Danıştay 4. Daire E.1989/557 K.1989/3858

ADİ ORTAKLIĞIN VERGİ BORCU NEDENİYLE DÜZENLENEN GEREK İHBARNAME ÜZERİNE, GEREKSE ÖDEME EMRİ ÜZERİNE ORTAKLARDAN BİRİNİN İSMİNİN YANI SIRA"ORTAKLAR" İBARESİ KONULARAK TARHİYAT YAPILMASINDA, ÖDEME EMRİ DÜZENLENMESİNDE VE BU SAFHALAR GEÇTİKTEN SONRA KESİNLEŞEN BORÇ İÇİN ADİ ORTAKLIĞIN ORTAKLARININ MAL VARLIĞINA HİSSE ORANLARINA İSABET EDEN VERGİ BORCUNU KARŞILAYACAK MİKTARDA HACİZ TATBİKİNDE YASALARA AYKIRILIK BULUNMADIĞI HK.<

.. ve ortakları adına 1979-1980-1982 yıllarının çeşitli dönemler için tahakkuk ettirilen muhtasar gelir vergisi, mali denge vergisini vadesinde ödememesi üzerine, "… ve Ortakları" adına ödeme emri düzenlenerek tebliğ edildiği halde belirtilen sürede herhangi bir ödeme ve itiraz söz konusu olmadığı gerekçesiyle uygulanan haciz işlemi uyuşmazlık konusunu oluşturmaktadır.

Borçlar Kanununun 520.maddesine göre bir sözleşmede Adi Ortaklığın iki veya daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek için birleştirme borcu altına girmeleri olarak tanımlanmıştır.Gene aynı Kanunun 523.maddesinde de tersine bir sözleşme olmadıkça her ortağın kazanç ve zararından payını katkısının değeri ne olursa olsun eşit olduğu hükme bağlanmıştır.

Bu hükümlerin birlikte değerlendirilmesi sonucu, ortakların ortaklık faaliyetini bir bütün olarak yürüttükleri sonucuna varılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda ise, haciz işleminin uygulanmasına neden olan amme borcu adi ortaklığın ticari faaliyeti sırasında çalıştırdığı işçilere yapılan ücret ödemelerinden tevkifi gereken vergilerden kaynaklanmaktadır. Herne kadar Borçlar Kanunundaki Adi ortaklık ortakların şahsi sorumluluklarını düzenleyen hükümlere de yer verilmiş ise de bu borç bir bütün olarak ortakların tamamını ilgilendirmektedir.Gerek ihbarname üzerine, gerekse ödeme emri üzerine ortaklardan birinin isminin yanı sıra "ortakları" ibaresi konularak tarhiyat yapılması ve ödeme emri düzenlenmesi yukarıda açıklanan duruma uygun bulunmaktadır.

Bu çerçevede, ödeme emri safhası geçen amme alacağı için Borçlar Kanununda yer alan genel hükümlerden hareketle, adi ortaklığın ortaklarından olan yükümlünün mal varlığına hisse oranlarına isabet eden vergi borcunu karşılayacak miktarda tatbik edilen haciz işleminde yasaya aykırılık görülmemiştir.