Danıştay 3. Daire E.2023/4465 K.2024/563

Dava konusu istem: Davacı adına, ... Ticaret Anonim Şirketi'nden alınamayan kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila … takip numaralı ödeme emirleri ile 5 takip numaralı ödeme emrinin 3. ve 4. sıra numarasında yer alan alacak haricindeki kısmının iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu … takip numaralı ödeme emri ile … takip numaralı ödeme emrinin 3, 7, 11 ila 14, 16, 19, 24, 25, 35, 44, 48, 63, 64, 74 ila 77, 84 ve 85. sıra numarasında yer alan alacak için şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usulüne uygun tebliğ edildiği, asıl borçlu şirket tarafından 22/10/2014 tarihinde 6552 sayılı Kanun kapsamında vergi borçlarının yapılandırıldığı,

08/06/20116 tarihinde taksitlerin ödenmemesi üzerine tecilin kaldırıldığı olayda yapılandırma sonucunda yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olduğundan, yapılandırılan borcun süresi içinde ödenmemesi ve yapılandırmanın ihlâl edilmesi hâlinde, vadesi değişen borç için öncelikle şirket adına yeniden ödeme emri düzenlenip tebliğ edilmesi gerektiği,

dava konusu ödeme emirleri içeriği alacak için şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin ise tecil dosyasının kaldırıldığı tarihten önce düzenlenip tebliğ edildiği görülmekle sözü edilen alacağın şirket nezdinde usulüne uygun şekilde kesinleştirildiğinden bahsedilemeyeceğinden belirtilen alacakların kanuni temsilci olan davacıdan aranılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı,

dava konusu 2 takip numaralı ödeme emrinin kalan kamu alacağına ilişkin kısmı, … ve … takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacağı ile … takip numaralı ödeme emrinin 3 ve 4. sıra numaraları haricindeki kamu alacağının tahsili amacıyla asıl borçlu şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmasında tespit edilen şirket adına kayıtlı 2 adet marka ve 6 adet araç üzerine haciz uygulandığı görüldüğünden, şirket hakkında cebri tahsil yolları tüketilmeden ve alacağın asıl borçludan tahsil imkanı kalmadığı saptanmadan düzenlenen söz konusu ödeme emirlerinde de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emirleri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl kamu borçlusu şirketin 20/11/2020 tarihi itibarıyla vergi borçlarının 1.255.455,92 TL olduğu, vadesinde ödememesi üzerine şirketi A grubu temsil ve ilzama yetkili davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği, yapılandırmanın yeni borç doğuran ya da borcun nevini değiştiren bir işlem olarak değerlendirilemeyeceği, yapılandırmanın ihlâli üzerine asıl borçlu adına yeniden ödeme emri düzenlenmesine gerek bulunmadığı, asıl borçlu şirket nezdinde tüm takip yollarının denendiği, şirketin mal varlığından tahsil edilemeyeceği anlaşılan alacağın kanuni temsilciden aranılmasının yerinde olduğu,

şirkete ait mal varlığı üzerinde daha öncesine ait çok sayıda rehin ve haciz şerhi bulunduğu dolayısıyla söz konusu mal ve hakların satılması durumunda dahi bedellerinin borcu karşılamayacağı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile hukuka uygun olan Vergi Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, asıl borçlu ... Ticaret Anonim Şirketi'nden alınamayan 2010, 2013 ila 2016 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla ödeme emirlerinin düzenlendiği, sözü edilen şirketin dava konusu ödeme emirleri içeriği borçlarını 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırdığı ve kısmen ödeme yapılması üzerine borçların tamamının ödenmediğinden bahisle yapılandırmanın iptal edildiği, davacının yapılandırma ve ihlâli sırasında kanuni temsilci sıfatını haiz olduğu, kamu alacağının tahsili amacıyla asıl borçlu şirket hakkında yapılan mal varlığı araştırmasında şirket adına kayıtlı 2 adet marka, 6 adet binek araç ve 14 adet çekici ve 1 adet yarı römork bulunduğu anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, onbeş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı; aynı Kanunun 62. maddesinde ise, borçlunun mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, tahsil edilemeyen amme alacağı teriminin, amme borçlusunun bu Kanun hükümlerine göre yapılan mal varlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını; tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı teriminin, amme borçlusunun haczedilen mal varlığına bu Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin amme alacağını karşılayamayacağının anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan amme alacaklarını ifade ettiği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu … takip numaralı ödeme emrinin 3, 7, 11 ila 14, 16, 19, 24, 25, 35, 44, 48, 63, 64, 74 ila 77, 84 ve 85. sıra numaraları haricindeki alacaklar; … ve … takip numaralı ödeme emirleri ile 5 takip numaralı ödeme emrinin 3 ve 4. sıra numaraları haricindeki alacaklara ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.

Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun şirket tüzel kişiliği nezdinde yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını başka bir ifadeyle yapılandırmanın ihlalinden sonra asıl borçlu adına yeniden ödeme emri düzenlenerek mal varlığı araştırması yapılmasını gerektirdiğinden söz edilemez.

Asıl borçlu şirket nezdinde yapılandırma öncesinde yapılan mal varlığı araştırmasında şirket adına kayıtlı 2 adet marka, 6 adet binek araç ve 14 adet çekici ve 1 adet yarı römork tespit edilmesi ve dava konusu ödeme emirleri içeriği tutarın 623.448,96 TL olması karşısında, kamu alacağının şirketten tahsil olanağının bulunmadığı hususunun somut olarak ortaya konulduğundan dolayısıyla davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibi için gerekli koşulların oluştuğundan söz edilemeyeceğinden, dava konusu 1 takip numaralı ödeme emri ile … takip numaralı ödeme emrinin 3, 7, 11 ila 14, 16, 19, 24, 25, 35, 44, 48, 63, 64, 74 ila 77,

84 ve 85. sıra numarasında yer alan alacağa ilişkin kısmının Vergi Mahkemesince yazılı gerekçeyle iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.