Danıştay 4. Daire E.2023/10732 K.2025/662

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Afyonkarahisar 2. Kısım A.T. ve T.İ.G.H. Projesi kapsamında, Afyonkarahisar ili, Çay ilçesi, ... Mahallesindeki toplulaştırma sahasında yer alan eski ... ve ... parsel sayılı ve yeni ... ada ... parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsellere ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu toplulaştırma işlemi genel unsurları itibarıyla mevzuata uygun olarak yapılmış ise de davacının eski parselinde bulunan 428,22 metrekarelik BOTAŞ boru hattının yeni tahsis edilen taşınmazda 3.217,56 metrekareye ulaştığı, bu hususun tarlanın ürün çeşitliliğinin ve kullanım alanlarının kısıtlanmasına yol açarak, mülkiyet hakkına davacı aleyhine ölçüsüz müdahale anlamına geleceği anlaşıldığından,

dava konusu toplulaştırma işleminde hukuka ve toplulaştırma ilkelerine uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; bilirkişi raporunda yer alan "yeni verilen ... ada ...nolu parseldeki Botaş boru hattı güzergahındaki 2.789,34 m² lik kısmın da ürün çeşidi sınırlaması söz konusu olacağından, ürün çeşidi yönünden toplulaştırmanın uygun olmadığı" yönündeki değerlendirme dışındaki değerlendirmeler ile Dairelerinin 12/10/2022 tarihli ara kararı üzerine davalı idarece sunulan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, yeni parselin davacının eski parselleri ile eş değer yerlerden verildiği,

davacının hak edişinin çoğunun, ... nolu büyük parselin bulunduğu alandan tek parsel olarak tahsis edildiği, toprak derecelendirme ve sınıflandırmasının rayiç bedel, ürün çeşidi, verimlilik, toprağın özelliği, yerleşim yerine ve sulama alanına uzaklığı ve konumu gibi hususlar gözetilerek yapıldığı, ortak kullanım alanları için yapılan kesintinin, yasal sınırlarda, eşit ve mevzuata uygun yapıldığı, davacıya ait su kuyusunun, eski ... parselin bitişiğinde ve fiilen ... parsele tecavüz edilmiş iken, su kuyusu korunacak şekilde davacıya tahsis edilen ... ada ... parsel içerisinde planlandığı,

eski parsellerin karayoluna cephesi yok iken, davacıya tahsis edilen yeni ... ada ... parselin 4 m karayoluna cepheli hale getirildiği, geometri olarak tarıma uygun dikdörtgen tahsis yapıldığı, kök parsellerin isabet ettiği yerde oluşturulan parsellerden davacıya tahsis yapılmasının ise teknik olarak mümkün olmadığı dolayısıyla toplulaştırma işleminin hukuka uygun olarak tesis edildiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, BOTAŞ boru hattının geçtiği yerlerde kullanım alanlarının azaldığının ve verimin düştüğünün bilimsel olarak tespit edildiği, İdare Mahkemesi tarafından kararına esas teşkil eden bir bilirkişi raporu olmasına rağmen Bölge İdare Mahkemesince, yeni bir rapor alınmaksızın ve davanın tarafı olan idarenin kayıt ve incelemeleri baz alınarak karar verildiği, ayrıca parsellerin değiştirilmesi ile ilgili teknik, hukuki ve fiili zorunluluk olup olmadığına ilişkin değerlendirme yapılmadığı, dolayısıyla hukuk aykırı olan temyiz konusu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, toplulaştırma uygulaması nedeniyle toplulaştırma öncesindeki arazilerin sınırlarında kaymalar olduğu, bu nedenle köydeki bütün tercihlerin bir bütün halinde değerlendirildiğinde, hepsinin istendiği şekilde planlanmasının mümkün bulunmadığı, bir kısım tercihlerin zorunlu olarak yerine getirilemediği, aksi takdirde toplulaştırmanın bütün halinde tamamlanamayacağı dolayısıyla yapılan tahsisin toplulaştırma ilkelerine ve hukuka uygun olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.