Danıştay 3. Daire E.2023/3844 K.2023/3474

Dava konusu istem: Davacının aracına, gayrimenkulüne ve banka hesabına, kanuni temsilcisi olduğu ... Hazır Giyim Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketinin 2014 ila 2016 yıllarına ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizinden oluşan kamu alacağının güvence altına alınması amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrasının 1. ve 3. bent hükümleri gereğince ... tarih ... sayılı Olur ile alınan ihtiyati haciz kararına dayanılarak uygulanan ihtiyati hacizlerin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarece her ne kadar kanuni temsilci olduğu döneme ilişkin olmasa da ilgili şirketin vergi kaçırma faaliyetinin içinde olduğundan hareketle davacı hakkında da ihtiyati haciz uygulanabileceği ileri sürülse de ihtiyati haciz sadece amme borçluluları hakkında uygulanabilecek bir tedbir olup, 6183 sayılı Kanun uyarınca tüzel kişiler ve tüzel kişilerin kanuni temsilcileri amme borçlusu olarak kabul edildiğinden asıl amme borçlusu şirketin kanuni temsilcisi olmadığı dönem için amme borçlusu sıfatına sahip olmayan davacı hakkında ihtiyati haciz uygulanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ihtiyati haciz kararının 07/01/2019 tarihli olur ile grup müdürü vekili tarafından alındığının görüldüğü, ancak 6183 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre ihtiyati haciz kararının alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurunun kararıyla alınması gerektiğinden, yetkisiz kişi tarafından tesis edilen ihtiyati haciz kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra ihtiyati hacizler kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kanuni temsilcinin sorumluluğunu düzenleyen hükümler çerçevesinde dava konusu işlemin tesis edildiği, 6183 sayılı Kanun'un 13. maddesinin (3) numaralı bendinde; ''Borçlunun kaçması, mallarını kaçırması veya hileli yollara sapması'' ihtimalinin varlığının ihtiyati haciz uygulanması için yeterli olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu ihtiyati haczin haksız ve hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Olayda, davacının 02/04/2008 - 30/04/2014 tarihleri arasında kanuni temsilci olduğu, 09/05/2017 - 22/09/2017 tarihleri arasında ise şirket ortağı olduğu, davalı idare tarafından 2014/Kasım,Aralık, 2015/Ocak ila Aralık ve 2016/Ocak ila Temmuz dönemlerine ilişkin olarak hesaplanan tutarlar üzerinden dava konusu ihtiyati haciz işleminin uygulandığı, fakat davacının söz konusu dönemlerde şirket ortağı veya kanuni temsilci olmadığı anlaşıldığından dava konusu ihtiyati haciz işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşılmakla sonucu itibarıyla hukuka uygun olan karara yöneltilen temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı hakkında, 02/04/2008 - 30/04/2014 tarihleri arasında kanuni temsilcisi olduğu ... Hazır Giyim Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketinin 2014 ila 2016 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi sırasında yapılan ilk hesaplamalara göre belirlenen vergi ve cezaların güvence altına alınması amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrasının 1. ve 3. bent hükümleri gereğince alınan ... tarih ve ... sayılı ihtiyati haciz kararı uyarınca uygulanan ihtiyati hacizlerin kaldırılması istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 9. maddesinde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektiren haller ile 359. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat isteneceği, aynı Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, 9. madde gereğince teminat istenmesini mucip haller ile (3) numaralı bendinde, borçlu kaçmışsa veya kaçması,

mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimalleri varsa hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurunun kararıyla, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre derhal ihtiyati haciz tatbik olunacağı hüküm altına alınmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin yerine getirilmemesi yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının, ... Hazır Giyim Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi hakkında yapılan incelemedeki ilk hesaplamalara göre belirlenen vergi ve cezaların ilgili olduğu 2014 yılının Kasım, Aralık, 2015 yılının Ocak ila Aralık, 2016 yılının Ocak ila Temmuz dönemlerinde kanuni temsilci sıfatını haiz bulunmaması nedeniyle söz konusu kamu alacağından sorumlu tutulamayacak olması karşısında hakkında alınan ihtiyati haciz kararına dayalı ihtiyati haciz uygulamalarında hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu ihtiyati hacizlerin yazılı gerekçeyle kaldırılmasına ilişkin Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.