Danıştay 4. Daire E.1985/4085 K.1986/4052

BİRDEN FAZLA TAKVİM YILINA YAYGIN İNŞAAT ONARMA İŞLERİNDE, İŞİN ÖZELLİĞİ NEDENİYLE, ÖLÜM HALİNDE DE KAR VE ZARARIN İŞİN BİTİMİNDE SAPTANIP VARİSLERCE BEYAN EDİLMESİ GEREKECEĞİ HK.<

Uyuşmazlık; yıllara yaygın inşaat işi yapan yükümlünün 15.4.1980 tarihinde ölümü üzerine, inşaatların devam etmesi nedeniyle kar tespiti mümkün olmadığından ölüm tarihi itibariyle varislerce düzenlenen bilançonun, Vergi Dairesi Müdürlüğüne verilmesine karşın, yasada belirtilen 4 ay içerisinde beyannamenin verilmediği gerekçesiyle 1.1.1980 15.4.1980 döneminin işlemlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen rapora dayanılarak salınan kusur cezalı gelir vergisi ve mali denge vergisinin mahkemece değişiklikle onanmasından doğmuştur.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunun 30.maddesiyle değişik 42.maddesinde, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinde kar-zararın işin bittiği yıl kati olarak tesbit edileceği ve tamamının o yılın geliri sayılarak, mezkur yıl beyannamesinde gösterileceği belirtilmiştir.

2361 sayılı Kanunun 86.maddesiyle eklenen geçici 6.maddesinde de bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce taahhüde bağlanmış ve henüz bitmemiş veya bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce bitmekle beraber henüz beyan edilmemiş olan inşaat ve onarma işlerine ait kazançların Gelir Vergisi Kanununun bu kanunla değiştirilen 42.maddesi hükümlerine göre tespit edileceği ve dağıtıma tabi tutulmaksızın işin bittiği yılın geliri olarak beyan edileceği ifade edilmiştir.

Bu durumda iş bitmeden kar ve zararın tesbiti halinde çıkarılacak kar zararın gerçek değeri saptanamıyacağından Gelir Vergisi Kanununun 1.maddesinde yer alan gelirin gerçek ve safi tutarının vergilendirileceği kuralına uyulmamış olunacaktır. Her ne kadar Gelir Vergisi Kanununun 92.maddesinde ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde mirasçılar tarafından beyanname verileceği açıklanmış ise de, birden fazla takvim yılına yaygın inşaat onarma işlerinde işin özelliği nedeniyle ölüm halinde de işin bitiminde kar ve zararın saptanıp varislerce beyan edilmesi yukarıda anılan yasa hükümlerine ters düşmeyecektir.

Olayda taahhüt işinden sağlanan karın işin bitiminde varislerce beyan edilmiş ve beyanın dışında kazanç sağlandığının vergi dairesince ileri sürülmemiş olması karşısında yalnızca ölüm tarihi itibariyle 4 ay içerisinde beyanname verilmediği gerekçesiyle yapılan tarhiyat yerinde görülmemiştir.