Danıştay 3. Daire E.2023/4674 K.2024/962

Dava konusu istem: Davacı adına, … Yapı Denetim Limited Şirketi'nden alınamayan 2012 ila 2014 ve 2016 ila 2019 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila …, …, … takip numaralı ödeme emirleri ile … takip numaralı ödeme emrinin idari para cezası haricindeki kısmının iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağının şirket tarafından 6552, 6736 ve 7143 sayılı Kanunlar kapsamında yapılandırıldığı, yapılandırma sonucunda yeni bir hukuki durum ortaya çıktığından yapılandırılan borcun süresi içinde ödenmemesi ve yapılandırmanın ihlâli hâlinde vadesi değişen borç için öncelikle şirket adına yeniden ödeme emri düzenlenerek tebliğ edilmesi,

ödeme yapılmaması üzerine yapılacak mal varlığı araştırmasında şirketin herhangi bir mal varlığına rastlanılmaması durumunda davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla ödeme emri düzenlenmesi gerektiği, olayda, yapılandırmanın ihlal edilmesi üzerine doğrudan kanuni temsilci olan davacı adına ödeme emri düzenlendiği anlaşıldığından ve bu haliyle alacağın asıl borçlu şirket nezdinde usulüne uygun kesinleştiğinden söz edilemeyeceğinden dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle ödeme emirleri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının; dava konusu … ila … takip numaralı ödeme emirlerinin ve 55 takip numaralı ödeme emrinin, 2018 yılının 6 ila 11 ve Temmuz-Eylül dönemi dışındaki alacaklar yönünden iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Asıl borçlu şirket tarafından son yapılandırma başvurusunun 7143 sayılı Kanun kapsamında 04/06/2018 tarihinde yapıldığı dikkate alındığında dava konusu … takip numaralı ödeme emrinin, 2018 yılının 6 ila 11 ve Temmuz-Eylül dönemlerine ait alacağın ve … takip numaralı ödeme emri içeriği alacağın dönemleri itibarıyla yapılandırmaya dâhil olmadığı, sözü edilen alacak için şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin e-tebligat yoluyla tebliğ edildiği,

yapılan mal varlığı araştırmasında şirkete ait herhangi bir mal varlığı unsuruna rastlanılmadığı dolayısıyla usule uygun olarak kesinleştirilen alacağın şirketten tahsil edilemediği hususu somut olarak ortaya konulduğundan söz konusu alacak için kanuni temsilci sıfatıyla davacının takibinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının,

… takip numaralı ödeme emrinin 2018 yılının 6 ila 11 ve Temmuz-Eylül dönemlerine ait alacağa ilişkin kısmı ile … takip numaralı ödeme emrinin iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek sözü edilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra değinilen bölüm yönünden dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kanuni temsilcinin sorumluluğuna gidilebilmesine dair Kanun'da yer alan şartların dava konusu olayda gerçekleştiği, yapılandırmanın ihlâl edilmesi hâlinde şirket adına yeniden ödeme emri düzenlenmesine gerek bulunmadığı, takibin kaldığı yerden devam ettiği, yapılandırmadan yararlanılmış olunmasının kamu alacağının niteliğini ve mükellef veya sorumlular açısından borcun niteliğini değiştiren bir durum olmadığı,

aksi düşüncenin mükellefler tarafından yapılandırmanın ihlâl edilerek lehe bir durum oluşturulmasına sebebiyet vereceği, yapılandırma başvuruları nedeniyle takip sürecinin yeniden başlatılmasının, yapılandırma kanunlarının mükelleflere kolaylık sağlanarak kamu alacağının daha hızlı Hazineye intikali amacına uygun düşmediği, bu durumda yapılandırma ile oluşan yeni vade tarihindeki kanuni temsilciler ve ortaklardan borcun aranılmasının bu kişilerin kusur sorumluluğunun bulunmadığı dönemlere ilişkin işlemlerden sorumlu tutulmasına sebebiyet vereceği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile yasaya uygun Vergi Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, … Yapı Denetim Limited Şirketi'nden alınamayan 2012 ila 2014 ve 2016 ila 2019 yıllarına ait muhtelif kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirleri düzenlenmiştir. Davacının 11/04/2014 tarihinde başladığı kanuni temsilcilik görevinin 07/03/2019 tarihinde sona erdiği, asıl borçlu şirketin vergi borçlarını 6552, 6736, 7143 sayılı Kanunlar kapsamında yapılandırdığı ancak yapılandırmanın ihlal edildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi veya buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun, şirket tüzel kişiliği nezdinde yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını başka bir ifadeyle yapılandırmanın ihlalinden sonra asıl borçlu adına yeniden ödeme emri düzenlenerek mal varlığı araştırması yapılmasını gerektirdiğinden söz edilemez.

Bu durumda davacı adına düzenlenen … ila … takip numaralı ödeme emirleri ile … takip numaralı ödeme emrinin 2018 yılının 6 ila 11 ve Temmuz-Eylül dönemi dışındaki kamu alacağıyla ilgili olarak yapılandırma öncesinde asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usule uygun tebliğ edilip edilmediği, usulüne uygun tebliğ edilmiş ise kamu alacağının şirketten tahsil imkanı bulunup bulunmadığı araştırılarak yeniden karar verilmek üzere Vergi Mahkemesinin, yazılı gerekçeyle ödeme emirlerinin iptali yolundaki hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının değinilen hüküm fıkrası yönünden bozulması gerekmiştir.