Danıştay 4. Daire E.2023/12455 K.2023/6520

Dava konusu istem: Antalya İli, ... İlçesi, ... Mahallesi mevkiinde yer alan İr:... ruhsat numaralı 96,82 hektarlık sahanın toplam 13,64 hektarlık kısmında yapılması planlanan II-B Grubu Maden (Mermer) Ocağı projesi ile ilgili olarak Antalya Valiliğince verilen ... tarih ve E-... sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile maden mühendisi, çevre mühendisi, orman mühendisi, hidro-jeoloji mühendisi, harita ve kadastro mühendisinden oluşan bilirkişi heyeti ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; proje alanının, en yakın yola oldukça uzak bir mesafede tamamı orman sahasının merkezi konumunda sayılabilecek oldukça önemli bir mevkide bulunduğu,

sahada yapılması planlanan açık ocak işletme yöntemi ile blok ve parça mermer üretim faaliyetleri sırasında toz, gürültü, görüntü kirliliği ve pasa oluşumu gibi çevreye olumsuz etkilerin olabileceği, dava konusu alanda mevcutta ve planlanan dönemlerde yapılacak faaliyetlerin, yeraltı ve yer üstü su kaynaklarının sürekliliğini, su kalitesini ve miktarlarını olumsuz yönde etkileyebileceği, proje tanıtım dosyasında, üretim ve üretim fazlası malzemenin depolanma yöntemi ile ilgili teknik bilgilere yer verilmediği,

izin talebinde bulunulan alanın önemli bir miktarının "..." rumuzlu verimli Toros sediri ormanına isabet ettiği, proje tanıtım dosyasında ... rumuzu Türkiye’de bulunmayan Santalum album isimli bitki türü olarak hatalı şekilde verildiği, bu yönüyle meşcere yapısının proje tanıtım dosyasında ciddi bir şekilde hatalı yorumlandığı, yine izin talep edilen sahada ve çevresinde asli orman ağacı türü olan Toros sediri yanında bölge ormanlarında yayılış yapan ülkemizin önemli türlerinden biri olan şakayık bitkisinin bulunduğu, madencilik faaliyetinin yapılmak istendiği izne konu orman alanının en önemli kaynak değerinin sedir ormanları olduğu,

sahanın tamamının sık ve verimli ormanlık alan içerisinde kaldığı, alanın flora ve fauna bakımından önemli bir biyoçeşitliliğe sahip yerlerden olduğu, ayrıca alanda Toros sediri ağaçlarından Cinara cedri bilimsel adı olan sedir sürgün bitinden elde edilen sedir balı üretiminin yapıldığı, ormanın yöre arıcılığının devamının sağlanabilmesi bakımından değerli olduğu,

sahanın bulunduğu merkezi konum itibarı ile orman bütünlüğünün bozulabileceği, ekosistemin olumsuz yönde etkilenebileceği, flora ve fauna bakımından bozulmalara ve kayıplara neden olunabileceği, heyelan ve sel baskını gibi risklerin artabileceği, talep edilen verimli orman alanına izin verilmesi durumunda orman örtüsü tamamen ortadan kaldırılacağından, işletme faaliyetinden sonra alanda rehabilitasyon çalışmaları yapılacak olsa dahi sahanın geri kazanılmasının mümkün olmayacağı, davaya konu projenin gerçekleşmesi halinde çevresel etkileri yönünden olumsuzluklarının bulunduğu anlaşıldığından,

alanda yapılacak "II-B Grubu Maden(Mermer) Ocağı" için çevresel etki değerlendirmesi raporu hazırlanması gerekirken, "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı verilmesine yönelik tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; bilirkişi raporunun teknik olarak bilimsellikten uzak olduğu, maddi ve hukuki dayanağının olmadığı, Orman Bölge Müdürlüğünün faaliyete ilişkin olumlu görüşünün bulunduğu, DSİ 13. Bölge Müdürlüğünün, İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün ve diğer kurumların uygun görüşlerinin bulunduğu, Proje Tanıtım Dosyasında verilen taahhütlerin mevzuata uygun olduğu, idarelerinin harçtan muaf olduğu, yargılama giderlerinin davalı idare üzerinde bırakılmasının hukuka aykırı olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare yanında Müdahil ... tarafından; davalı idarenin kararın esasına ilişkin temyiz iddialarına ek olarak, bilirkişi raporunun, Proje Tanıtım Dosyası tam olarak irdelenmeden hazırlandığı, söz konusu maden işletme projesi için tüm yükümlülüklerin yerine getirildiği, yapılması planlanan projede; insan, bitki, hayvan hayatına zarar gelmemesi için alınması gereken önlemlerin alındığı, daha sonra ortaya çıkabilecek zararları önleme taahhüdünün verildiği, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava Antalya İli, ... İlçesi, ... Mahallesi mevkiinde yapılması planlanan II-B Grubu Maden (Mermer) Ocağı projesi ile ilgili olarak Antalya Valiliğince verilen ...tarih ve E-... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Uyuşmazlıkta; her ne kadar İdare Mahkemesince, bilirkişi raporunun ve dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, proje tanıtım dosyasının yeterli olmadığı, projenin çevresel etkileri yönünden çevresel etki değerlendirmesi raporu hazırlanması gerektiği sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de.

Mahkeme kararına dayanak oluşturan bilirkişi raporunda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin, uyuşmazlık konusu "Çed Gerekli Değildir" kararına esas proje tanıtım dosyasının hatalı veya eksik olduğunu ortaya koyabilecek mahiyette, somut ve teknik verilerle desteklenmediği, kaldı ki dava konusu işlemin tesis edilmesinden önce projeye ilişkin olarak ilgili kurumların olumlu görüşlerinin alındığı; hükme esas alınan bilirkişi raporunda eksiklik olarak belirtilen hususların ise proje tanıtım dosyasını kusurlandırmaya yeterli olmadığı sonucuna varılmış olup, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından,

İdare Mahkemesi kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.