Danıştay 4. Daire E.2023/12536 K.2024/3798

Dava konusu istem: Kars İli, Merkez İlçesi, ... Mahallesi ... ada ... parselde kayıtlı taşınmaza ilişkin revize restorasyon projesine uygun davranılmadığından bahisle projenin müellif mimarı davacının Koruma Bölge Kurulları ile ilgili konularda plan ve proje düzenlemesi ve uygulama sorumluluğu yapmasının 5 yıl süre ile yasaklanmasına ilişkin Kars Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun ...tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden. Kars ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ...

Parselde kayıtlı taşınmazın, rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin, projenin mimar müellefi olan davacı tarafından, Kars Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'na sunulduğu ve projenin Kurul tarafından onaylandığı, onaylanan projelere istinaden söz konusu taşınmazda yapılacak onarım ve restorasyon çalışmaları için gerekli ödeneğin ayrıldığı, taşınmazın onarım ve restorasyonunun projesine uygun olarak tamamlandığı, bu hususun, Erzurum Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü yetkilileri tarafından onaylandığı ve gerekli ödemenin taşınmaz malikine yapıldığı,

yapılan onarım ve restorasyon çalışmalarından bir süre sonra söz konusu taşınmazın, "Yemen Kahvesi" unvanlı franchaise/bayilik veren firmaya "kafe restoran" olarak kiralandığı, kiralama sonrası davacı ile iletişime geçen taşınmaz maliki vekili G.A. ve firma yetkililerinin talepleri üzerine davacı tarafından tadilat restorasyon projesinin hazırlandığı, söz konusu projenin Kars Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğünce onaylandığı, daha sonra ilgililerce ruhsat ve izinlerin alınması için Kars Belediyesine başvuruda bulunulduğu,

... tarih ve ... sayılı Restorasyon ve Tadilat Yapı Ruhsatı alınan taşınmazda gerekli yenileme işlemlerinin davacının kontrolü dahilinde proje ve tekniğine uygun bir şekilde yapıldığı, akabinde Kars İli, Merkez İlçesi, ...

Mahallesi ... ada ... parselde kayıtlı bu taşınmaza ilişkin revize restorasyon projesine uygun davranılmadığından bahisle davacının Koruma Bölge Kurulları ile ilgili konularda plan ve proje düzenlemesi ve uygulama sorumluluğu yapmasının 5 yıl süre ile yasaklanmasına ilişkin Kars Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun ...tarih ve ... sayılı kararının tesis edilmesi ve davacıya tebliği üzerine bakılan davanın açıldığı,

uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu yeri kiralayan firma tarafından Kars Belediyesi'ne başvuruda bulunarak ...tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını alındığı, taşınmaz üzerinde faaliyet sürdüren firmanın, projeye aykırı olarak dar kapsamlı tadilatlar ve değişiklikler yaptığı, firma tarafından yapılan bu tadilatlardan, davacının haberdar olduğuna ve ilgisinin bulunduğuna dair dosya kapsamında bir delil bulunmadığı,

dosyada yer verilen değişikliklerden tabela asma, pencereye güneşlik koyma zemine başka bir yapı malzemesi döşeyerek yapının zeminine müdahale etme, bölücü duvarları kaldırma gibi imalatların, kafe işletmecisi tarafından da yapılabileceği düşünüldüğünde, davacının sonsuza değin proje müellefi olarak yapıyı koruması gerekeceğine ve tadilatlardan sorumlu olacağına ilişkin bir değerlendirmenin kabul edilemeyeceğinden dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, proje müellifi davacının revize restorasyon çalışmalarının kurul onaylı projesine uygun olarak tamamlandığına dair uygulama sonuç raporu ve fotoğrafları hazırlayarak kurula iletmediği ve söz konusu yapıya ilişkin yapı kullanma izin belgesi düzenlenmesine dair Koruma Bölge Kuruluna herhangi bir başvuruda bulunulmadığı, dava dilekçesine konu aykırı uygulamaların tespiti sonrası Kurula başvurması gerektiği, yapılan tüm yazışmalara rağmen müellif mimarın 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve bağlı yönetmeliklerde belirtilen sorumluluklarını yerine getirmediği, davacı tarafından yapılması gereken denetimin yasal ve mesleki bir zorunluluk olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, Kars İli, Merkez İlçesi, ... Mahallesi ... ada ... parselde kayıtlı taşınmaza ilişkin revize restorasyon projesine uygun davranılmadığından bahisle projenin müellif mimarı davacının Koruma Bölge Kurulları ile ilgili konularda plan ve proje düzenlemesi ve uygulama sorumluluğu yapmasının 5 yıl süre ile yasaklanmasına ilişkin Kars Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun ...tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; yaptırım sebebi olan yapının kentsel sit alanı içerisinde kaldığı, 1988 yılında tescil edildiği, rövöle, restitüsyon ve restorasyon projelerinin, Kültür Varlıklarının Onarımına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik kapsamında sağlanan ödenek ile 2011 yılında hazırlandığı ve Kurulca uygun bulunarak restorasyon çalışmalarının tamamlandığı, 2018 yılı içerisinde Kurula gelen ihbar üzerine yapı zeminine izinsiz müdahalede bulunulduğu ve bazı iç mekan bölücü duvarlarının kaldırıldığının tespit edildiği, aykırı uygulamalar için müellifine uyarı yazısı yazıldığı,

taşınmaza yönelik olarak hazırlanan revize projenin... tarihli, ... sayılı Kararla uygun bulunmadığı, aykırı uygulamaları yapan ve yaptıranlar hakkında suç duyurusunda bulunularak uygulamaların kaldırılarak onaylı projesine uygun hale getirilmesine karar verildiği, Belediye aracılığı ile sunulan revize restorasyon projesinin de ... tarihli, ... sayılı Karar ile uygun bulunmadığı, sonrasında sunulan revize restorasyon projesinin ... tarihli, ... sayılı Karar ile uygun bulunduğu, Kararla müellifine uygulamanın denetlenmesi,

bitiminde Kurul Kararına uygun olarak sonuçlandığına ilişkin müellifler ve Kars Belediyesi tarafından hazırlanacak rapor ve fotoğrafların Kurula iletilmesinin istenildiği, ... tarihli, ... sayılı kararla revize projeye aykırı uygulamaların kaldırılmasının istenildiği, 19/02/2019 tarihli yazı ile belediyesinden ve müelliften aykırı uygulamaların düzeltilip düzeltilmediğinin sorulduğu ve cevap alınamadığı, 31/08/2020 tarihli uzman raporunda, revize projeye aykırı uygulamaların düzeltilmediğinin belirtilmesi üzerine dava konusu Yüksek Kurul kararında, itirazen incelenen Koruma Bölge Kurulu kararının tesis edildiği,

projenin müellifi mimarın, yapıda gerçekleşen uygulamaların kontrolünü yapmak ve mevcut aykırılıkları tespit edip Kurula bildirme sorumluluğunu yerine getirmediği sabit olduğundan, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.