Danıştay 4. Daire E.2023/11782 K.2024/7671

Dava konusu istem: Davacı şirkete, 2872 sayılı Çevre Kanununun 8. maddesi ile Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin 13. maddesinin ihlal edildiği gerekçesiyle, aynı Kanunun 20. maddesinin (r) bendi uyarınca 270.000 TL para cezası verilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı, ... nolu işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; somut olayda belediye memurlarınca yapılan denetimden sonra, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 34/e maddesi uyarınca kanunlarda belirtilen cezaları vermekle yetkili karar organı olan belediye encümenine sevk edilerek işlem tesis edilmesi gerekirken, doğrudan belediyenin karar organı olmayan, icra-yürütme organı olan Büyükşehir Belediye Başkanı adına Genel Sekreter Yardımcısı imzasıyla ile tesis edilen işlemde "yetki" yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince.

İdare Mahkemesince her ne kadar yetki unsuru yönünden hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 12. maddesine dayanılarak Çevre ve Orman Bakanlığının 2008/6 sayılı Genelgesi ile yapılan yetki devrinde yer alan "büyükşehir belediye başkanlıkları" ibaresinin, bütün bir belediye teşkilatını içine alan tüzel kişiliği ifade ettiği sonucuna varılmış olup, idari yaptırım kararını, kanunda açıkça gösterilen idari kurul, makam veya kamu görevlilerinin vereceği, kanunda açıkça gösterilmeyen hallerde ise idari yaptırım kararını ilgili kamu kurum ve kuruluşunun en üst amirinin vereceği,

2872 sayılı Çevre Kanunu'nda idari yaptırım kararı vermeye yetkili olarak belediye tüzel kişiliği içinde idari kurul, makam veya kamu görevlilerinin açıkça belirlenmemesi nedeniyle gerek anılan Kanunda gerekse bu Kanuna dayalı olarak yetki devrine ilişkin Genelgede yer alan "büyükşehir belediye başkanlıkları" ibaresi ile büyükşehir belediye başkanlığı tüzel kişiliğinin ifade edildiği sonucuna varıldığından,

anılan Kanun'un 25. maddesi uyarınca denetim sonucu düzenlenecek tutanağın denetleme elemanlarının bağlı bulunduğu ve idarî yaptırım kararını vermeye yetkili merci olarak belediyeye intikal ettirildikten sonra belediye başkanının bu tüzel kişiliğin en üst amiri olarak, çevre para cezası vereceğinin kabulü gerektiğinden dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, dava konusu işlemin diğer unsurları yönünden incelenmesine gelince; dava dosyasının incelenmesinden, Silivri Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü ekiplerince yapılan kontrollerde Silivri ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada ... parsel (yapımı devam eden Toki konutları) ile ... ada ... parsel arasında kalan toprak yola on sekiz kamyon molozun döküldüğü, belirtilen adrese girmek için TOKİ şantiyesinin içinden gidildiği ve bu toprak yolun TOKİ Konutlarını yapan davacı şirket sorumluluğunda olduğundan bahisle davacı şirket hakkında izinsiz hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları bırakıldığından bahisle 2872 sayılı Çevre Kanununun 20/r ve 23.maddeleri uyarınca 270.000 TL idari para cezası uygulamasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığının

anlaşıldığı, Kararda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden.

Çevre Kanunu kapsamındaki uygulamaların denetlenmesi yetkisinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait olduğu, bu yetkinin, Bakanlıkça; il özel idarelerine, çevre denetim birimlerini kuran belediye başkanlıklarına, Denizcilik Müsteşarlığına, Sahil Güvenlik Komutanlığına ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre belirlenen denetleme görevlilerine devredilebileceği, denetimlerin Bakanlığın belirlediği denetim usul ve esasları çerçevesinde yapılacağı,

Çevre Kanununda belirtilen yükümlülüklerin ilgililerce yerine getirilip getirilmediğinin tespiti için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı merkez veya taşra teşkilatı ile Bakanlıkça yetki verilmiş kurum veya kuruluşların yetkili makamı tarafından usulüne uygun olarak iki veya daha fazla kişiden meydana gelen çevre denetim ekibinin görevlendirileceği, Çevre Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı veya Bakanlıkça yetki verilmiş kurum veya kuruluşların yetkili makamı tarafından çevre denetimi ile görevlendirilen personel tarafından yapılan denetimler sonucunda tespit edilen ihlallerle ilgili olarak,

fiilleri işleyenler hakkında Çevre Denetim Tutanağının; denetim ile görevlendirilen personelin bağlı olduğu ve idari yaptırım kararı vermeye yetkili merciye intikal ettirileceği, idari yaptırım kararı vermeye yetkili merci tarafından, intikal ettirilen Çevre Denetim Tutanağına dayanılarak yaptırım kararının verileceğinin anlaşıldığı, bu itibarla, 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca Silivri Belediye Başkanlığına yapılan bir yetki devri olmadığı ve denetim yetkisi bulunmayan kurumda görevli personel tarafından düzenlenen tutanağa dayanılarak idari para cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun yukarıda yazılan gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olmadığı, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 10. maddesi uyarınca ilçe belediyesi zabıta memurlarının da denetim yetkisinin bulunduğu, çevre hukukunun muhatabı ve mağdurunun herkes olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.