Danıştay 3. Daire E.2023/4230 K.2023/3889

Dava konusu istem: Davacı adına, ihtirazi kayıtla verilen katma değer vergisi düzeltme beyannameleri üzerine Ocak ila Kasım 2017 dönemleri için tahakkuk eden katma değer vergisi, hesaplanan gecikme faizi ve kesilen vergi ziyaı cezası ile Aralık 2017 dönemine ait katma değer vergisi beyannamesinin kanuni süresinden sonra verildiğinden bahisle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesinin 1. fıkrası gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İhtirazi kaydın konusunu oluşturan faturaların düzenleyicileri olan ... Ticaret Limited Şirketi, ... Elektrik Metal Ambalaj Reklam Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile ... Yayıncılık İç ve Dış Ticaret Ticaret Limited Şirketi hakkındaki saptamaların tanzim ettikleri faturaların gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığını kanıtlayıcı mahiyette olmadığı, ... Limited Şirketi ile ...

Reklam Taşımacılık ve Dış Ticaret Limited Şirketi hakkındaki vergi tekniği raporlarında yer alan tespitlerin tanzim ettikleri faturaların gerçeği yansıtmadığını gösterdiği, Aralık 2017 dönemine ait katma değer vergisi beyannamesinin kanuni süresinden sonra verildiği anlaşıldığından kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle tahakkuk eden vergi, hesaplanan gecikme faizi ile kesilen vergi ziyaı cezası azaltılmış, özel usulsüzlük cezası yönünden dava reddedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: Vergi Mahkemesi kararının, tahakkuk eden katma değer vergisi, hesaplanan gecikme faizi ve kesilen vergi ziyaı cezasının, ... Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılması, ... Limited Şirketi ile ... Reklam Taşımacılık ve Dış Ticaret Limited Şirketinden alınan faturalardan kaynaklanan kısmı ve özel usulsüzlük cezası yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkralarına yöneltilen istinaf başvuruları, değinilen hüküm fıkralarının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

İhtirazi kaydın konusunu oluşturan faturaların düzenleyicilerinden ... Elektrik Metal Ambalaj Reklam Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile ... Yayıncılık İç ve Dış Ticaret Ticaret Limited Şirketi hakkındaki tespitler tanzim ettikleri faturaların gerçeği yansıtmadığını gösterdiğinden tahakkuk eden vergi, hesaplanan gecikme faizi ile kesilen vergi ziya cezasının adı geçen firmalardan yapılan alımlardan kaynaklanan kısmında da hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle sözü edilen hüküm fıkrasına yöneltilen davalı idare istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra tahakkuk eden vergi, hesaplanan gecikme faizi ile kesilen vergi ziya cezasının bu firmalardan alınan faturalara isabet eden kısmı yönünden de dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tahakkuk eden vergi, hesaplanan gecikme faizi ile kesilen vergi ziya cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davacı tarafından, alımlarının gerçek olduğu, somut bir tespit olmaksızın varsayıma dayalı olarak tarhiyat yapıldığı, tedarikçi firmalar aleyhine kesinleşmiş bir yargı kararının bulunmadığı, söz konusu firmalar hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarına atıfla karar verildiği, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ:Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinin (a) bendine 01/07/2016 tarih ve 6723 sayılı Kanun'un 6. maddesiyle "Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlıdır." hükmü eklenmiş olup yapılan bu düzenleme ile Danıştay'ın temyiz mercii olarak görevi hukuka uygunluk denetimi ile sınırlandırılarak yeniden vakıa incelenmesi yapılamayacağı kurala bağlanmıştır.

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkün olup dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri yukarıda sözü edilen yasal düzenleme uyarınca hukuki denetimle sınırlı olarak incelenen kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 23. maddesinde, Danıştayın temyiz mercii olarak görevinin, bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması şeklinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların denetimini yapmakla sınırlı olduğu kurala bağlanmıştır.

İdari işlemlerin yargısal denetiminin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olması karşısında bu denetimin maddi olayı da kapsadığının kabulü gerekir. Şöyle ki idari davaya konu işlemler, dayandığı, düzenlediği olaydan soyutlanmış olarak yargılamaya konu edilemez. Birçok idari uyuşmazlıkta maddi olanla hukuki olan arasında bir ayrım yapmak mümkün olmayabilir.

İdari davalarda inceleme konusu olan hukuki işlem niteliğindeki bir idari işlemdir. Hukuki işlemin incelenmesi, işlemin dayanağı durumunda bulunan maddi olaydan bağımsız bir inceleme değildir.

Adli yargıda maddi olay incelemesi yapılırken nasıl ki olayın subuta erip ermediği incelenerek bir sonuca ulaşılıyor ise idari yargıda da idarelerce tesis edilen işlemlerin dayanağını teşkil eden maddi olayın irdelenerek sonuca ulaşılması esastır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde, sahte belge "gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge" olarak tanımlanmaktadır.

Davacı adına, ihtirazi kayıtla verilen düzeltme beyannameleri üzerine tahakkuk eden katma değer vergisi, hesaplanan gecikme faizi ile kesilen vergi ziyaı cezası ve özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle açılan davayı sonuçlandıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararına yöneltilen temyiz istemleri hakkında, davacının faturalarını kayıtlarına aldığı firmalar hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitler değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.