Danıştay 4. Daire E.2023/14085 K.2025/215

Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi No:... sayılı adreste "..." unvanıyla güzellik merkezi olarak faaliyet gösteren işyerine ait S-... numaralı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı başvurusunun "itfaiye raporunda tespit edilen olumsuzlukların bugüne kadar giderilmediğinden" bahisle işyerinin 16/09/2022 tarihinde mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ve ruhsat başvurusunun iptal edilmesine ilişkin işlemlerin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davanın ruhsat başvurusunun iptal edilmesine ilişkin işlem yönünden incelenmesinden.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesine göre birden fazla işyerinin bir arada bulunduğu iş hanı, çarşı ve benzeri işyerlerinde yangına karşı gerekli önlemlerin alındığını gösteren itfaiye raporu bu binaların yönetimi tarafından alınacağı ve yapıda değişiklik olmadığı sürece buralardaki işyerleri için ayrıca münferit itfaiye raporu aranmayacağı kuralı uyarınca,

ilgili itfaiye raporlarında da tespit edildiği üzere birden fazla işyerinin bir arada bulunduğu ... isimli yapının 2. katında yer almakta olan dava konusu işyerinin bulunduğu yapıda herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmadığı tespit edilmeksizin münferit itfaiye raporu istenilmesinde ve söz konusu raporda belirtilen eksiklikler nedeniyle de davacının yapmış olduğu ruhsat başvurusunun iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, ayrıca, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinin davacı adına doğrudan ruhsat düzenlenmesi anlamına gelmediği,

davalı idare tarafından davacının ruhsat başvurusu hakkında mevzuatta yer alan hususların karşılanıp karşılanmamasına göre yeniden değerlendirme yapılarak bir karar verileceğinin de tartışmasız olduğu, davanın dava konusu iş yerinin 16/09/2022 tarihinde mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin işlem yönünden incelenmesinden; davacının güzellik merkezi olarak faaliyet gösterebilmek amacıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda bulunduğu, mühürleme işleminin tesis edildiği 16/09/2022 tarihinde faaliyet gösterdiği halde ruhsatının bulunmadığı anlaşıldığından,

ruhsatsız faaliyet gösterdiği anlaşılan işyerinin ilgili yönetmelik hükmü uyarınca mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin 16/09/2022 tarihli dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davacının ruhsat başvurusunun iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemin iptaline, işyerinin 16/09/2022 tarihinde mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlem yönünden ise davanın reddine, karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının iptal edilen kısmının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, işyeri yetkilisi ...'in itfaiye raporundaki eksiklikleri tamamlayarak 31/03/2022 tarihinde idarelerine başvurduğu belirtilerek, tebliğ tarihinden itibaren söz konusu rapordaki eksikliklerin giderilmemesi nedeniyle dava konusu işlemlerin tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadırlar." denildikten sonra, devamında (Ek fıkra: 2012/2958 - 12.3.2012 / m.9) " Birden fazla işyerinin bir arada bulunduğu iş hanı, çarşı ve benzeri işyerlerinde yangına karşı gerekli önlemlerin alındığını gösteren itfaiye raporu bu binaların yönetimi tarafından alınır ve yapıda değişiklik olmadığı sürece buralardaki işyerleri için ayrıca münferit itfaiye raporu aranmaz. Yangın tedbirlerini etkileyecek şekilde yapıda değişiklik yapılması durumunda yalnızca yapısında değişiklik yapılan işyerinin sahibinden münferit itfaiye raporu istenir.

" kuralına, 6. maddesinde, "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır..." kuralına ve 12. maddesinde, "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder.

Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılmasında bu Yönetmeliğin dördüncü kısmında belirtilen süreler geçerlidir.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge istenemez ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemleri sonuçlandırılır. İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." kuralına yer verilmiştir.

Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin "Belediye itfaiye raporlarının verilmesine ilişkin uyulacak usul ve esaslar ile önlemler" başlıklı ek 1. maddenin 2. fıkrasında " İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre itfaiye raporu gerektirmeyen işyeri kapsamında yer alan işyerleri için belediye itfaiye teşkilatınca itfaiye raporu düzenlenmez. İtfaiye raporu gerektirmeyen işyerleri için itfaiye raporu alınmak üzere başvurulması halinde başvuru sahibine itfaiye raporu düzenlenmeyeceği hususu yazılı olarak bildirilir." hükmü yer almaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından, İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... caddesi No:... sayılı adreste "..." ünvanıyla güzellik merkezi olarak faaliyet gösteren işyerine ait S-... numaralı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı başvurusunun "itfaiye raporunda tespit edilen olumsuzlukların bugüne kadar giderilmediğinden" bahisle işyerinin 16/09/2022 tarihinde mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemin ve ruhsat başvurusunun iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının işyerinin yukarıda yer verilen mevzuatta yer verildiği üzere birden fazla işyerinin bulunduğu iş hanı benzeri yerlerden (Ofis plaza) birinde, 2. katta yer aldığı, konu ile ilgili düzenlemede yer alan bu tür iş yerlerinde münferit itfaiye raporu aranamayacağı kuralı gereğince davacıdan münferit itfaiye raporu istenemeyeceği, itfaiye raporunun bu binaların yönetimi tarafından alınması gerekmekte ise de, can ve mal emniyetinin sağlanmasının güvencesi niteliğinde olan yangın raporunun bina yönetimi tarafından da alınmadığı anlaşıldığından,

sözkonusu raporun bina yönetimi tarafından alınması zorunluluğunun davacıya yangın raporu olmayan iş yerinde faaliyette bulunma ve ruhsat alma hakkı tanımayacağı açık olup davacının bu sorumluluktan bağımsız şekilde itfaiye raporu olmayan yapıda işyeri açma ve çalışma ruhsatı alarak faaliyet gösteremeyeceği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki kararda hukuki isabet bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki karara yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile Dairemiz kararına katılmıyorum.