Danıştay 4. Daire E.2021/5351 K.2021/6392

Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu …. Taş Kesme Mermer İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ödenmeyen vergi borçları nedeniyle kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen …. tarih ve …., .... …, … sayılı ve .. tarih ve ….. sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine Vergi Mahkemesinin temyize konu kararıyla; …. tarih ve …. takip nolu ödeme emri ve …. tarih ve ….. takip nolu ödeme emirleri ile …. tarih ve … takip nolu ödeme emrinin ….. ve ….. satırlarında bulunan amme alacakları bakımından; asıl amme borçlusu şirketin 6111 sayılı Kanun uyarınca yapılandırma talebinde bulunulması üzerine,

yapılandırılıp taksitlendirilen vergi borçlarının nitelik değiştirip yeni borç haline gelmesine rağmen, asıl borçlu şirket nezdinde gerekli takip ve tahsil işlemleri tamamlanmadan borcun asıl amme borçlusundan tahsil edilme imkanının kalmadığından bahsedilemeyeceğinden, söz konusu borçlara ilişkin davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı, …. tarih ve …. takip nolu ödeme emrinin …. ve …. satırları dışında kalan amme alacakları bakımından.

Mahkemece …. ve … tarihlerinde yapılan ara kararlarında dava konusu ödeme emirlerine ilişkin tüm bilgi ve belgeler istenilmiş, istenilen bilgi ve belgelerin Mahkememize ibraz edilmediği, davalı idare tarafından asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin tebliği ve ilanına ilişkin belgelerin temini ve Mahkeme nezdinde ispat yükümlülüğünü yerine getirememesi durumu karşısında, kesinleşmiş kamu alacağından bahsedilemeyeceğinden, …. tarih ve …. takip nolu ödeme emrinin …. ve …. satırları dışında kalan amme alacaklarına ilişkin ödeme emri düzenlenmesinde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ :…..

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Vergi Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davacı adına, asıl borçlu … Taş Kesme Mermer İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ödenmeyen vergi borçları nedeniyle kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ….. tarih ve …..sayılı ve …. tarih ve …. sayılı ödeme emirlerinin iptali istemiyle açılan davada verilen kabul kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenler, …. tarih ve ….. takip nolu ödeme emrinin …. ve ….. satırları dışında kalan amme alacakları yönünden Mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmamıştır.

…. tarih ve ….. takip nolu ödeme emri ve …. tarih ve …. takip nolu ödeme emirleri ile … tarih ve …. takip nolu ödeme emrinin …. ve ….. satırlarında bulunan amme alacakları yönünden ise;

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzelkişilerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, kanuni temsilcilerin bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevlerini yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı belirtilmiştir.

Kanuni temsilcilerin, şirket borcundan dolayı takip edilebilmesi için öncelikle usulüne uygun olarak asıl borçlu şirket hakkında kesinleşmiş bir vergi borcunun bulunması ve usulüne uygun tüm takip yollarının tüketilmesine karşın, borcun tüzelkişiliğin varlığından tamamen veya kısmen alınamadığının açıkça ortaya konulmasından sonra kanuni temsilci olarak sorumlu tutulacağı dönemler dikkate alınarak takibi yoluna gidilmesi gerekmektedir.

Yeniden yapılandırma yasaları olarak da nitelendirilen kimi özel yasalar kapsamında yükümlülere, vergi borcunun, miktarı ve vadesi değiştirilip yeni bir ödeme planına bağlanarak, ödenmesi konusunda kimi koşullarla kolaylıklar sağlanmaktadır. Yeniden yapılandırılan borcun ödenmemesi halinde, diğer bir deyişle yapılandırmaya ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda tahsil işlemlerine kalındığı yerden devam edilmesi yasa gereğidir.

Amme alacağının özel yasalara göre ödenmek üzere başvuruda bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması, zamanaşımına olan etkisi dışında, asıl borçluya ait amme borcunun ödenmemesi halinde kanuni temsilcinin sorumluluğunu düzenleyen kurallar gereğince, borcun takibinde gelinen aşamayı değiştirmez.

6111 sayılı Kanun kapsamında borcun ödenmesi amacıyla asıl borçlunun başvuruda bulunmuş olmasının, başvuru tarihinden önce amme alacağının tahsili için ilgili yasalara göre başlatılan/yapılan takip işlemlerini durdurmakla birlikte yapılandırma koşullarına uyulmaması ve kanundan yararlanma hakkının kaybedilmesi önceki takip işlemlerini geçersiz hale getirmeyeceği, takibin yeniden başlatılmasını gerektirmeyeceği gibi anlık kesinleşmiş olan amme alacaklarının yapılandırma nedeniyle bir ödeme varsa mahsup edilmekle birlikte kaldığı yerden hem asıl borçlu şirket hem kanuni temsilci ve ortakları için devam ettirilmesi 6183 sayılı Kanun gereğidir.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından aksi gerekçe ile verilen Vergi Mahkemesi kararının buna ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararının bu kısmına katılmıyoruz.