Danıştay 4. Daire E.2023/10774 K.2025/166

Dava konusu istem: 19/03/2016 tarih ve 29658 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 01/02/2016 tarih ve 2016/8479 sayılı Bakanlar Kurulu uyarınca, Ardahan Göle 1. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında, Ardahan ili, Göle ilçesi, ... köyünde yer alan ve davacının maliki olduğu ... ada ... (yeni ... ada, ...) parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsele ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın toplulaştırma işlemi sonucunda hisselendirme yapılmadan tam hisse ile aynı yerinden eşdeğer ve emsal olarak dağıtım yapıldığı, uygulamada planlanan yolun ... ada ..., ..., ..., ...,... ve ... parsel sayılı taşınmazların yola cephe olma şartlarını sağlaması için bırakıldığı,

dava konusu arazi toplulaştırma işleminin ve davacının hissedar olduğu taşınmazların toplulaştırma işlemine tabi tutulması sonucu oluşan yeni durumunun ilgili mevzuat hükümleri ile teknik talimatlar dikkate alınarak dağıtım ilke ve esasları ile kamu yararına uygun olarak yapıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Toplulaştırma ile eski taşınmazın miktarının korunduğu, ancak işe yaramayacak derecede dar ve uzun bir şekilde sınırlandırıldığı, dava konusu taşınmazın bitişiğinde yer alan ... ada ... parsel sayılı taşınmazda yer alan 4 dönümlük yere parsel malikinin başka mevkideki 7 dönümlük yeri eklenerek 11 dönüm olarak tespit edildiğinden kendi evinin önünde bulunan ve doğal sınırları itibariyle tamamlayıcı nitelikte olan davaya konu yerin, aşağı kaydırılarak uzun ve ince bir şekle sokulduğu, bitişik parseldeki malikin başka mevkide 23 dönüm tarlası daha bulunduğu, 7 dönümlük yerin 23 dönümlük tarlaya eklenmemesi için engel bir durum olmadığı,

samanlık ve eklentilerinin bulunduğu bahçesine ait bir kısmın yol olarak tespit edildiği, söz konusu yerden yol geçirilmesinin zorunlu olmadığı, dava konusu yerin doğal sınırlarına uyulmadığı, doğal sınırlara uymayı engelleyecek herhangi bir neden olmadığı, toplulaştırma işlemi ile mağdur edildiğini ileri sürerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Ardahan ili, Göle ilçesi, ... köyünde yer alan ve davacının maliki olduğu ... ada ... (yeni ... ada, ...) parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasının anılan parsele ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden İdare Dava Dairesi kararı temyiz edilmiştir.

Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından Haziran 2010'da çıkarılan "Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatı"nın "Yeni Parsel Planlarının Hazırlanması" başlıklı 19. maddesinde yer alan "Yeni Parselasyon Planlamasında Dikkat Edilecek Hususlar" başlıklı bölümde, maliklere mümkün olduğu ölçüde eski arazisine eşdeğer ve tek parselde arazi verilmeye çalışılması, maliklerin istekleri dikkate alınarak arazisinin yoğun olduğu bölgede veya en büyük parselinin etrafında toplanarak arazi verilmeye çalışılması, umumi yola (asfalt, şose) bitişik olan parsellerin yine imkanlar ölçüsünde aynı yerde verilmesi,

toplulaştırma alanındaki işletme yapı ve tesisleri ile bağ, bahçe vb. sabit tesislerin imkan ölçüsünde maliklerine verilmesi, birden fazla sabit tesisi bulunan maliklerin bu arazi parçalarından mümkün olduğu kadar birinin etrafında tercih vermek zorunda olması, her parselin yol ve sudan faydalanacak şekilde planlanması, küçük işletmelere ait parsellerin, yol ve sudan faydalanabilmesi için, gerektiğinde hisselendirilmesi, parsel şeklinin zorunlu durumlar dışında dikdörtgen olmasına ve en/boy oranının 1/3 - 1/7 arasında bulunmasına dikkat edilmesi,

toplulaştırma yapılan köyler arasında sınır düzeltmesinin 3083 sayılı Kanunun 14. maddesine göre ve değer eşitliği sağlanarak yapılması, değişiklik yapıldığında köy sınırlarının yol, kanal gibi sabit sınırlara dayandırılmasına çalışılması, ancak zorunlu hallerde parsel sınırının köy sınırı olarak değerlendirilmesi, işletmeyi oluşturan maliklere ait arazinin bir arada değerlendirilebilmesi, maliklerin istekleri halinde tek parselde payları oranında adlarına hisseli olarak tescil edilmesi, parsel yerleştirilmesinde hısım ve hasım ilişkilerine dikkat edilmesi,

arazi maliklerinden birden fazla ve komşu köylerde arazisi bulunanların arazilerinin ikamet ettikleri köyün sınırına yakın olacak şekilde planlanmaya çalışılması, blokların düzgün şekilli olmayan kısımlarına büyük parsellerin yerleştirilmeye çalışılması, düşük dereceli arazinin mümkün olduğu ölçüde eski sahiplerine bırakılması veya kendi aralarında toplulaştırılması, verasete iştiraklerden aynı maliklere ait olan arazinin bir işletme olarak değerlendirilmesi, davalı arazinin her birinin ayrı bir işletme olarak değerlendirilmesi,

hisse uyuşmazlıkları giderilemeyen parsellerin her birinin ayrı bir işletme olarak değerlendirilerek eski maliklerine aynı hisselerle tescil ettirilmesi, bu araziden malik ve hisse oranları aynı olanların bir arada toplulaştırılabilmesi hususlarına dikkat edilmesi gerektiği kurallarına yer verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; toplulaştırma işlemi ile davacıya yeni ... ada ...parsel sayılı taşınmaz tahsis edilirken en-boy oranının 1/3-1/7 arasında olması hususuna aykırı işlem yapıldığı anlaşıldığından toplulaştırma işleminde anılan parsel yönünden hukuka uygunluk, aksi yöndeki İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığından dairemiz kararına katılmıyorum.