Danıştay 3. Daire E.2023/4242 K.2024/586

Dava konusu istem: Davacı şirketin, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinde düzenlenen vergiye uyumlu mükelleflere uygulanan vergi indirimi gereğince, 2017 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan verginin %5'i olan vergi indirimi tutarının 2019 yılının Şubat dönemine ait gelir (stopaj) vergisi ve katma değer vergisi borçlarına mahsubu talebinin reddine dair işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından süresi içinde yapılan 2015 yılının Ocak dönemine ait gelir (stopaj) vergisine ilişkin mahsup talebinin 120.757,20-TL'nin 14.836,39-TL'lik kısmından, davalı idarece kabul edilmemesi nedeniyle vazgeçilmesi üzerine söz konusu tutarın 2015 yılının Şubat dönemine ait katma değer vergisinden mahsup yoluyla geç ödendiğinden bahisle vergiye uyumlu mükellef kabul edilmeyerek 193 sayılı Kanun'un mükerrer 121. maddesinde düzenlenen vergiye uyumlu mükelleflere uygulanan vergi indirimi gereğince,

2017 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan verginin %5'i olan vergi indirimi tutarının 2019 yılının Şubat dönemine ait gelir (stopaj) vergisi ve katma değer vergisi borçlarına mahsubu talebinin reddedildiği,

ilgili dönemde süresinde verilen beyanname üzerine tahakkuk eden verginin geç de olsa mahsup yoluyla ödenerek vergisel yükümlülüklerin yerine getirildiğinin görülmesi karşısında, olayın oluş biçimi ve mezkur kanun hükmünün getiriliş amacı da dikkate alındığında, davacı şirketin, vergiye uyumlu mükellef olmadığına yönelik değerlendirmenin, kişi ve toplum yararı arasındaki dengeyi bozucu nitelikte, hakkaniyet ilkesine ve nesafet kurallarına aykırı olduğu sonucuna varıldığı, öte yandan, beyanname verilmesinden kaynaklı damga vergilerinin vadesinde ödenmemiş olması,

beyanname ile beyan edilen vergi borcunun ödenmemesi sonucunu doğurmayacağından yasa maddesinde öngörülen söz konusu şartın ihlal edilmediği sonucuna ulaşıldığından tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından 2015 yılının Ocak dönemine ait 26/02/2015 vade tarihli gelir stopaj vergisi borcunun kısmen katma değer vergisi iade alacağından mahsuben ödenmesi talebinin süresi içinde yapıldığı ancak mahsuben iade talebinin bir kısmından vazgeçilerek, ödeme süresi geçirildikten sonra, vazgeçilen iade tutarına isabet eden borcun 2015 yılının Şubat dönemine ait katma değer vergisi iade alacağından mahsubunun istenildiği ve bu talebe istinaden, gelir (stopaj) vergi borcunun, kısmen kanuni ödeme süresinden sonra mahsuben ödendiği,

davacı tarafından ilk mahsuben iade talebinden, idarenin sözlü uyarısı üzerine kısmen vazgeçmek durumunda kalındığı iddia edilmiş ise de buna ilişkin herhangi bir bilgi-belge sunmadığı, ayrıca aynı beyannameyle beyan edilmesi öngörülen ve aynı beyanname üzerine düzenlenen tahakkuk fişi ile tahakkuk ettirilen damga vergileri de vergi beyannameleri ile beyan edilip bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerden olduğundan 2017 yılı kurumlar vergisi beyannamesini verdiği tarihte vergiye uyumlu mükellef indiriminden yararlanma şartlarını taşımadığı sonucuna ulaşılan davacının başvurusunun reddi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı

gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinde düzenlenen vergiye uyumlu mükelleflere uygulanan vergi indirimi gereğince, 2017 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan verginin %5'i olan vergi indirimi tutarının 2018 yılının Haziran dönemine ait 782.838,76-TL gelir (stopaj) vergisi borçlarına mahsubu talebinin vergiye uyumlu mükellef kabul edilmemesi nedeniyle reddine dair işlem, ...

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla iptal edilmesine rağmen yargı kararını yerine getirmemek için yeni bir işlem tesis edildiği, 2015 yılının Şubat dönemine ait tahakkuk ettirilen damga vergisinin süresi içinde ödendiği, katma değer vergisi iade alacaklarının vergi borçlarına mahsubunda, mahsup talebi sistem üzerinden yapılmadan katma değer vergisi iadesi kontrol raporunun oluşmadığı, dolayısıyla mahsup taleplerinde bulunurken katma değer vergisi iadesi kontrol raporundan kaynaklanacak olumsuzlukların önceden bilinmesinin mümkün olmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesinde vergiye uyumlu mükelleflere sağlanmış olan %5 vergi indiriminden yararlanmak amacıyla 2017 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde, hesaplanan vergi indirimi tutarı satırında beyan ettiği ancak kurumlar vergisinden indiremediği 1.000.000,00-TL (kanuni üst sınır) indirim tutarının, 2019 yılının Şubat dönemine ait gelir (stopaj) vergisinden kaynaklanan 515.204,29-TL, katma değer vergisi beyannamesinden kaynaklanan 248.437,31-TL borcuna mahsubu talebinin,

2015 yılının Ocak dönemine ait gelir (stopaj) vergisi ve 2015 yılının Şubat katma değer vergisi beyannamesine ilişkin damga vergisi ödemesini kanuni süresinden sonra yaptığından bahisle vergiye uyumlu mükellef kabul edilmeyerek reddedildiği,

kanuni süresinde verdiği ancak 26/02/2015 vade tarihli gelir (stopaj) vergisine ait tahakkuk eden 466.825,14-TL borcun, 120.757,20-TL'lik kısmının, 2014 yılının Aralık dönemine ait katma değer vergisi iade alacağından mahsubunun istenildiği davacı tarafından iade talebinin 14.836,39-TL'lik kısmından vazgeçildiği ve vazgeçilen iade tutarına isabet eden borcun, 2015 yılının Şubat dönemine ilişkin katma değer vergisi iade alacağına mahsuben ödendiği,

aynı döneme ait katma değer vergisi beyannamesi ile tahakkuk eden damga vergisinin ödeme süresinden sonra ödendiği dolayısıyla vergiye uyumlu mükellef indirim hakkından yararlanamayacağından bahisle talebinin reddedildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "Vergiye Uyumlu Mükelleflere Vergi İndirimi" başlıklı mükerrer 121. maddesinde, ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir vergisi mükellefi olanlar ile kurumlar vergisi mükelleflerinden (finans ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları hariç olmak üzere), bu maddenin 2. fıkrasında belirtilen şartları taşıyanların yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin %5’inin, ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden indirileceği,

şu kadar ki hesaplanan indirim tutarının her hâl ve takdirde 1 milyon Türk lirasından fazla olamayacağı, indirilecek tutarın ödenmesi gereken vergiden fazla olması durumunda kalan tutarın, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup edilebileceği, bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarların red ve iade edilmeyeceği, gelir vergisi mükelleflerinin yararlanacağı indirim tutarının, ticari,

zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle beyan edilen kazançların toplam gelir vergisi matrahı içerisindeki oranı dikkate alınmak suretiyle hesaplanan gelir vergisi esas alınarak tespit edileceği, söz konusu indirimden faydalanabilmek için.

1. indirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmiş (Kanuni süresinde verilen bir beyannameye ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen beyannameler bu şartın ihlali sayılmaz.) ve bu beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin kanuni süresinde ödenmiş olması (Her bir beyanname itibarıyla 250 Türk lirasına kadar yapılan eksik ödemeler bu şartın ihlali sayılmaz.) , 2. (1) numaralı bentte belirtilen süre içerisinde haklarında beyana tabi vergi türleri itibarıyla ikmalen,

re’sen veya idarece yapılmış bir tarhiyat bulunmaması (Yapılan tarhiyatların kesinleşmiş yargı kararlarıyla veya 213 sayılı Vergi Usul Kanununun uzlaşma ya da düzeltme hükümlerine göre tamamen ortadan kaldırılmış olması durumunda bu şart ihlal edilmiş sayılmaz.), 3. İndirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla vergi aslı (vergi cezaları dâhil) 1.000 Türk lirasının üzerinde vadesi geçmiş borcunun bulunmamasının şart olduğu hükmüne yer verilmiştir.

488 sayılı Damga Vergi Kanunun'un 1. maddesinde yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan yazılı belgelerin damga vergisine tabi olduğu kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Vergisel yükümlülüklerini düzenli şekilde yerine getiren mükelleflerin kuralına yukarıda yer verilen düzenlemeler ile teşvik edilmesi ve ödüllendirilmesi suretiyle vergiye gönüllü uyumun dolayısıyla yatırımın, üretimin, istihdamın artırılması amaçlanmıştır.

Davacı şirket tarafından ilgili dönemde süresinde verilen beyanname üzerine tahakkuk eden verginin geç de olsa mahsup yoluyla ödenerek vergisel yükümlülüklerin yerine getirildiğinin görülmesi karşısında, olayın oluş biçimi ve sözü edilen kanun hükmünün getiriliş amacı da dikkate alındığında, davacının vergiye uyumlu mükellef olmadığına yönelik saptama hukuka uygun düşmediği gibi 193 sayılı Kanun'un 121. maddesi kapsamında mükelleflerin vergi indiriminden faydalanabilmeleri için kanuni süresinde verilen beyanname üzerine tahakkuk eden vergilerin süresinde ödenmesi gerektiği,

bir hususu kanıtlayan ve belli etme özelliği taşıyan kağıt ya da elektronik belgeler üzerinden alınan mali yükümlülük niteliğinde olan damga vergisinin bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün olmadığından yazılı gerekçeyle davanın reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmiştir.