Danıştay 3. Daire E.2023/10474 K.2025/3585

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ı) işaretli bendi uyarınca ortaklara borçlar hesabından, şirket sermayesine aktarılmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artırımına yönelik olarak hesaplanan faizin, kurum kazancından indirilmesi gerektiği ihtirazi kaydıyla verilen kurumlar vergisi beyannamesi üzerine söz konusu çekinceye itibar edilmeksizin 2021 yılı için fazladan tahakkuk eden kurumlar vergisinin kaldırılması ve tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlığın çözümünün ortaklara borçlar hesabından şirket sermayesine aktarılan tutarın, nakdi sermaye artırımına ilişkin indirim kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin belirlenmesine bağlı olduğu,

ortakların veya ortaklarla ilişkili kişilerin şirketten kredi ya da borç almak suretiyle sermaye artırımının gerçekleşmesi durumunda indirim imkanından yararlanılamayacağı yönünde gerek 5520 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ı) işaretli bendinde gerek 9 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde açık düzenlemelere yer verildiği ancak dava konusu olayda olduğu gibi bu durumun tam tersi halinde yani ortağın şirkete borç vermiş olması ve bu borcun sermayeye eklenerek sermaye artışının gerçekleşmesi halinde şirketlerin vergi indiriminden yararlanmalarını engelleyen herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından ortaklara

borçlar hesabından şirket sermayesine aktarılmak suretiyle nakdi sermaye artışı gerçekleştirilme yönteminin, değinilen indirimden yararlanmaya engel bir hal teşkil etmediği anlaşıldığından, yapılan tahakkukunun ihtirazi kayda konu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fıkrası gereğince davacıdan haksız tahsil edilen verginin tahsil edildiği tarihten itibaren işleyen tecil faiziyle iadesi gerektiği gerekçesiyle tahakkuk eden verginin dava konusu edilen kısmı kaldırılmış ve tahsil tarihinden itibaren tecil faizi ile birlikte iadesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Şirketlerin bazı durumlarda sermaye artırımına ilişkin tutarların nakit olarak yerine getirilmesi yerine bilançolarında yer alan ortaklara borçlar hesabının mahsubu yöntemini tercih ettikleri, bu durumda, şirket nezdinde sermaye artışının gerçekleştiği ancak ortaklar tarafından nakit bir sermaye konulmasının söz konusu olmadığı, Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No:9)'e göre şirket ortaklarının sermaye artırımını nakit olarak gerçekleştirmeksizin şirketten olan alacaklarını sermaye artırımına konu etmeleri halinde nakit sermaye artışından kaynaklanan faiz indirimi uygulamasından yararlanamayacakları, yapılan tahakkukun usule ve hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, 5520 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ı) işaretli bendi uyarınca ortaklara borçlar hesabından, şirket sermayesine aktarılmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artırımından kaynaklanan faiz indirimi uygulamasından yararlandırılmaları gerektiği ihtirazi kaydıyla verilen kurumlar vergisi beyannamesi üzerine söz konusu çekinceye itibar edilmeksizin 2021 yılı için fazladan tahakkuk eden kurumlar vergisinin kaldırılması ile tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun "Diğer İndirimler" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasında, kurumlar vergisi matrahının tespitinde; kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından indirilebilecek hususlar sayılmış olup sözü edilen fıkranın (ı) bendinde, finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri hariç olmak üzere sermaye şirketlerinin ilgili hesap dönemi içinde,

ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları veya yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı üzerinden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan "Bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı" dikkate alınarak,

ilgili hesap döneminin sonuna kadar hesaplanan tutarın %50'si, bu indirimden, sermaye artırımına ilişkin kararın veya ilk kuruluş aşamasında ana sözleşmenin tescil edildiği hesap döneminden itibaren başlamak üzere izleyen her bir dönem için ayrı ayrı yararlanılacağı, sonraki dönemlerde sermaye azaltımı yapılması hâlinde azaltılan sermaye tutarı indirim hesaplamasında dikkate alınmayacağı, bu bent hükümlerine göre hesaplanacak indirim tutarının, nakdi sermayenin ödendiği ay kesri tam ay sayılmak suretiyle hesap döneminin kalan ay süresi kadar hesaplanacağı,

matrahın yetersiz olması nedeniyle ilgili dönemde indirim konusu yapılamayan tutarların, sonraki hesap dönemlerine devredeceği, bu bendin uygulanmasında sermaye şirketlerine nakit dışındaki varlık devirlerinden kaynaklananlar dâhil olmak üzere, sermaye şirketlerinin birleşme, devir ve bölünme işlemlerine taraf olmalarından veya bilançoda yer alan öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesinden kaynaklanan ya da ortaklar veya bu Kanunun 12. maddesi kapsamında ortaklarla ilişkili olan kişilerce kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artırımlarının,

indirim hesaplamasında dikkate alınmayacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda kuralına yer verilen yasal düzenleme uyarınca indirim hakkından faydalanabilmek için ortaklar tarafından şirkete nakden sağlanan sermayenin, kredi kullanılarak ve borç alınarak temin edilmemiş olması gerekmektedir.

Ortakların veya ortakla ilişkili kişilerin kredi kullanması veya borç alması suretiyle ortaklar tarafından gerçekleştirilecek sermaye artırımlarında ortaya çıkacak faiz transferinin önüne geçilmesi amacıyla bu şekilde yapılacak sermaye artırımları indirim uygulamasının kapsamı dışında tutulmuştur.

Bu durumda, davacının indirim konusu yapmak istediği sermaye artışının nakdi olarak değil ortaklara borçlar hesabının sermayeye ilave edilmesi şeklinde gerçekleşmiş olması karşısında, yapılan tahakkukun ihtirazi kayda konu edilen kısmında hukuka aykırılık bulunmadığından aksi yöndeki gerekçeyle verilen Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.