Danıştay 3. Daire E.2023/3246 K.2025/3334

Dava konusu istem: Davacı adına,... Radyo ve Televizyon Yayınlar Anonim Şirketi'nden alınamayan 2010 ve 2011 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağının asıl kamu borçlusu şirket tarafından 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı, bazı alacakların yeniden yapılandırılmasını düzenleyen yasalar kapsamında gerçekleştirilen başvurular sonucunda borcun tutarı, vadesi ve döneminin değiştiği, bir başka ifadeyle, yeni bir hukuki durumun ortaya çıktığı kabul edildiğinden yapılandırmanın ihlali üzerine öncelikle oluşan yeni duruma uygun şekilde şirket adına ödeme emri düzenlenip tebliğ edilmesi gerekirken yapılandırmadan önce şirket adına düzenlenmiş olan ödeme emirleri esas alınarak davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yapılandırma kanunların amacının mükelleflere kolaylık sağlayarak alacağın hazineye intikalinin hızlandırılması olduğu, ihlal üzerine takip sürecinin yeniden başlatılmasının bu amaca uygun düşmeyeceği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulüyle temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, 06/12/2019 tarih ve 9967 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanan asıl borçlu şirketin genel kurulunun 14/11/2019 tarihli kararıyla, 14/11/2022 tarihine kadar şirketi temsile yetkili kılındığı görülmüştür.

Davalı idarenin dosyaya sunduğu... tarih ve ... sayılı yazısında, şirketin değişik yapılandırma kanunları kapsamında borçlarını yapılandırdığı ancak ödeme yapmayarak yapılandırmayı ihlal ettiği, son olarak 25/06/2021 tarihli dilekçeyle 7326 sayılı Kanun kapsamında, dava konusu ödeme emri içeriği borçları da kapsayacak şekilde, borçlarını yapılandırdığı ancak ihlal nedeniyle yapılandırmanın iptal edildiği, şirket adına daha önce ödeme emirleri düzenlendiği için yeniden ödeme emri düzenlenmediği belirtilerek ödenmeyen kamu alacağının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla uyuşmazlık konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere onbeş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir "ödeme emri" ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde dava açabileceği; 62. maddesinde borçlunun, mal bildirimde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairelerince haczolunacağı hüküm altına alınmıştır.

7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 9. maddesinin 6. fıkrasında, Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden;

bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği kural altına alınmış olup 6522, 6736, 7020, 7256, sayılı Kanunlarda da benzer hükümlere yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun şirket tüzel kişiliği nezdinde yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını başka bir ifadeyle yapılandırmanın ihlalinden sonra asıl borçlu adına yeniden ödeme emri düzenlenerek mal varlığı araştırması yapılmasını gerektirdiğinden söz edilemez.

Yapılandırma ve yapılandırmanın iptali tarihlerinde kanuni temsilcilik görevi devam eden ve bu nedenle şirket hakkında yapılandırma öncesindeki takibin usulüne uygun biçimde tüketilmiş olması koşuluyla şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağından sorumlu tutulabilecek olan davacı adına düzenlenen ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarıyla ilgili olarak asıl borçlu şirket adına düzenlenmiş olan ödeme emirlerinin usule uygun tebliğ edilip edilmediği,

usulüne uygun tebliğ edilmiş ise kamu alacağının şirketten tahsil imkanı bulunup bulunmadığı araştırılmak üzere yeniden karar verilmek üzere yazılı gerekçeyle dava konusu ödeme emrini iptal eden Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.