Danıştay 4. Daire E.2023/13784 K.2024/1177

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Atık Yönetimi Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 6. fıkrası gereği lisanslı firma tarafından ön işlem, geri kazanım ve/veya bertaraf (Ömrünü Tamamlamış Araç Geçici Depolama Lisansı kapsamında, ... şase nolu ömrünü tamamlamış araca söküm ve arındırma) işlemi yapılmadığından bahisle 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin (r) bendi uyarınca 216.591,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Ankara Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mevzuat kapsamında bertaraf işlemleri yapılması amacıyla teslim edilen aracın davacıya ait işyerinden çalınması sonucu Bayramiç İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerince yakalanan araçta yapılan incelemede motor numarasının ... olduğu ve orjinal motor numarası ile aynı olmadığı (motorun sonradan araca takıldığı), plakasının da ...olarak değiştirilerek trafiğe çıkarıldığı, durumun Çanakkale Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne, İl Müdürlüğünce de Bakanlığa bildirildiği,

davalı idarece düzenlenen "çevre denetim tutanağı" incelendiğinde, denetimin ofis ortamında yapılıp biyolog ve şube müdürü tarafından imzalanmak suretiyle tek nüsha halinde düzenlendiği, davacının mevzuat kapsamında hurdaya ayrılan aracın söküm ve arındırma işlemini gerçekleştirmediği tespitiyle dava konusu işlemin tesis edildiği,

dosya kapsamında bulunan tüm bilgi ve belgeler yukarıda yer verilen mevzuatla birlikte değerlendirildiğinde, çevre denetim tutanağı ile tespit tutanağının mevzuat gereği en az üç nüsha düzenlenmesi ve tutanağı düzenleyenlerin her biri ile ihlale neden olan sorumlu kişi tarafından imzalanması gerekirken, tutanağın ihlale neden olduğu iddia edilen davacının imzası alınmadan evrak üzerinden inceleme yapılarak ofis ortamında düzenlendiği, dolayısıyla tutanağın usulüne uygun şekilde düzenlenmemiş olduğu, davacı tarafından 30 iş günü içerisinde ömrünü tamamlamış aracın söküm ve arındırma işleminin yapılmadığı hususunun olayda netlik kazanmadığı,

zira aracın davacının elinden hırsızlık sonucu çıktığı, sonrasında başka bir motor takılarak trafiğe çıkarıldığı, çalınma olayının tam olarak ne zaman gerçekleştiğinin tespit edilemediği, dolayısıyla davacının çalınma yoluyla elinden çıkan araca ilişkin olarak söküm ve arındırma işleminin süresi içerisinde usulüne uygun yapılmadığı yönündeki tespitin varsayıma dayalı olduğu ve davacının üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği hususunun açıkça ortaya konulamadığı,

hurdaya ayrılan aracın mevzuat kapsamında söküm ve arındırma işleminin gerçekleştirilmediği tespitiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 09/02/2023 tarih ve E:2021/7753, K:2023/1441 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararında; her ne kadar Mahkeme kararı gerekçesinde denetim tutanağının usulüne uygun düzenlenmediği belirtilmiş ise de.

Bayramiç Emniyet Müdürlüğünce, davacının yetki ve sorumluluğunda geçici depolama alanında bulunması gereken aracın trafikte çalıntı bir araca ait plakayla yakalandığı ve aynı gün aracın incelenerek tutanağa bağlandığı ve fotoğrafının çekildiği, çevre mevzuatı kapsamında gereği için çevre müdürlüğüne tüm bilgi ve belgeleriyle birlikte ilettildiği, davalı idare tarafından da olayın kendine özgü durumu dikkate alınarak ihbarda bulunan ilgili kurumların ilettiği bilgi ve belgelere uygun olarak çevre mevzuatı bakımından davacının yaptığı ihlalin tespiti yapılarak müdürlükte denetim tutanağının düzenlendiği,

dava konusu işlemin ise salt denetim tutanağına dayanılarak tesis edilmediği, ihbarda bulunan kurumların ilettiği bilgi ve belgelerin de incelenerek işleme esas alındığı görüldüğünden, işleme dayanak alınan tüm tutanaklar, fotoğraf ve üst yazıların birlikte değerlendirilmesinden, tesis edilen işlem için yeterli olduklarının anlaşıldığı,

aynı zamanda, Ömrünü Tamamlamış Araç Geçici Depolama Lisansına sahip davacı şirket tarafından, Ömrünü Tamamlamış Araçların Kontrolü Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen 16/08/2019 tarihli Araç Kayıttan Düşme ve Bertaraf Formundan, aracın teslim alındığı kabul edilen bu tarihten itibaren 30 iş günü içerisinde söküm ve arındırma işlemlerine tabi tutulması gerekirken, (aracın çalındığının, dava konusu işlemin tebliği edildiği 07/11/2019 tarihinde öğrenildiği dava dilekçesinde belirtildiğinden) bu tarihe kadar araca herhangi bir işlem yapılmadığı, aracın davacının sorumluluğundaki iş yerinde bulunmadığının fark edilmediği,

30 iş günü içerisinde aracın çalındığının ilgili kuruma bildirildiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı, kısaca, Atık Yönetimi Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 6. fıkrası gereği davacı lisanslı şirket tarafından ön işlem, geri kazanım ve/veya bertaraf (Ömrünü Tamamlamış Araç Geçici Depolama Lisansı kapsamında, ... şase nolu ömrünü tamamlamış araca söküm ve arındırma) işlemi yapılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen nedenlerle davalı idarenin istinaf isteminin kabulüne,... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın kaldırılması ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, mevzuat uyarınca sorumluluğunun teslim alarak bertaraf formu düzenlediği araca basit söküm işlemi yaptıktan sonra (örneğin motorun sökülmesi, yakıt deposunun boşaltılması gibi) aracın yeniden kullanılabilecek parçalarını satışa sunmak, yeniden kullanılamayacak durumdaki parçaları ve atıkları ise işleme tesislerine aktarmak olduğu,

davacının aracın teslim alınan aracın parçalarının sökülüp satışa sunulmasından maddi kazanç elde ettiği, davacının bertaraf formu düzenlediği aracı teslim almaması ya da teslim aldıktan sonra araca hiç bir işlem yapmamış olmasının söz konusu olması halinde aracın trafikte yakalandığında üzerinde kendisine ait orjinal plakanın ve motorun bulunması gerektiği oysa aracın sahte plaka ve çalıntı başka bir motor ile trafikte yakalandığı, tesiste satışa hazır bekleyen araç şasi aksamının çalınarak üçüncü kişiler tarafından farklı bir motor ve sahte plaka takılarak yürür hale getirilerek trafiğe çıkartılmış olduğu,

Danıştay bozma kararının ardından yapılan araştırmada aracın orjinal motor blokunun tesiste tespit edildiği, bu durumunun aracın teslim alınarak motor bloğunun söküldüğünü gösterdiği, aracın tesisten çalındığı, faaliyetin gerrçekleştiği dönemde tesiste 74.552 adet araca işlem uygulandığı, bu sayıda araç hurdasına ait parçaların şasilerin ve aksamın depolandığı karmaşık bir bölgede tek bir araca ait parçaların akıbetinin günü gününe takibinin mümkün olmadığı, bu nedenle aracın çalındığının idari yaptırım kararının tebliği ile fark edilebildiği, sonrasında suç duyurusunda bulunulduğu,

çevre denetim tutanağının yokluğunda ve bilgisi dışında tanzim edilmesinin olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuata aykırı olduğu, kolluk kuvvetlerinin 2876 sayılı Çevre Kanunu kapsamında denetim yapma yetkisinin bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde, Bölge İdare Mahkemesince bozmaya ilişkin kararlar üzerine yeniden verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvuruları, bozma kararındaki esaslara uyulup uyulmadığı yönünden incelenebilecektir. Temyiz istemine konu kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 09/02/2023 tarih ve E:2021/7753, K:2023/1441 sayılı kararındaki esaslar doğrultusunda verildiği anlaşıldığından, temyiz konusu karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.