Danıştay 4. Daire E.2023/12458 K.2024/6742

Dava konusu istem: Davacı şirket adına muhtelif amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen bila tarih ve ...sayılı ödeme emrinin TRT bandrol ücretleri ve buna bağlı para cezalarına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu ödeme emrine dayanak teşkil eden ek tahakkuk ve ceza kararlarının usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen süresi içerisinde davacı tarafından itiraz edilmemesi üzerine kesinleştiği ve vadesinde ödenmediği,

davacı tarafından ileri sürülen iddiaların ancak ek tahakkuk ve para cezasına karşı süresinde açılacak davada ileri sürülebilecek nitelikte olup itirazların borcum yoktur kapsamında da değerlendirilemeyeceği anlaşılmakla, amme alacağının süresi içerisinde ödenmemesi üzerine düzenlenen dava konusu ödeme emrinin "TRT bandrol ücretleri ve buna bağlı para cezalarına ilişkin kısmında" hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; uyuşmazlıkta, ödeme emrine dayanak olan tahakkuk işlemleri ile idari para cezalarının davacı şirketin KEP adresine gönderildiği ancak 01/01/2019 tarihinden sonra yapılan tebligatın davacının UETS'ye kaydedilen elektronik tebligat adresine, kayıtlı UETS adresi yok ise bilinen adresine normal tebligat usulüne göre tebligat yapılması gerekirken, KEP adresine yollandığı, dolayısıyla idari para cezası işleminin usule uygun olarak davacıya tebliğ edilmediği;

bu durumda, ödeme emrinin düzenlenebilmesi için gerekli şartlardan birinin de, dayanak tahakkuk işleminin usule uygun tebliğine rağmen belirlenen süre içinde ödemenin yapılmaması olduğu, ödeme emrine dayanak olan idari para cezası ve tahakkuk işleminin davacıya usule uygun tebliğ edilmediği ve davacının ödeme emrine dayanak olan işlemlere yaptığı itiraz başvurularının da süre aşımı nedeniyle reddedildiği dikkate alındığında tahakkuk aşaması usulüne uygun tebliğ edilmediğinden kesinleşmemiş kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emri işleminde usul yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle istinaf isteminin kabulüne, kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emrine dayanak işlemlerin usulüne uygun tebliğ edildiği ve davacı tarafından süresi içinde itiraz edilmediği ve içeriği amme alacaklarının vadesinde ödenmemesi nedeniyle kesinleştiği; dolayısıyla tahsili için ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde ise; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla 15 gün içinde dava açabileceği düzenlenmiştir.

Buna göre, kesinleşen ve vadesinde ödenmeyen amme alacaklarının ödeme emri ile tahsili yoluna gidileceği ödeme emri tebliği dolayısıyla açılan davalarda davacıların böyle bir borcu olmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı yolundaki iddiaların dışında bir iddia ileri sürülemeyeceği anlaşılmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden davacı şirket adına tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile ithal edilen cep telefonlarının kıymetinin emsaline göre eksik beyan edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca bila tarih ve ... sayılı ek tahakkuk kararıyla tahakkuk ettirilen 48.603,78-TL TRT bandrol ücreti ile bila tarih ve ... sayılı ceza kararıyla, söz konusu tarhiyatın üç katı olmak üzere verilen 145.811,34-TL para cezasının,

yine bila tarih ve ... sayılı ek tahakkuk kararıyla tahakkuk ettirilen 92.868,53-TL TRT bandrol ücreti ile bila tarih ve ... sayılı ceza kararıyla, söz konusu tarhiyatın üç katı olmak üzere verilen 278.605,59-TL para cezasının, keza,... tarih ve ... sayılı ek tahakkuk kararıyla tahakkuk ettirilen 11.172,40-TL TRT bandrol ücreti ile... tarih ve ... sayılı ceza kararıyla, söz konusu tarhiyatın üç katı olmak üzere verilen 33.517,20-TL para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen bila tarih ve ...sayılı ödeme emrinin TRT bandrol ücretleri ve buna bağlı para cezalarına ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdare mahkemesince, tahakkuk işlemi kesinleştiğinden, kesinleşen amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle verilen davanın reddine ilişkin karara yönelik istinaf istemi; İdare Dava Dairesince, dava konusu işleme dayanak tahakkuk işleminin usulüne uygun tebliğ edilmediği gerekçesiyle kabul edilerek dava konusu işlem iptal edilmiştir.

Tahakkuk işleminin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine karşın, borcun ödenmemesi, bu süre içinde işlemin iptali istemiyle dava da açılmaması veya açılmış davanın reddedilmesi halinde 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ödeme emri düzenleneceği; dolayısıyla ödeme emrine karşı açılan davalarda, ancak ödeme emri işlemindeki münferit hukuka aykırılıklar ile ödeme emrinin sebep unsuru olan tahakkuk işleminin tebliğine ilişkin hukuka aykırılıkların incelenebileceği, bu haliyle bakılmakta olan davanın konusunun ödeme emri olduğu dikkate alındığında her ne kadar İdare Dava Dairesince sebep unsuru tahakkuk işleminin tebliği incelenmiş ise de;

davacının tahakkuk işlemlerini tebliğ aldığına ilişkin beyanı, KEP adresini kullanmadığına dair bir iddiası olmadığı dikkate alındığında, davacının işlemden haberdar olduğu ve tahakkuk işlemini usulüne uygun şekilde tebliğ almış olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir.

Kaldı ki; davacının tahakkuk işlemlerine yönelik itirazı, itirazın süresinde olmadığı gerekçesiyle reddedilmiş ise de; dayanak işlemlerden ... sayılı ek tahakkuk kararıyla tahakkuk ettirilen 48.603,78-TL TRT bandrol ücreti ile bila tarih ve ... sayılı ceza kararıyla, söz konusu tarhiyatın üç katı olmak üzere verilen 145.811,34-TL para cezasına ilişkin davacı tarafından itiraz edilmeden önce ...tarih ve ...sayılı dilekçe ile uzlaşma başvurusunda bulunulduğundan, davacının tahakkuk işlemlerine süresinde muttali olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ödeme emirlerine karşı sınırlı olarak belirlenen itiraz sebeplerinin davacı tarafından ileri sürülmediği gözetildiğinde, kesinleşen tahakkuk işlemi içeriği amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği tarihte yürürlükte olan haliyle 55'inci maddesinde; kamu alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58'inci maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde dava açabileceği kuralı yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden davacı şirket adına tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile ithal edilen cep telefonlarının kıymetinin emsaline göre eksik beyan edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca bila tarih ve ... sayılı ek tahakkuk kararıyla tahakkuk ettirilen 48.603,78-TL TRT bandrol ücreti ile bila tarih ve ... sayılı ceza kararıyla, söz konusu tarhiyatın üç katı olmak üzere verilen 145.811,34-TL para cezasının,

yine bila tarih ve ... sayılı ek tahakkuk kararıyla tahakkuk ettirilen 92.868,53-TL TRT bandrol ücreti ile bila tarih ve ... sayılı ceza kararıyla, söz konusu tarhiyatın üç katı olmak üzere verilen 278.605,59-TL para cezasının, keza, ... tarih ve ... sayılı ek tahakkuk kararıyla tahakkuk ettirilen 11.172,40-TL TRT bandrol ücreti ile ... tarih ve ... sayılı ceza kararıyla, söz konusu tarhiyatın üç katı olmak üzere verilen 33.517,20-TL para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin TRT bandrol ücretleri ve buna bağlı para cezalarına ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Ödeme emrinin dayanağı olan tahakkuk işlemine karşı dava açılmamış olması, davacının borcunu kabul ettiği anlamına gelmeyeceğinden, 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesi uyarınca, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı yolundaki itirazlarının yargısal incelemesinin yapılmasına engel teşkil etmemektedir.

Her ne kadar temyiz konusu kararda, ödeme emrine dayanak işlemin usulüne uygun tebliğ edilmediği gerekçesiyle ödeme emrinin iptaline karar verilmiş ise de; bu tespit akabinde davacının böyle bir borcunun olmadığı yönündeki itirazlarının değerlendirilerek, uyuşmazlığın esasına girmek suretiyle ödeme emri konusu amme alacağının hukuka uygun olup olmadığına karar verilmesi gerekmektedir

Bu durumda, davacının ödeme emrine karşı açtığı davada İdare Mahkemesince davacı tarafından ileri sürülen itirazların "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilerek; ithal edilen cep telefonlarının bedel tespit yöntemi araştırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esası yönünden bir inceleme yapılmaksızın verilen kararda hukuki isabet bulunmadığından İdare Dava Dairesi kararının yukarıda açıklanan gerekçe ile bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.