Danıştay 4. Daire E.2023/13863 K.2025/442

Dava konusu istem: İzmir ili, Seferihisar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ...-...-... parsellerde kain yazlık evin maliki olan davacı tarafından, taşınmazına komşu ... ada, ... parselde (... Mah., ... Sok., No:... adresinde) bulunan içkili restoran faliyet konulu ''... Restoran'' isimli işletmeye verilen ... yenileme tarihli ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davaya konu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği "... Restoran" isimli işletmenin faaliyet gösterdiği binanın mimari projesinin ve dolayısıyla yapı kullanma izin belgesinin olmadığı anlaşıldığından, 3572 sayılı Kanun'un 4. maddesinde aranan şartları sağlamayan işletmeye verilen dava konusu işyeri açma ve çalıştırma ruhsatında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davaya konu taşınmazın bulunduğu yapının, ... Köy statüsünde iken yapıldığı ve imar affından yararlanarak tapu tahsis belgesi verilen yapı olduğu, dolayısıyla, imar mevzuatına uygun inşa edilerek kullanma izni alınmış yapı olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşıldığından, Mahkemece davanın reddi gerekirken, binanın mimari projesinin ve dolayısıyla yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönünde verilen istinafa konu kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işyerinin mimari projesinin bulunmadığı, restoranın denize sıfır konumda olduğu, en hafif bir tsunami felaketinde bile ciddi can ve mal kaybına yol açacağı, dolayısıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi gerektiği belirtilerek, hukuka aykırı olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idare ve müdahil tarafından cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; 8. maddesinde; sürelerin, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 10. maddesinde, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri.

11. maddesinde ise, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılmasının, geri alınmasının, değiştirilmesinin veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı düzenlenmiştir.

Bununla birlikte, yine 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde; dilekçelerin süre aşımı yönünden inceleneceği, aynı maddenin 6. fıkrasında; 3. fıkrada belirtilen hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise; davada, süre aşımı bulunması halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, davaya konu ... Restoran isimli işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatını 23/07/2003 tarihinde aldığı, bu ruhsatın 03/07/2008 ve 06/12/2019 tarihlerinde güncellendiği; davacı tarafından, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E: ... esas sayılı dosyasına eklenen evraklar incelendiğinde ... ada ... parseldeki binanın mimari projesinin olmadığının 09/10/2022 tarihinde öğrenildiği belirtilerek, bu binada faaliyet gösteren işletmenin... yenileme tarihli ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle 27/10/2022 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; uyuşmazlık konusu işyerinin, davacının taşınmazına komşu olması, öte yandan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 11. maddesi gereği işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının işyerinde herkesin görebileceği şekilde asılması zorunluluğunun bulunması karşısında, hayatın olağan akışı gereği davaya konu işyeri açma ve çalışma ruhsatının yenilerek verildiği tarih olan 06/12/2019 tarihinden itibaren, 60 günlük dava açma süresi içerisinde doğrudan veya 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca başvuru yapılarak idarece verilen cevaba göre kalan süre içerisinde dava açılması gerekirken, 27/10/2022 tarihinde doğrudan açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu haliyle, işin esası incelenerek davanın reddi yönünde verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

Öte yandan, dava açma süresi geçtikten sonra İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca idareye yapılacak başvuru üzerine tesis edilecek işlemlere karşı dava açılabileceği tabiidir.

(X) KARŞI OY

İzmir İli, Seferihisar İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ...-...-... parsellerde kain yazlık evin maliki olan davacı tarafından, taşınmazına komşu ... ada, ... parselde (... Mah., ... Sok., No:... adresinde) bulunan içkili restoran faliyet konulu ''... Restoran'' isimli işletmeye verilen... yenileme tarihli ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle açılan davada, Bölge İdare Mahkemesince istinaf başvurusu kabul edilerek, davanın reddi yönünde verilen karar temyiz edilmiştir.

Mülkiyet hakkını doğrudan ilgilendiren konularda, dava açma süresi geçtikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca idareye yapılacak başvuru üzerine tesis edilecek işlemlere karşı dava açılabileceği, olayda süreklilik arz eden içkili lokanta faaliyetinin, komşu taşınmazın maliki olan davacının mülkiyet hakkını doğrudan ilgilendirdiği açık olup, 06/12/2019 yenileme tarihli davaya konu içkili lokantaya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali talebi ile menfaatinin ihlal edildiğinden bahisle davacı tarafından her zaman dava açılabileceği sonucuna ulaşıldığından, 27/10/2022 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmamaktadır.

Öte yandan, ruhsat iptali istemiyle ilgili idareye yapılacak başvurunun reddi üzerine 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında dava açılabileceğinin kabulü halinde, bu şekilde bir başvuru olmaksızın doğrudan açılan davada süre aşımı bulunmadığının kabulü gerekir. Zira, 10. maddeye göre yapılan başvuru üzerine verilen ret cevabına karşı açılan davada, dava açma süresinin yeniden ihya edilebileceği kabul edildiğine göre, bu yönde bir başvuruya gerek olmaksızın da dava açma süresinin sona ermediğinin kabulü gerekir.

Açıklanan nedenlerle süresinde açılan işbu davanın esasına ilişkin temyiz incelemesinin yapılması gerektiği görüşüyle davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki Daire kararına katılmıyoruz.