Danıştay 3. Daire E.2023/3808 K.2024/72

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 2017 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesinde 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinde düzenlenen %5 kurumlar vergisi indirimi uygulamasından yararlanması neticesinde ortaya çıkan 375.731,85 TL iade alacağının 2019 yılının Ocak dönemi için tahakkuk eden katma değer vergisi borcuna mahsubu talebinin reddine dair ... tarih ... sayılı işlemin iptali ve ihtirazi kayıtla beyan edilerek ödenen katma değer vergisinin 375.731,85 TL'lik kısmının iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirket, 2014 ve 2015 yılları muhtelif vergi beyannamelerine ilişkin olarak tahakkuk eden vergilerin bir kısmını ödemediği ve terkin edildiğinden bahisle Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinden yararlandırılmamış ise de 2015 yılındaki mahsup talebinin zamanında yerine getirilmediği, vergi indiriminden yararlanmak amacıyla düzeltme beyannamesi verdiği,

vadesinden sonra ödediği borcu karşılayacak vergi iadesi alacağının vade tarihinden önce mevcut olduğu görülmüş olup sonuç itibarıyla ortada gecikmiş bir ödemeden ve hazine zararından bahsedilemeyeceğinden Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinin getiriliş amacı dikkate alındığında, davacı şirketin, vergiye uyumlu mükellef olmadığına yönelik değerlendirmenin hakkaniyet ilkesine ve nesafet kurallarına aykırı olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle uyuşmazlık konusu işlem iptal edilmiş ve mahsubu yapılmayan indirim tutarının iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının 2015 yılının Nisan-Haziran dönemine ait geçici vergi beyannamesinde tahakkuk eden ödenecek geçici vergi tutarının bir kısmını ödemememesi ve borcun terkin edilmiş olması nedeniyle Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinden yararlanamayacağı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

2015 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde indirim olarak gösterilen tutarın Vergi Usul Kanunu'nun 371. maddesi kapsamında pişmanlık hükümlerinden yararlanmak suretiyle düzeltildiği dolayısıyla Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinden yararlanma şartlarının ihlal edilmediği ileri sürülerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...' IN DÜŞÜNCESİ : 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinin ikinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, beyannameler üzerine tahakkuk eden verginin kanuni süresinde ödenmiş olması şartıyla, kanuni süresinde verilen beyannameye ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannamelerin bu şartın ihlali sayılmayacağı hüküm altına alınmış olup davacının 2015 yılının Nisan-Haziran dönemine ait geçici vergi beyannamesini kanuni süresinden sonra pişmanlık talepli olarak verdiği, tahakkuk eden vergiyi kanuni süresinde ödediği dolayısıyla anılan hükme aykırı bir durumun söz konusu olmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, 2014 ve 2015 yılı kurumlar vergisi beyannamelerinde ... Kilisesi Vakfına yapılan bağış tutarı indirim konusu yapılmıştır.

Davalı idarenin 11/09/2015 tarihli yazısı ile Kilise Vakfına yapılan bağışın kurumlar vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılamayacağı hususunun davacıya bildirilmesi üzerine 2014 ve 2015 yıllarında indirim konusu yapılan söz konusu tutar beyannamelerden çıkarılmak suretiyle pişmanlıkla düzeltme beyannameleri verilmiştir.

Bu düzeltme beyannamelerine istinaden 2015 yılının Nisan-Haziran dönemi için tahakkuk eden geçici vergi, mahsubu istenilen 2014 yılı kurumlar vergisi tutarının yetersiz kalması nedeniyle eksik ödenmiş olup eksik kalan tutar kurumlar vergisi beyan tarihine kadarki dönem için hesaplanan gecikme zammıyla birlikte ödenmiştir.

Davacı tarafından, 25/02/2019 tarihli kurumlar vergisi iade talep dilekçesi ile 2017 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesinde 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinde düzenlenen %5 kurumlar vergisi indirimi uygulamasına hak kazandığı belirtilerek indirim hakkının 2019 yılının Ocak dönemi için tahakkuk eden katma değer vergisi borcuna mahsubu talep edilmiştir.

Davalı idarenin ... tarih ... sayılı işlemiyle 2015 yılının Nisan-Haziran dönemi için tahakkuk eden geçici vergi tutarının bir kısmının ödenmediği ve terkin edildiği, bu durumun da 193 sayılı Kanun'un mükerrer 121. maddesinin ikinci fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan "indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden verginin süresi içinde ödenmiş olması" şartını ihlal ettiği neden gösterilerek davacının başvurusu reddedilmiştir.

Söz konusu işlem üzerine davacı tarafından 2019 yılının Ocak dönemi için tahakkuk eden katma değer vergisi ihtirazi kayıtla ödenmiş ve mahsup talebinin reddine dair işlemin iptali ve ihtirazi kayıtla beyan edilerek ödenen katma değer vergisinin 375.731,85 TL'lik kısmının iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "Vergiye uyumlu mükelleflere vergi indirimi" başlıklı mükerrer 121. maddesinin birinci fıkrasının uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte olan halinde, ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlar ile kurumlar vergisi mükelleflerinden (finans ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç olmak üzere), bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şartları taşıyanların yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5'inin,

ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden indirileceği, hesaplanan indirim tutarının, her hâl ve takdirde 1 milyon Türk lirasından fazla olamayacağı, indirilecek tutarın ödenmesi gereken vergiden fazla olması durumunda kalan tutarın, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup edilebileceği, bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarların red ve iade edilmeyeceği, gelir vergisi mükelleflerinin yararlanacağı indirim tutarının, ticari,

zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle beyan edilen kazançların toplam gelir vergisi matrahı içerisindeki oranı dikkate alınmak suretiyle hesaplanan gelir vergisi esas alınarak tespit edileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan maddenin ikinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, söz konusu indirimden yararlanabilmenin şartlarından birisi olarak indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş olması gerektiği belirtilmiş olup kanuni süresinde verilen bir beyannameye ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannamelerin bu şartın ihlali sayılmayacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121 maddesinin ikinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, beyannameler üzerine tahakkuk eden verginin kanuni süresinde ödenmiş olması şartıyla, kanuni süresinde verilen beyannameye ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannamelerin bu şartın ihlali sayılmayacağı hüküm altına alınmış olup bendin devamında parantez içi hükümde pişmanlık hükümlerinden yararlanma talebinin ancak süresinden sonra verilen beyannamelerde söz konusu olabileceği açıktır.

Davacının 2015 yılının Nisan-Haziran dönemine ait geçici vergi beyannamesini kanuni süresinden sonra pişmanlık talepli olarak verdiği ve tahakkuk eden geçici verginin mahsubu istenilen 2014 yılı kurumlar vergisi tutarının yetersiz kalması üzerine eksik ödenmiş olan kısmını kurumlar vergisi beyan tarihine kadarki dönem için hesaplanan gecikme zammıyla birlikte ödediği anlaşılmıştır.

Bu durumda, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinin ikinci fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan şartı taşıdığı ve hakkında 193 sayılı Kanun'un mükerrer 121. maddesinde sayılan diğer şartların ihlal edildiğine yönelik başka bir saptama bulunmadığı anlaşılan davacının, %5 oranında vergi indirimi uygulamasından yararlandırılmamasında hukuka uygunluk bulunmadığından, davanın kabulü yolunda verilen mahkeme kararına yöneltilen davalı idare istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.