Danıştay 3. Daire E.2023/7903 K.2025/3426

Dava konusu istem: Davacının muhtelif vergi borçlarının tahsili amacıyla banka hesaplarına uygulanan e-haczin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu haczin bir kısmının dayanağını oluşturan ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrine karşı açılan davanın, ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kısmen reddedildiği, takibata konu edilen kamu alacağının da söz konusu kararın redde ilişkin hüküm fıkrasından kaynaklandığı anlaşıldığından haczin bu kısmında hukuka aykırılık görülmediği,

Mahkemelerince verilen ara kararına rağmen dava konusu haczin diğer bölümünün dayanağını oluşturan ödeme emirlerinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği hususunun davalı idarece ortaya konulamadığı dikkate alındığında, davacının banka hesabına uygulanan haczin bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle haczin,... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinden kaynaklanan kısmı yönünden dava reddedilmiş, diğer bölümü ise kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu haczin dayanağını oluşturan ödeme emirlerinden ... tarih ve ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği dikkate alındığında, davacının banka hesabına uygulanan e-haczin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı,

Dairelerince verilen ara kararı cevabına göre haczin dayanaklarından ... tarih ve ..., ... tarih ve ... ile ..., ... tarih ve ..., ... tarih ve ..., ... tarih ve ... ile ... ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacağının 30/06/2017 tarihinde 7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun uyarınca yapılandırıldığı ancak ödeme yapılmaması üzerine sözü edilen yapılandırmanın 27/09/2017 tarihinde iptal edildiği,

söz konusu yapılandırma işlemi üzerine kamu alacağının nitelik değiştirip yeni bir borç haline geldiğinden ödenmeyen vergi borçları için öncelikle davacı hakkında yeniden ödeme emri düzenlenerek takibat yapılmak suretiyle amme alacağının tahsiline çalışılması gerekirken doğrudan davacının banka hesaplarına haciz uygulanmasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davalı idare istinaf başvurusu reddedilmiş, Vergi Mahkemesi kararının dava konusu haczin,

... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinden kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davacı istinaf başvurusu kabul edilerek sözü edilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra e- haczin değinilen kısmı da kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava konusu haczin dayanağı ... tarih ve ..., ... tarih ve ... ile ..., ... tarih ve ..., ... tarih ve ..., ... tarih ve ... ile ... ile ... tarih ve ..., ... tarih ve ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin oluşturduğu, takibe konu kamu alacağının bir kısmının 7020 sayılı Kanun kapsamında 30/06/2017 tarihli başvuru üzerine yapılandırıldığı, anılan yapılandırmanın ihlal edilmesi nedeniyle iptal edildiği, sözü edilen amme alacağının vadesinde ödenmediğinden bahisle söz konusu borcun tahsili amacıyla davacının banka hesaplarına e-haciz uygulandığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, onbeş gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir “ödeme emri” ile tebliğ olunacağı; aynı Kanunun 62. maddesinde ise, borçlunun mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hüküm altına alınmıştır.

7020 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 6. fıkrasında, Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden; bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği, 14. fıkrasında bu Kanuna göre ödenecek alacaklarla ilgili olarak, tatbik edilen hacizler yapılan ödemeler nispetinde kaldırılacağı ve buna isabet eden teminatların iade edileceği kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un "Davaların karara bağlanması" başlıklı 22. maddesinin 1. fıkrasında, konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı, 24. maddesinde de, kararlarda, davacının ileri sürdüğü olaylar ve hukuki sebepler ile istem sonucunun belirtileceği hükmüne yer verilmiş, aynı Kanun'un 49. maddesinin (2) işaretli fıkrasının (c) bendinde, usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veye eksikliklerin bulunması bozma sebebi olarak sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda sözü edilen yasal düzenleme uyarınca kamu alacağının yapılandırılması durumunda vadesi değişmekte ise de yapılandırmanın ihlali halinde kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği açık olup yapılandırmadan önceki hukuki duruma geri dönüleceğinden dolayısıyla davacı adına yeniden ödeme emri zorunluluğu bulunduğundan söz edilemeyeceğinden Vergi Dava Dairesince, yazılı gerekçeyle dava konusu haczin ... tarih ve ..., ...tarih ve ... ile ..., ... tarih ve ..., ... tarih ve ..., ... tarih ve ... ile ... ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emirlerinden kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.

Öte yandan Vergi Dava Dairesince, dava konusu haczin, ... tarih ve ... ile ... takip numaralı ödeme emirlerinden kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmasına karşın infazda çelişki oluşturulacak şekilde davalı idare istinaf başvurusunun reddi suretiyle dava konusu e haczin değinilen kısmının da kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrası yargılama usulüne uygun düşmemiştir.