Danıştay 3. Daire E.2023/9096 K.2025/3416

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Limited'de sahip olduğu hisselerin satışı nedeniyle elde edilen ertelenmiş ödemeye yönelik olarak 2019 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesiyle beyan edilip ödenen 2.440.353,18 TL kurumlar vergisinin, mükerrer olduğundan bahisle iadesi talebiyle yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarece dava açma tarihinden sonra iade talebinin 563.336,68 TL'lik kısmı yerine getirildiğinden, davanın bu kısmının konusuz kaldığı,...

Limited'de sahip olunan hisselerinin satışı nedeniyle elde edilen ertelenmiş ödemeye ilişkin gelirin, davacı tarafından 2019 yılı kurumlar vergisi matrahı içerisinde beyan edilerek söz konusu gelire isabet eden kurumlar vergisi ödendikten sonra davalı idarece, satış gelirinin 2016 yılı matrahı olarak beyan edilmesi gerektiği iddiasıyla adına 2016 yılı için ikmalen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisine karşı açılan dava,

Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında devam ederken 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun kapsamında dava konusu edilen vergi borcunun davacı tarafından yapılandırılarak ödendiği, bu durumda, aynı gelirin birden fazla dönemde vergilendirmeye konu edilmesinde mükerrerlik sebebiyle açık bir vergilendirme hatası bulunduğundan dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği,

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fıkrası gereğince davacıdan haksız tahsil edilen verginin, düzeltme talep edilen tarihten itibaren tecil faiziyle birlikte iade edilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin, 563.336,68 TL'ye isabet eden kısmı yönünden karar verilmesine yer olmadığına ve bu tutara isabet eden tecil faizinin davacıya ödenmesine, 1.877.016,50 TL'ye isabet eden kısmının iptali ile bu tutarın tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının 2016 yılında beyan etmesi gereken gelirini 2019 hesap döneminde beyan edip hesaplanan vergiyi ödediği, değinilen tutarın üç yıl geç tahsili nedeniyle hazinenin zarara uğradığı dolayısıyla faiz talebinin hukuka aykırı olduğu, diğer taraftan 2016 yılına ilişkin düzenlenen rapora istinaden kesilen vergi ziya cezasını 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun kapsamında yararlanarak ödemediği gibi 1.126.673,37 TL'lik kurumlar vergisi tarhiyatını da %50 oranında indirimle yani 563.336,68 TL olarak ödediği, değinilen tutarın ise kendisine iade edildiği,

bu nedenle dava konusu uyuşmazlığın söz konusu kısım yönünden konusuz kaldığı, bu kapsamda kendisinden yapılan tahsilatta iade edildiğinden fazlaya ilişkin talebinin ise reddi gerektiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

...

Limited'de sahip olduğu hisselerin 2016 yılında satışı nedeniyle elde edilen ertelenmiş ödemeye ilişkin olarak 2019 yılı matrahı içerisinde Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne beyan edilip ödenen kurumlar vergisi dikkate alınmadan kendileri adına, söz konusu gelirin 2016 yılı matrahına dahil edilmesi gerektiği yönündeki tespitleri üzerine düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca ikmalen tarhiyat yapıldığı, buna ilişkin tutarın 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun kapsamında yapılandırılarak ödendiği,

aynı gelir için yapılan bu ödeme ile birlikte Bankanın 2019 yılı dönemi için ödediği kurumlar vergisinin mükerrer, fazla ve yersiz bir ödeme haline geldiği ileri sürülerek belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, ... Limited'de sahibi olduğu hisselerini 21/06/2016 tarihinde nakdi olarak satışı nedeniyle yapılan anlaşma uyarınca ilk olarak değinilen tarihte 19.860.971,42 Euro, kalan tutar ise üçüncü yılında sonunda ertelenmiş ödeme olarak 20/06/2019 tarihinde 1.691.228,56 Euro olarak tahsil edilmiştir.

Elde edilen ertelenmiş ödemeye ilişkin olarak 11.092.514,44 TL üzerinden hesaplanan 2.440.353,18 TL kurumlar vergisi 2019 yılı matrahı içerisinde 01/06/2020 tarihinde beyan edilip ödenmiştir.

Davalı idarece, davacının elde ettiği söz konusu gelire ilişkin olarak 2016 için yapılan inceleme sonucu düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu uyarınca ertelenen ödemenin 2016 yılı hesap dönemine ait gelir hesabına dahil edilmesi gerektiğinden bahisle 2016 yılı için ikmalen tarh edilen kurumlar vergisi ve tekerrür hükümleri gereğince kesilen bir kat vergi ziyaı cezasına karşı açılan davada, ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 24.127.502,37 TL tutarlı matrah farkına üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi tarhiyatı yönünden dava reddedilmiş, kalan 5.633.366,88 TL matrah farkına isabet eden kısım kaldırılmıştır.

Değinilen karar sonrasında davacı tarafından 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun kapsamında söz konusu davadan vazgeçilerek 19/07/2021 tarihinde ihbarname içeriği borç yapılandırılarak 563.336,68 TL olarak 30/07/2021 tarihinde ödenmiştir.

Bahse konu ödeme üzerine davacı tarafından ... tarih ve ... sayılı başvuru ile 08/09/2021 tarihinde bu ödeme ile birlikte kendilerinin 2019 yılı dönemi için ödediği kurumlar vergisinin, mükerrer, fazla ve yersiz bir ödeme haline geldiği ileri sürülerek tecil faiziyle iadesi istemiyle Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yapılan düzeltme başvurusunun zımnen reddedilmesi üzerine 30/11/2021 tarihinde aynı istemle ... tarih ve ... sayılı dilekçeyle Gelir İdaresi Başkanlığı'na yapılan şikayet başvurusu zımnen reddedilmiştir.

Davacı tarafından Mahkeme kayıtlarına 30/11/2021 tarihi itibarıyla girişi yapılan dilekçeyle, ... Limited'de sahip olduğu hisselerin satışı nedeniyle elde edilen ertelenmiş ödemeye ilişkin olarak 2019 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesiyle beyan edilip ödenen 2.440.353,18 TL kurumlar vergisinin, mükerrer ödendiğinden bahisle iadesi istemiyle yapılan düzeltme başvurusunun reddi üzerine yapılan şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemi üzerine bakılan dava açılmıştır.

Diğer taraftan açılan iş bu dava devam ederken 17/12/2021 tarihli düzeltme fişiyle davacının 7326 sayılı Kanun kapsamında ödediği 563.336,68 TL tutara ilişkin kısmın düzeltilerek davacıya ödendiği bilgisini içeren belgenin davalı idarenin savunma dilekçesi ekinde dava dosyasına ibraz edildiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 122. maddesinde, mükelleflerin vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri.

124. maddesinde de vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların, şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmış, bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatası ise aynı Kanun'un 116. maddesinde; vergiye müteallik hesaplarda veya vergilemede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması biçiminde tanımlandıktan sonra,

117. maddesinde, matrah hatası, vergi miktarında hata ve mükerrer vergi istenilmesi hesap hataları olarak açıklanmış, 118. maddesinde ise, mükellefin şahsında, mükellefiyette, konuda ve vergilendirme veya muafiyet döneminde yapılan hatalar vergilendirme hataları olarak belirlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu işlemin, 1.877.016,50 TL'ye isabet eden kısmına ve bu tutara isabet eden tecil faizine ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.

Davacı tarafından, elde edilen ertelenmiş ödemeye ilişkin olarak 2.440.353,18 TL kurumlar vergisi, 2019 yılı matrahı içerisinde beyan edilip ödenmiş ise de idarece yapılan inceleme neticesinde değinilen ödemenin, 2016 yılı hesap dönemi kayıtlarına dahil edilmesi gerektiği yolundaki tespit sonrasında ikmalen tarh edilen vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisine karşı açılan davadan vazgeçilerek 7326 sayılı Kanun kapsamında vergi borcunun yapılandırılması suretiyle 563.336,68 TL olarak ödendiği,

sonrasında söz konusu tutarın davalı idarece düzeltme fişiyle davacıya iade edildiği dikkate alındığında, 213 sayılı Kanun'un 117. ve 118. maddelerinde tanımlanan hesap ve vergilendirme hatasına girmeyen, dava konusu işlemin 563.336,68 TL'ye isabet eden kısmına yönelik tecil faizinin davacıya iadesine hükmedilmesi hukuka uygun düşmediğinden Vergi Mahkemesi kararının değinilen hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.