplerinin ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğüne yapılması gerektiği belirtilmiş ise de davacının mükellefiyetinin değişmediği,

aynı Vergi Dairesine bağlı olarak faaliyetlerini devam ettirdiği dolayısıyla davalı idarenin kendi iç işleyişi ile ilgili bir durumdan dolayı davacı şirket sorumlu tutulamayacağından değinilen dönemlere ilişkin olarak iade talebinin zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle 2016 yılının Şubat ila Haziran dönemlerine ilişkin kısmı yönünden işlemin iptaline ve iadesi istenen tutarın tecil faizi ile birlikte davacıya iadesine hükmedilmiş, işlemin aynı yılın Ocak dönemine ilişkin kısmı yönünden ise incelenmeksizin reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:

Vergi Mahkemesi kararının; dava konusu işlemin 2019 yılının Ocak dönemine ilişkin kısmına dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu, kararın değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Davacı tarafından 09/05/2019 tarihli dilekçeyle yapılan iade başvurusunda bulunulmuş ise de söz konusu iade başvurusunda, iade istenilen dönem, tutar ve iade dilekçesi ile beraber sunulması gereken belgelerin sunulmadığı gibi dilekçede başvuru tarihinden sonraki dönemlere ilişkin de iade talebinde bulunulduğundan dolayısıyla ortada iade isteminde bulunulan dönemlere ilişkin olarak usulüne uygun yapılmış başvuru olmaksızın yapılan iade talebinin zımnen reddedildiğinden bahisle açılan davanın anılan kısmının incelenmeksizin reddi gerekirken, davanın kabulü yolunda verilen kararda yasal isabet görülmediği gerekçesiyle davalı idare istinaf başvurusu bu yönden kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra dava incelenmeksizin reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Şirketlerinin, sahte fatura düzenlediğinden bahisle özel esaslara alınması işlemine karşı açılan davada.

Vergi Mahkemesi … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verilmesi üzerine genel esaslara alındığı ancak herhangi bir hukuki dayanağı olmaksızın, katma değer vergisi iade talepleri yönünden özel esaslara tabi tutularak 2018 yılının Kasım dönemine ilişkin iade taleplerinin reddedildiği, iade talepleri yönünden sistem üzerinden özel esaslara alınması sebebiyle 2019 yılının Ocak ila Haziran dönemlerine ilişkin olarak iade başvurusu sistem üzerinden gerçekleştirilemediğinden 09/05/2019 tarihinde fiziken verdikleri dilekçe ile başvuru yapılmak zorunda kalındığı,

başvuru dilekçesinin inceleme ve değerlendirmeye alınmaksızın dava konusu dönemlere ilişkin usulüne uygun başvurusu olmadığından bahisle incelenmeksizin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ…NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, ihracat istisnasından doğan katma değer vergisi alacağının nakden iadesine yönelik talebi, kısmen sahte fatura düzenleme fiilinden dolayı özel esaslara tabi tutulması nedeniyle sistem üzerinden kabul edilmemiştir.

Söz konusu özel esaslara alınma işlemine karşı … Vergi Mahkemesinin … esasında açtığı davada verilen 12/04/2019 tarihli yürütmenin durdurulması kararı uyarınca genel esaslara alınmakla birlikte, hakkında iade talepleri ile ilgili mahkeme kararı bulunmadığı dolayısıyla iade talepleri yönünden halen özel esaslara tabi olduğu neden gösterilerek iade talebinin sistem üzerinden kabul edilmemesi üzerine davacı tarafından 09/05/2019 tarihinde fiziken verilen dilekçe ile yapılan başvurunun zımnen reddedildiği anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ihracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetler ile yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetlerin katma değer vergisinden istisna olduğu,

(c) bendinde ihraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait katma değer vergisinin ihracatçılar tarafından ödenmeyeceği, mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu verginin, vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı, ihracattan sonra terkin edileceği hükme bağlanmış, aynı Kanun’un 32. maddesinin 1. fıkrasında, bu Kanunun 11, 13, 14 ve 15. maddeleri uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin,

mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinden indirileceği, vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen katma değer vergisinin, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunacağı hüküm altına alınmıştır.

3065 sayılı Kanunun ilgili maddeleri ve 6111 sayılı Kanunun geçici 16. maddesi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 120. maddelerinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiler çerçevesinde çıkarılan, 26/04/2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve yayım tarihini izleyen aybaşından itibaren yürürlüğe giren Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin "II. İstisnalar" başlıklı bölümünün "A. İhracat İstisnası" başlıklı alt bölümünün "1.1.4.

İade" başlıklı kısmında; mal ihracatından kaynaklanan iade taleplerinde standart iade talep dilekçesi, satış faturaları listesi, gümrük beyannamesi veya listesi (serbest bölgeye yapılan ihracatta serbest bölge işlem formu, posta veya kargo yoluyla gerçekleştirilen ihracatta elektronik ticaret gümrük beyannamesi), ihracatın beyan edildiği döneme ait indirilecek katma değer vergisi listesi, yüklenilen katma değer vergisi listesi, iadesi talep edilen katma değer vergisi hesaplama tablosu belgelerinin aranacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu işlemin 2019 yılının Mayıs ve Haziran dönemlerine ait kısmına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.

Özel esaslara tabi tutulma işlemlerine karşı açılan davaların sonuçlandırıldığı vergi yargısı kararları istikrar kazanmış kararlardan olup sözü edilen yargı yerlerince, "gerek davalı idarenin gerek bağlı bulunduğu hiyerarşik üst makamların, mükellefleri bu şekilde kategorize edebilmelerine olanak sağlayan hiçbir yasal düzenleme bulunmadığı gibi Anayasa'da da buna izin veren bir hüküm yer almadığından, bu şekilde yasal dayanağı olmadan yapılacak bir sınıflandırmanın, vergi barışını bozucu etki yaratacağı gibi Anayasa’da güvence altına alınan temel kişi hak ve hürriyetlerine de aykırılık teşkil edeceği" yolundaki gerekçe hükme esas alınarak özel esaslara alınma işlemleri iptal edilmektedir.

Söz konusu yargı kararlarıyla istikrar kazandığı üzere davacının katma değer vergisi iade talepleri de dahil olmak üzere özel esaslar uygulaması kapsamına alınamayacak olmakla birlikte, hukuki dayanağı olmaksızın katma değer vergisi iade talepleri yönünden özel esaslara tabi tutularak iade talepleri yönünden sistem üzerinden başvurusu engellenen davacının 09/05/2019 tarihli katma değer vergisi alacağının nakden iadesine ilişkin başvurusunun,

2019 yılının Ocak ila Nisan dönemlerine ait kısmının davalı idarece gerekli belgeleri istenmek ve değerlendirilmek suretiyle sonuçlandırması gerekirken başvuru dilekçesinin inceleme ve değerlendirmeye esas alınmaksızın zımnen reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından aksi gerekçeyle davayı incelenmeksizin reddeden Vergi Dava Dairesi kararının değinilen hüküm fıkrası yönünden bozulması bozulması gerekmiştir.

(X)-KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bozulması istenen Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında istemin kabulünü gerektirecek nitelikte bulunmadığından, temyiz isteminin reddi gerektiği görüşü ile karara katılmıyorum.