Danıştay 3. Daire E.2023/4421 K.2023/3349

Dava konusu istem: Davacı adına, … Kimya Matbaa Malzemeleri ve Petrol Ürünleri İthalat İhracat Limited Şirketinden alınamayan 2014 ve 2015 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emri içeriği kamu alacağıyla ilgili olarak şirket adına düzenlenen ödeme emrinin 27/09/2019 tarihinde posta yoluyla tebliğ edildiği, bu tebligata ilişkin dosyaya sunulan tebliğ alındılarında ilk olarak şirket tasfiye memurunun ikamet adresine 09/07/2019 tarihinde gidildiği, tebliğ alındısının "ismen sorulup tanınmadığından iade" şerhini taşıdığı, ikinci kez aynı adrese 12/09/2019 tarihinde gidildiği,

bu kez tebliğ alındısına "adresin kapalı olması sebebiyle mercii tarafından hazırlanan pusulanın diğer yarısı, Vergi Usul Kanunu'nun 101. ve 102. maddeleri gereği muhatabın kapısına yapıştırılmıştır." şerhi düşüldüğü, bu halde her iki tebliğ alındısında yer alan adreste tebliğ edilememe sebebinin aynı olup olmadığının anlaşılamadığı, yine dosyada mevcut 12/09/2019 tarihli tebligat pusulasında tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhinin bulunmadığı, bu durumun, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilmediğinden tebliğin usulsüz olduğu sonucuna varıldığından,

kanuni temsilciden takip ve tahsil safhasına gelmiş kamu alacağının varlığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle ödeme emri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emri içeriği amme alacağının tahsili için asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ödeme emrinin, mevzuat hükmüne uygun olarak şirketin kanuni temsilcisi ve tasfiye memuru olan davacının mernis adresine iki ay ara ile tebliğe çıkarıldığı ve muhatap adresinde bulunamadığından dolayı, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren pusulanın muhatabın kapısına yapıştırılmak suretiyle tebliğ işleminin tamamlandığı, asıl borçlu şirket tarafından, ödeme yapılmadığı ve ödeme emirlerinin dava konusu edilmediği,

yapılan mal varlığı araştırmasında, borcun şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine, amme alacağının tahsili amacıyla davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından söz konusu borç dönemlerinde asıl amme borçlusu şirketin kanuni temsilcisi olmadığından dava konusu ödeme emri içeriği borçlardan sorumlu olmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, asıl borçlu … Kimya Matbaa Malzemeleri ve Petrol Ürünleri İthalat İhracat Limited Şirketinden alınamayan 2014 ve 2015 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla bakılan davaya konu yapılan … tarih ve ... takip numaralı ödeme emri düzenlenmiştir.

Dava konusu ödeme emri içeriği vergi borcunun, asıl amme borçlusu şirketin 2014 ve 2015 yıllarında komisyon karşılığı sahte fatura düzenleme fiili nedeniyle düzenlenen vergi tekniği raporuna dayanılarak hazırlanan takdir komisyonları kararlarından kaynaklandığı görülmüştür.

26/01/2016 tarih ve 8997 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin incelenmesinden, Büyükçekmece 4. Noterliğinden … tarih … sayı ile onaylı genel kurul kararı ile davacıya asıl amme borçlusu şirkette kanuni temsilcilik görevinin 2016 yılında verildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni Temsilcilerin Ödevi" başlıklı 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinin uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, yedi gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı; 62. maddesinde ise borçlunun mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

213 sayılı Kanun'un 10. maddesinde öngörülen sorumluluk; kanuni temsilcilik sıfatının kazanıldığı tarih ile sona erdiği tarih arasında kalan dönemde yerine getirilmesi gereken vergilendirme ödevleriyle sınırlıdır.

Davacının, asıl amme borçlusu şirketteki kanuni temsilcilik görevinin, 15/01/2016 tarihli genel kurul kararı ile başladığı, dolayısıyla söz konusu tarihlerde temsil ve ilzam yetkisi bulunmaması nedeniyle kendisine bir kusur atfedilemeyecek olan davacı adına sorumluluğundan bahisle asıl borçlu şirketten alınamayan vergi ve cezaların tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığından davanın yazılı gerekçeyle reddi yolundaki Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerekmektedir.