Danıştay 4. Daire E.2023/12650 K.2025/94

Dava konusu istem: İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi, .... Sokak, No:... adresinde; "açık alan mermer depolama" faaliyet konulu, 3.sınıf Gayrısıhhi Müessese nitelikli olarak ... tarih ve .../... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden faaliyet gösteren davacı şirkete ait işyerinin iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek iş yerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin davalı idare tarafından düzenlenen ...arih ve E-... sayılı işlem ile işyerinin 27/05/2022 tarihinde mühürleneceğini bildiren 24/05/2022 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:... K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait işyerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alanda, ruhsatsız yapı inşa edildiği anlaşılmakla birlikte, ihtilafa konu imar aykırılığının giderilmesinin mümkün olduğu, bu aykırılığın ruhsat iptalini gerektirmediği anlaşıldığından ruhsatlı alan içinde yapılan ruhsatsız yapı ile ilgili olarak davalı idarece,

3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir konuda işyerinin bütününü içerecek şekilde işyeri açma çalışma ruhsatının iptal edilmesi ve iş yerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemde ve buna dayalı olarak tesis edilen işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararında; davacı şirkete ait "Açık Alan Mermer Deposu" olarak faaliyet gösteren işyerinde, davalı idareye bağlı denetim görevlilerince 11/04/2022 tarihinde yapılan denetimde, işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen alan içinde imar mevzuatına aykırı hususların tespit edilmesi üzerine 15 gün içinde bu aykırılıkların giderilmesinin istenildiği,

ancak verilen süre içinde söz konusu aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine işyeri ruhsatının iptal edildiği ve bu doğrultuda dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarenin ruhsat iptaline ilişkin işleminin ölçülülük ilkesine ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, 01/09/2021 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatına dayanılarak yatırım yapıldığı, iş bu ruhsatın verildiği tarihten sonra yapıda herhangi bir değişikliğe gidildiğinin davalı idarece tespit edilemediği, hangi tarihte ve kim tarafından yapıldığı belirlenemeyen imara aykırılık nedeniyle söz konusu ruhsatın iptal edilmesinin müktesep hakkın ihlaline neden olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde: "3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü, 5. maddesinde.

"İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3.maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü, 6. maddesinin ikinci fıkrasında.

"Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmü yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden. İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ....

Sokak, No:... adresinde 507 m2 yüz ölçümlü alanda 3.sınıf gayrı sıhhi müessese nitelikli ''Açık Alan Mermer Depolama'' faaliyet konulu ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla faaliyette bulunan davacı şirkete ait işyerinde davalı idare görevlilerince 11/04/2022 tarihinde yapılan denetim sonucunda ne zaman yapıldığı belli olmayan 248,7 m2 büyüklüğünde ruhsatsız yapı yapıldığı tespit edilerek yapı tatil tutanağı düzenlendiği, bu tutanakta belirtilen imara aykırılıkların 15 gün içerisinde giderilmediği takdirde ruhsat iptali yoluna gidileceğinin 18/04/2022 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği,

daha sonra işyerinde davalı idare görevlilerince yapılan kontrolde, yapı tatil tutanağında belirtilen kusurların kaldırılmadığı ve mevcut durumun muhafaza edildiğinin 11/05/2022 tarihli tutanakla tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemlerin tesis edildiği, bunun üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, uyuşmazlığa konu işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının kullanım alanının 507,00 m² olmasına karşın, yapı ruhsatı bulunmayan yapının 248,7 m² alana sahip olduğu anlaşılmakta olup, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan alanda başkaca bir aykırılık oluşturulduğu da ileri sürülmediğinden,

işyeri açma ve çalışma ruhsatlı alanın bir kısmında oluşan imara aykırılıkların giderilmesi için o kısım için İmar Kanununa göre para cezası ve yıkım kararı tesis edilebileceği, söz konusu aykırılıklara ilişkin olarak yürütülecek olan hukuki sürecin tamamlanmasından sonra işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek iş yerinin faaliyetten men edilmesine yönelik bir değerlendirme yapılabilmesinin mümkün olduğu sonucuna varılmış olup, bu nedenle dava konusu işlemlerde ve davanın reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARŞI OY(X)

Davacının temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanması gerektiği düşüncesiyle Dairemiz bozma kararına katılmıyorum.