Danıştay 4. Daire E.2020/3094 K.2022/561

Dava konusu istem: Davacının banka hesaplarına uygulanan haciz işleminin iptali istenilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu haczin dayanaklarından biri olan … gün ve … sayılı ödeme emrinden kaynaklanan kısmının iptali isteminin kabulüne ilişkin hüküm fıkrasının Danıştay Dördüncü Dairesinin 26/03/2019 tarih ve E:2017/1638, K:2019/2358 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, dava konusu haczin dayanaklarından bir diğeri olan … tarih ve … sayılı ödeme emrine ilişkin olarak ise,

tarh zamanaşımına uğradığı ve bu nedenle cebren tahsiline imkan bulunmayan vergi borçlarının tahsili için davacının banka hesabı üzerine konulan haciz işleminin … tarih ve … sayılı ödeme emrinden kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Temyiz başvurusu, davacının banka hesaplarına uygulanan haciz işleminin iptali istemiyle açılan davayı, Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma kararına uymak suretiyle istinaf başvurusunu gerekçeli olarak reddeden Vergi Dava Dairesi kararının bozulması istemine ilişkindir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararın bozulması" başlıklı 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi, usul hükümlerine uyulmamış olunması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozacağı.

(3) numaralı fıkrasında, kararın bozulması halinde dosyanın, Danıştayca kararı veren mahkemeye gönderileceği, mahkemenin, dosyayı diğer öncelikli işlere nazaran daha öncelikle inceleyeceği ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar vereceği.

(4) numaralı fıkrasında ise, mahkemenin bozmaya uymayarak eski kararında ısrar edebileceği, ısrar kararının ilgili tarafından temyizi halinde, dava, konusuna göre Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulunca inceleneceği, Danıştay'ın ilgili dava dairesinin kararı uygun görülürse mahkemenin kararının bozulacağı; aksi halde onayacağı, Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulmasının zorunlu olduğu kurala bağlanmıştır.

Yasa kurallarına göre, temyiz incelemesi sonucunda kararı bozulan idari yargı yeri, Danıştay dava dairesi ise, bozma kararına uyulması ve gereklerinin aynen yerine getirilmesi zorunludur. Buna karşılık kararı bozulan idare ve vergi mahkemeleri ise bu durumda iki tür karar verebilirler; kararı bozulan ilk derece mahkemeleri, bozma kararına uyarak, gereklerini yerine getirmek suretiyle kararını verebilir veya bozulan kararında ısrar edebilir.

Kararı bozulan mahkemenin, "bozmaya uyma" ya da "ısrar" şeklindeki bu iki tür davranış biçimi dışında, üçüncü bir seçeneği yoktur (CANDAN, Turgut, Açıklamalı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 9. Baskı, Yetkin Yayınları 2022, sh.1480). İdari yargı yerinin bozma kararına uyması, bozma kararı gereğince araştırma ve inceleme yapma ve/veya hüküm verme neticesini doğurur. (Danıştay VDDK, 19/01/2022, E:2020/853, K:2022/17)

Olayda, Danıştay Dördüncü Dairenin 26/03/2019 tarih ve E:2017/1638, K:2019/2358 sayılı kararıyla, Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararının haczin … tarih ve … sayılı ödeme emrinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası onanmış,

haczin … tarih ve … sayılı ödeme emrinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrası ise "Mahkemece davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emri içeriği vergi borçlarına ilişkin ihbarname tebliğinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na göre yapılması gerekirken 7201 sayılı Kanuna göre yapılmasının yasaya uygun olmadığından bahisle dava konusu haciz işleminin anılan ödeme emrinden kaynaklanan kısmının da iptaline karar verilmiş ve bu kararın kaldırılması istemiyle yapılan istinaf başvurusu Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesince reddedilmiş ise de;

davacı tarafından, … tarih ve … sayılı ödeme emri ile birlikte … tarih ve … sayılı ödeme emrinin de iptali istemiyle.

Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında dava açıldığı, mahkemece sadece … tarih ve … sayılı ödeme emri yönünden hüküm kurulmak suretiyle bahsi geçen ödeme emrinin iptal edildiği, ancak davacı tarafından kararın eksik hüküm dolayısıyla temyiz edilmediği görülmüş olup, davacıya tebliğ edilen ödeme emri dayanağı ihbarnamelerin hukuka aykırılığının bu aşamada incelenemeyeceği açık olduğundan, kesinleşen vergi borcu nedeniyle tesis edilen haciz işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle bozulmuştur.

Bu bozma kararı, nihai kararın hukuka uygunluğu hakkında kesin bir yargıda bulunduğu ve uygulamada "kesin bozma" olarak ifade edilen karar niteliğindedir. Vergi Dava Dairesinin bozma kararı doğrultusunda yapacağı şey bu karara uymak ya da ilk verdiği kararında direnmektir. Oysa Vergi Dava Dairesi, bu bozma kararına uyma iradesini ortaya koymuş ancak, ilk verdiği karardan farklı bir gerekçeyle ısrar niteliğinde karar vermiştir.

Bu bağlamda, ısrarda bulunmadığı halde Mahkemece verilen ilk kararda ve Danıştay bozma kararında yer almayan bir şekilde uyuşmazlığın tamamen farklı şekilde nitelendirilmesi sonucu verilen kararda usul hukuku kurallarına uygunluk görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.