Danıştay 4. Daire E.2023/12837 K.2024/7803

Dava konusu istem: İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ..., ... ve ... sayılı parsellerin önünde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 13.200,00 m²'lik kısmının davacı tarafından plaj olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/01/2018 - 22/08/2020 tarihleri arasındaki dönem için 2.913.614,30-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dosyadaki bilgi ve belgelerle mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen ve hükme esas alınabilecek yeterlilikte görülen bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının dava konusu işlemde bahsi geçen yeri 01/10/2018 - 22/08/2020 tarihleri arasında işgal etmesi karşılığında alınması gereken ecrimisil bedelinin 339.567,24-TL olduğu anlaşıldığından, dava konusu ecrimisil düzelteme ihbarnamesinin 2.574.047,06-TL'lik kısmının iptaline, 339.567,24-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 13.200,00 m²'lik kısmının plaj olarak kullanıldığının tespit edilmesi üzerine davacı adına ecrimisil tahakkuk ettirildiği, kıymet takdir komisyonu tarafından emlak vergisine esas rayiç değerler ve bölgede yerinde yapılan değer tespitleri dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, mevsimsel kullanımın göz önünde bulundurulamayacağı, tümüyle işgal altında olduğunun kabul edilerek hesaplama yapılması gerektiği, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

2886 sayılı Kanun’un 74. maddesine istinaden çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde;

tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan;

belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise, "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükmü yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ..., ... ve ... sayılı parsellerin önünde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 13.200,00 m²'lik kısmının 01/01/2018 - 22/08/2020 tarihleri arasında davacı tarafından plaj olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 2.913.614,30-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bakılan uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından, ecrimisil bedeli belirlenirken, söz konusu taşınmazın bulunduğu yere yakın mevkide bulunan (İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi), plaj olarak işgal edilen taşınmaz için düzenlenen ecrimisil ihbarnamesindeki birim bedellerin dikkate alındığı görülmektedir. Emsal alınan ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesine karşı açılan davada; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, davacının istinaf başvurusunun reddi üzerine de Danıştay Dördüncü Dairesinin 21/10/2024 tarih ve E:2023/5713, K:2024/5828 sayılı kararıyla da, davacının temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanmasına karar verilmiştir.

Öte yandan; İdare Mahkemesince karar verilirken, ecrimisil ihbarnamesine konu taşınmazın plaj olarak işgal edilmesi nedeniyle sadece turizm sezonunda aktif olarak kullanıldığından bahisle ecrimisil bedeli hesaplanmışsa da, davacının işgalinin tüm yıl devam etmesi nedeniyle ecrimisil bedelinin tüm yıla ilişkin yapılacağı açıktır.

Bu durumda; davalı idare tarafından emsal alınan ecrimisil ihbarnamesindeki birim bedellerin yargı incelemesinden geçerek kesinleştiği dikkate alındığında, işbu davada da bu hususa dikkat ederek karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararın iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.