Danıştay 4. Daire E.1986/3823 K.1986/4131

NAKLİYE KOOPERATİFLERİNDE ORTAKLARA ÖDENEN RİSTURNLARIN DA KURUMLAR VERGİSİNDEN MÜSTESNA OLDUĞU HK.<

Uyuşmazlık; Yükümlü kooperatif adına ikmalen salınan kurumlar vergisi ve kesilen kusur cezasını; aynen onayan Vergi Mahkemesi bozulması isteminden ibarettir.

5422 sayılı "Kurumlar Vergisi Kanununun" 8.maddesinin (b) bendinde istihsal kooperatiflerinde; kooperatif ortaklarına ödenen ristrunların kurumlar vergisinden müstesna olduğu hükme bağlanmıştır.

Çağımızda geçerli modern ekonomi anlayışına göre üretim (istihsal) sadece bir malın imal ve yapılması olayı olmayıp bir malın imalinden tüketiciye ulaşmasına kadar geçen farklı ekonomik faaliyetlerin tümünü kapsayan bir kavramdır. Bu nedenle bir ekonomik faaliyet olan nakliyeciliğin üretimi meydana getiren ekonomik faaliyetler zincirinin bir halkası olduğunu kabul etmek zorunludur. Bu takdirde nakliye kooperatiflerinin ortaklara ödenen risturnların 5422 sayılı Kanunun 8.maddesinin (b) bendi hükmü gereğince kurumlar vergisinden müstesna olduğunun kabulü gerekmektedir.

Diğer taraftan 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 93.maddesinin 4.bendinde kooperatiflerin üst kuruluşa girmedikleri takdirde aynı maddenin 1.fıkrasının (b) bendi ile 2.fıkrasında yazılı muaflıklardan yararlanamıyacaklarının hükme bağlanmış olması, ancak 93.maddenin 1/b bendinde yazılı harç ve resimler ile 2.fıkrasında yazılı emlak alım vergisinden muaf olmayacaklarını tazammum ederki bu durumda bu madde hükmünün kurumlar vergisine teşmili yasa hükmüne açıkca aykırı düşer.