Danıştay 3. Daire E.2023/6079 K.2025/297

Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu ... Makine Plastik Metal İthalat ihracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınamayan 2014 ila 2019 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emirlerinin dayanağı olan ve asıl borçlu şirket adına düzenlenen ...tarih ve ..., ... tarih ve ..., ... tarih ve ..., ..., ... tarih ve ..., ... tarih ve ..., ... ile... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin takipten kaldırıldığı, ... tarih ve ... ile... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin şirkete sırasıyla 11/12/2015 ve 01/07/2016 tarihlerinde posta yoluyla tebliğ edildiği belirtilmesine karşın tebliğ alındılarının dosyaya sunulmadığı;

dolayısıyla, anılan ödeme emirleri yönünden usulüne uygun olarak kesinleşmiş amme alacağından bahsedilemeyeceği, asıl borçlu şirket adına düzenlenen diğer ödeme emirlerine karşı açılan davada ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dilekçenin reddedilmesi üzerine dava dilekçesi yenilenmek suretiyle ...esas numarası ile yeniden dava açıldığı böylece söz konusu amme alacaklarının şirket yönünden henüz kesinleşmediği gerekçesiyle ödeme emirleri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emirlerinin, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ..., ... tarih ve ..., ...tarih ve ..., ..., ... tarih ve ..., ... tarih ve ..., ..., ... tarih ve ... ile ... tarih ve ..., ... takip numaralı ödeme emirlerine isabet eden kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Dava konusu ödeme emirlerinin diğer kısımlarına yönelik olarak asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerine karşı açılan davada ...Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dilekçenin reddedilmesi üzerine dava dilekçesi yenilenmek suretiyle yeniden dava açılmış ise de Vergi Mahkemesince, asıl borçlu olan şirket adına düzenlenen söz konusu ödeme emirlerinin yürütmesinin durdurulduğu veya iptal edildiği yönünde karar verilmediği sürece, ödeme emirleri hukuki sonuçlar doğurmaya devam edeceğinden daha sonraki cebren tahsil aşamalarına geçilmesine hukuki bir engel bulunmadığı,

kaldı ki değinilen davayı süre aşımı nedeniyle reddeden ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusu reddeden ...Bölge İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin 04/11/2021 tarih ve E.2021/1817, K.2021/6064 sayılı kararıyla onandığı, öte yandan, asıl borçlu şirketin 31/07/2018 tarihli başvurusu üzerine 7143 sayılı Kanun uyarınca yapılandırıldığı ancak ödeme yapılmadığından yapılandırmanın iptal edildiği,

ödenmeyen kamu alacaklarının öncelikle asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla şirket adına ödeme emri düzenlenip usulüne uygun şekilde tebliğ edildikten sonra davacının sorumluluğuna gidilmesi gerekirken doğrudan kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının dava konusu ödeme emirlerinin asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ..., ... tarih ve..., ...tarih ve...,...,... tarih ve ..., ... tarih ve ..., ..., ... tarih ile ..., ... tarih ve ...,

... takip numaralı ödeme emirlerine isabet eden kısımları haricindeki ödeme emirlerine isabet eden kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra ödeme emirlerinin belirtilen kısmı iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerine konu borçtan sorumlu olduğu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 58. maddesi uyarınca ödeme emrine karşı açılacak davalarda böyle bir borcun olmadığı, kısmen ödendiği ya da zamanaşımına uğradığının iddia edilebileceği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, kuruluşundan itibaren kanuni temsilcisi olduğu asıl borçlu şirket tarafından şirket borçlarının yapılandırılması amacıyla 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun kapsamında 31/07/2018 tarihinde başvuruda bulunulduğu, ödeme yapılmaması nedeniyle yapılandırmanın iptal edildiği, şirketten alınamayan kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıfların ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu ödeme emirlerinin, asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ..., ... tarih ve ..., ...tarih ve ..., ..., ...tarih ve..., ... tarih ve ..., ..., ... tarih ve ... ile ... tarih ve ..., ... takip numaralı ödeme emirlerinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.

Yapılandırma kanunları kapsamındaki yapılandırma sonucunda vergi borçlarıyla ilgili olarak ortaya yeni bir hukuki durum çıkmasına karşın, bu durumun; şirket tüzel kişiliği nezdinde yapılandırma öncesinde usulüne uygun biçimde tamamlanmış olan takibin yeniden başlatılmasını başka bir ifadeyle yapılandırmanın ihlalinden sonra asıl borçlu adına yeniden ödeme emri düzenlenerek mal varlığı araştırması yapılmasını gerektirdiğinden söz edilemez.

Bu durumda yapılandırma ve ihlali sırasında kanuni temsilcilik sıfatı bulunduğu hususu açık olan davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinin, asıl borçlu şirket adına tanzim edilen ve usule uygun tebliğ edildiği görülen...tarih ve ..., ... tarih ve ..., ... tarih ve ..., ..., ... tarih ve ..., ... tarih ve ..., ..., ... tarih ve ...,... tarih ve ..., ... takip numaralı ödeme emirleri dışındaki diğer ödeme emirlerinden kaynaklanan kısmına ilişkin kamu alacağının şirketten tahsil imkanı bulunup bulunmadığı araştırılarak yapılacak değerlendirme ulaşılacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere Vergi Dava Dairesi kararının, değinilen hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.