Danıştay 4. Daire E.2023/13837 K.2025/175

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan ve davacıya ait olan işyerinin ... tarih ve ... sıra numaralı "unlu mamuller satış yeri" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işyerindeki ruhsata aykırılıklar hususunda İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi dikkate alınarak davacıya ... tarih ve ... sayılı işlem ile 15 gün süre verildiği, anılan işlemin 08/08/2022 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, ancak 29/08/2022 tarihli işlem ile 15 günlük sürenin geçmesine rağmen söz konusu yere ilişkin belirtilen aykırılıkların giderilmediğinin tespit edildiği anlaşıldığından, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kendisine tebliğ edilen 04/08/2022 tarihli işlemde imar mevzuatına uygun olmayan olumsuzlukların 15 gün içerisinde giderilmesi aksi halde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceği hususunun bildirildiği, ancak bu işlemde herhangi bir gerekçeye ya da eksikliğin ne olduğu bilgisine yer verilmediği, bunun üzerine 19/08/2022 tarihinde ilgili idareye bilgi talepli cevabi yazı gönderildiği, söz konusu yazıya istinaden idari sürelerin durması ve eksiklikler konusunda bilgi verilmesi gerekirken, dava konusu işlem ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, yapılan işlemlerin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu,

işyerine tahliye baskısı oluşturmak amacıyla idareye şikayette bulunulduğu, kaldı ki, daha önce aynı yerin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi yönünde tesis edilen işlemin de Mahkeme kararı ile iptal edildiği, bu durumda, temyiz istemi kabul edilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde.

3. maddede belirtilen mercilerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verirken yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları, 6. maddesinin 2. fıkrasında ise; ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde;

verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılacağı;

anılan Yönetmeliğe 09/06/2020 tarihinde eklenen Ek 3. maddesinde ise, 13. maddenin birinci fıkrası, 21. maddenin ikinci fıkrası ve 23. maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verileceği,

ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verileceği, aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararının derhal kaldırılacağı, umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6. ve 8. maddesi hükümlerinin saklı olduğu kurala bağlanmıştır.

Buna göre, anılan Yönetmeliğin 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edileceği düzenlenmiş ise de, Yönetmeliğe eklenen Ek 3. maddeyle birlikte, ruhsatın kesinleşmesinden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, verilecek onbeş günlük sürede, mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde, sıhhi müesseselerde, ancak idari para cezası ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilebileceği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işyerindeki imar mevzuatına uygun olmayan olumsuzlukların giderilmesi için davacıya ... tarih ve ... sayılı işlem ile 15 günlük süre verildiği, anılan işlemin 08/08/2022 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, verilen sürenin geçmesine rağmen söz konusu yere ilişkin aykırılıkların giderilmediğinin 29/08/2022 tarihli işlem ile tespit edildiği, bunun üzerine, işyerinin ... tarih ve ... sıra numaralı "unlu mamuller satış yeri" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yönünde ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlem, yukarıda belirtilen Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden gerçekleştirilmiş ise de, işlem tarihi itibariyle olaya uygulanacak Yönetmelik hükmünün Ek 3. madde olduğu, belirtilen Ek 3. madde uyarınca, noksanlık ve aykırılığın giderilmesi için davacıya verilecek 15 günlük süre sonunda yapılacak denetimde aynı aykırılığın devam ettiğinin anlaşılması halinde, ancak 1608 sayılı Kanun uyarınca para cezası verilerek işyerinin faaliyetten men edilebileceği, doğrudan işyeri ruhsatının iptal edilemeyeceği sonucuna varıldığından, davacının işyerine ait ruhsatın iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, aksi yönde verilen temyize konu kararda ise hukuki isabet görülmemiştir.