Danıştay 3. Daire E.2022/2546 K.2022/4790

Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu ... Ekonomik Danışmanlık ve Ticaret Anonim Şirketinden alınamayan 1999 ila 2001 yıllarına ait kurumlar vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: 25/09/2002 tarihinde tasfiye edilerek tüzel kişiliği sona eren asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ihbarnamelerin 11/06/2007 tarihinde, ödeme emirlerinin ise 17/10/2011 tarihinde memur vasıtasıyla tebliğ edildiğinin anlaşıldığı olayda, tüzel kişiliği ortadan kalkan şirket hakkında yapılan işlemler hukuki sonuç doğurmayacağından takip edilen kamu alacağının zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle dava konusu ödeme emri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emri içeriği amme alacağının zamanaşımına uğramadığı, asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyen kamu alacağı için ilgili dönemde kanuni temsilci olan davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Hukuken var olmayan şirket adına tarhiyat yapılamayacağı, usulüne uygun olarak tarh edilmemiş bir verginin kesinleştiğinden bahisle cebri işleme konu edilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının kanuni temsilcisi olduğu ... Ekonomik Danışmanlık ve Ticaret Anonim Şirketinin 25/09/2002 tarihinde tasfiyesinin tamamlanarak ticaret sicilinden kaydının silindiği hususunun 02/10/2002 tarih ve 5647 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği, şirket adına yapılan tarhiyatlara ilişkin 09/06/2007 düzenleme tarihli ihbarnamelerin 11/06/2007 tarihinde, ödeme emirlerinin ise 17/10/2011 tarihinde memur vasıtasıyla tebliğ edildiği, asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyen kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinin tebliği üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinin 1. fıkrasında, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği öngörülmüş, 2. fıkrasında, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve bunlara bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kural altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bir şirketin borçlu kılınabilmesi ancak tüzel kişilik kazandığı tarih ile bu kişiliğin sona erdiği tarih arasındaki zaman diliminde olanaklıdır. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre de şirketlerin tüzel kişilikleri ticaret sicilinden silinmesiyle sona erer. Ticaret sicilinden kaydı silinen ve hukuksal varlığı sona eren bir kurumun bu tarihten sonra haklara sahip olması, borçlu kılınması, temsili, yargı yerlerinden hukuksal koruma istemesi mümkün olmayacaktır.

213 sayılı Kanunun yukarıda kuralına yer verilen 10. maddesi uyarınca, kanuni temsilcilerin tüzel kişiliğin borçları nedeniyle takip edilebilmesi için de öncelikle temsilcisi olduğu tüzel kişi adına usulüne uygun tarh ve tahakkuk ederek kesinleşmiş bir kamu alacağının bulunması gerekmektedir.

Olayda, dava konusu ödeme emrinin dayanağı kamu alacağı, asıl borçlu şirketin ticaret sicilinden kaydının silinmesinden sonraki bir tarih olan 09/06/2007 tarihinde düzenlenen ihbarnameden kaynaklanmakta olup, 25/09/2002 tarihi itibarıyla hukuk aleminden kalkmış olan şirket hakkında idari işlem tesisine ve bu işlemlerin hukuk düzeninde sonuçlar doğurmasına olanak bulunmadığından, dolayısıyla davacının kanuni temsilci olarak takibini gerektiren, usulüne uygun olarak tarh ve tahakkuk etmiş ve kesinleşmiş bir kamu alacağının varlığından söz edilemeyeceğinden dava konusu ödeme emrini yazılı gerekçeyle iptal eden Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine ilişkin Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.