Danıştay 4. Daire E.2023/11958 K.2023/6703

2- S.S. ... Kooperatifi ... 73- ... 74- ...

VEKİLLERİ

Av. ..., Av. ..., Av. ...

İSTEMİN ÖZETİ

... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Bursa ili, Keles İlçesi, ... Mahallesi, ... paftada yer alan taşınmaz üzerinde "... Ruhsat Numaralı Mermer Ocağı" projesi için Bursa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce verilen ... tarihli ve ... sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dava dosyası ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu işleme esas alınan nihai proje tanıtım dosyasında, ÇED talep edilen toplam 9,47 ha’lık alanın, 2,68 ha kısmında pasa döküm sahası olarak ayrıldığı, ancak ilerleyen süreçte pasa depolama alanının yetmediği durumda yeni pasa döküm alanının ayrılacağı belirtilmiş ise de;

pasa döküm alanının gelecek öngörüsü ile doğru bir hesaplama ile net olarak belirtilmesi ve bu alanın dışına çıkılmaması gerekmekte iken bu hususta yapılan planlamanın yetersiz olması, bununla birlikte pasa atıklarının çevresel etkisine yönelik bir değerlendirme yapılmadığı; faaliyet sahasında ağaç kesimi öngörülmüş olmasına rağmen, kesilecek ağaçların miktarı ve türü ile ilgili yeterli düzeyde bir çalışma yapılmadığı; proje kapsamında, malzemenin taşınması esnasında yolların tozlanmasını önlemek için yol güzergâhında spreyleme yöntemi kullanılarak günde 2 m³ sulama yapılacağı belirtildiği,

ancak ormanlık alanda yer alan proje sahasından nakliye güzergahı boyunca orman ve tarım arazilerinin yakınından geçilerek yaklaşık 7,5 km mesafeden sonra asfalt yola ulaşılabileceği, buna karşın günlük 2 m³’lük suyla yolların ıslatılması ile tozumanın bitkiler üzerindeki olumsuz etkisini gidermenin özellikle yaz aylarında mümkün olmadığı, ayrıca, tozumayı engellemek için gerekli kullanma suyunun nereden temin edileceğinin belirtilmediği;

proje alanının yakın çevresinde yoğun tarım ve hayvancılık faaliyetlerinde bulunulmasına karşın, madencilik faaliyetinin yörenin tarımsal özelliklerine olan etkisine değinilmeden sadece ruhsat alanı sınırları dahilinde değerlendirme yapılmış olduğu, yine tarım ve hayvancılık faaliyetleri bağlamında bölgenin sosyal ve ekonomik yapısına olan etkisinin tartışılmamış olmadığı; mermer sahasının işletmeye alınmasının, bu havza ve yer altı sularını besleyen çatlak sistemlerini, yüzeysel akışları etkileyeceği, fakat yeraltı sularına yönelik yeterli düzeyde bir incelemenin yapılmadığı;

maden atığı oluşmadan önceki mevcut su ve toprak özelliklerinin incelenmesine yönelik yeterli bir analiz ve değerlendirmenin yer almadığı; toz emisyonlarına yönelik değerlendirme yapılırken hakim rüzgar yönlerinin ve ani gelişen meteorolojik olayların gözetilmediği; dolayısıyla, belirtilen nedenlerle uyuşmazlık konusu projenin yapılacağı yerin ve etki alanının çevresel özellikleri ile çevresel etkilerini belirlemede proje tanıtım dosyasının yetersiz olduğu ve olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da azaltılması için alınacak önlemlerin proje tanıtım dosyasında yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı yanında müdahil tarafından hazırlatılan proje tanıtım dosyası ve eklerinde yeterli önlem ve taahhütlere yer verildiği, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının olumlu görüşlerinin bulunduğu, proje tanıtım dosyasında ilgili mevuzata uyularak çalışılacağının taahhüt edildiği; kaldı ki dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki proje tanıtım dosyasının uzman kişilerce bilimsel verilere dayalı olarak hazırlatıldığı, proje tanıtım dosyasında yer verilen taahhütlerin yerine getirilmesi durumunda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ortaya konulan olumsuzlukların yaşanmayacağı;

bu bağlamda, dava konusu projenin, proje sahası ve çevresindeki bitki çeşitliliğine, hayvan türlerine, su kaynaklarına, hava sahasına olumsuz etkinin olmayacağının, proje tanıtım dosyasında somut verilerek dayanılarak taahhüt altına alındığı; belirtilen nedenlerle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava Bursa ili, Keles İlçesi, ... Mahallesi, ... paftada yer alan taşınmaz üzerinde "... Ruhsat Numaralı Mermer Ocağı" projesi için Bursa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce verilen ... tarihli ve ... sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Uyuşmazlıkta; her ne kadar İdare Mahkemesince, bilirkişi raporunun ve dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, uyuşmazlık konusu projenin yapılacağı yerin ve etki alanının çevresel özellikleri ile çevresel etkilerini belirlemede proje tanıtım dosyasının yetersiz olduğu ve olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da azaltılması için alınacak önlemlerin proje tanıtım dosyasında yeterli olmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de.

Mahkeme kararına dayanak oluşturan bilirkişi raporunda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin, uyuşmazlık konusu "Çed Gerekli Değildir" kararına esas proje tanıtım dosyasının hatalı veya eksik olduğunu ortaya koyabilecek mahiyette, somut ve teknik verilerle desteklenmediği,

kaldı ki dava konusu işlemin tesis edilmesinden önce projeye ilişkin olarak Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri 1. Bölge Müdürlüğü, Bursa Orman Bölge Müdürlüğü, Bursa Valiliği Yatırım, İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı, Bursa Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Bursa Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Bursa Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı, BUSKİ Genel Müdürlüğü ve Keles Belediye Başkanlığının olumlu görüşlerinin bulunduğu;

hükme esas alınan bilirkişi raporunda eksiklik olarak belirtilen hususların ise proje tanıtım dosyasını kusurlandırmaya yeterli olmadığı sonucuna varılmış olup, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, İdare Mahkemesi kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.