Danıştay 3. Daire E.2023/9086 K.2025/3205

Dava konusu istem: Davacı adına, 2018 yılına ait hesap ve işlemlerinin katma değer vergisi yönünden incelenmesi neticesinde sonraki yıla devreden katma değer vergisi olmadığı gözetilerek yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2019 yılının Şubat dönemi için re'sen salınan katma değer vergisi ve tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu 2018 yılının Ocak ila Mayıs, Ekim ila Aralık dönemleri için yapılan tarhiyata karşı açılan davada Mahkemelerinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; tarhiyatın, 2017 yılı için davacının beyanlarındaki maddi hatanın düzeltilmesinden kaynaklanan kısmı yönünden davanın reddedildiği,

diğer kısımlar yönünden cezalı verginin kaldırıldığı dikkate alındığında dava konusu tarhiyatın önceki dönemden devreden katma değer vergisinin 2017 yılında davacının beyanlarındaki maddi hatanın düzeltilmesinden kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık; aşan kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı,

tekerrüre esas alınan cezanın 2012 yılına ait olup 2017 yılında kesinleştiği, her ne kadar tarhiyat 2019 yılı için yapılmış olsa da dava konusu tarhiyatın 2017 yılının Aralık döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinden kaynaklandığı dikkate alındığında cezanın artırılmasını gerektirir fiil 2017 yılı içinde gerçekleştiğinden tekerrüre esas alınamayacağı gerekçesiyle tarhiyat azaltılmış, vergi ziyaı cezalarının tekerrürden kaynaklanan kısmı ise kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:

Vergi Mahkemesi kararının; tarhiyatın, önceki dönemden devreden katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu ve 2017 yılı katma değer vergisi beyan tablosunda yapılan maddi hatanın düzeltilmesinden kaynaklanan bölümü haricindeki diğer kısımları ile vergi ziyaı cezasının tekerrürden kaynaklanan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen istinaf başvurusu değinilen hüküm fıkralarının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., ..., K:..., ... sayılı kararlarının davanın reddine ilişkin hüküm fıkraları, Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... ve ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararlarıyla kaldırılarak cezalı vergilerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, dava konusu tarhiyatın, önceki yıldan devreden katma değer vergisinin azaltılması işleminden kaynaklanan kısmında da hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacı istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararının sözü edilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra cezalı vergi kaldırılmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı ile müteahhit firma ...İnşaat Anonim Şirketi'nin düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığı, müteahhit firmanın sözleşmede belirtilen payı çerçevesinde bağımsız bölüm satış hasılatının %52'si oranında davacı adına hakediş faturası düzenlediği, gerek İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen özelgede gerek 60 nolu Sirkülerde yer alan düzenlemelere göre hakediş faturasının dayanaksız olduğu, hasılat paylaşımlı inşaat işlerinde üçüncü şahıslara düzenlenen belgelerin arsa sahibi tarafından değil müteahhit firma tarafından düzenlenmesinin yasal zorunluluk olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

2018 yılından önce, arsa karşılığı inşaat işlerinde arsa sahibinin müteahhite arsa teslimi, müteahhit tarafından da arsa sahibine konut veya iş yeri tesliminin vergiye tabi olacağına dair herhangi bir hüküm bulunmadığı, hasılat paylaşımı sözleşmesi kapsamında tapuda arsanın devriyle ilgili herhangi bir işlem yapılmaması halinde, arsanın inşaatı yapacak ve satış işlemlerini gerçekleştirecek firmaya satışından söz edilemeyeceği, buna göre sahibinin mülkiyetinde kalması şartıyla hasılat paylaşımı sözleşmesine istinaden arsanın müteahhite bırakılması işlemi, teslim mahiyetinde olmadığından katma değer vergisinin konusuna girmeyeceği yolunda Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından özelge verildiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Dava konusu tarhiyatın önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu 2016, 2017 ve 2018 yıllarının muhtelif dönemlerine ilişkin tarhiyata karşı açılan davalarda verilen kararlar, Danıştay Üçüncü Dairesinin 15/09/2025 tarih ve E:2023/9085,9087,9084, K:2025/3202,3203,3204 sayılı kararlarıyla bozulduğundan ve bozma kararı uyarınca verilecek kararların sonucu dava konusu tarhiyatı etkileyeceğinden Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu tarhiyatın önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisi yönünden bağlı olduğu 2016, 2017 ve 2018 yıllarının muhtelif dönemlerine ilişkin tarhiyata karşı açılan davalarda verilen kararlar, Danıştay Üçüncü Dairesinin 15/09/2025 tarih ve E:2023/9085,9087,9084, K:2025/3202,3203,3204 sayılı kararlarıyla bozulduğundan ve bozma kararları uyarınca verilecek kararların sonucu dava konusu tarhiyatı etkileyeceğinden Vergi Dava Dairesi kararının, söz konusu bozma kararları uyarınca verilecek karar sonucuna göre yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.

Öte yandan, yeniden verilecek kararda vergi ziyaı cezalarının tekerrürden kaynaklanan kısmı hakkında yeniden değerlendirme yapılacağı tabidir.