Danıştay 4. Daire E.2023/4867 K.2024/4017

Dava konusu istem: İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... ada, ... parsel sayılı yerde bulunan ve toplam alanı 1.887,17 m² olan Sandal Bedesteninin krokisinde (17) rakamı ile işaretli Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait taşınmazda yer alan 16.00 m²'lik dükkanın davacı tarafından halı ve kilim satış işyeri olarak kullanılmak suretiyle işgalinde olduğundan bahisle 04/09/2014-21/04/2015 tarihleri arasındaki dönem için 55.848,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihtarnamesine yapılan itirazın reddedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu taşınmazın daha önce ... isimli şahıs tarafından kiralandığı ve davacının bu işyerinde 4-5 sene işçi olarak çalıştığını iddia etmesi üzerine, ara kararla istenilen davacıya ait sigorta sicil dosyasında ve SGK hizmet dökümünden; davacının ecrimisil istenilen dönemde ... sayılı işyerinde işçi olarak çalıştığı görülmüş olmakla, davacının iddiasının doğru olduğu kanaatine varılarak, söz konusu taşınmazda işgalci olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının beyanı doğru kabul edilerek karar verildiği, Emniyet Müdürülüğü tarafından yapılan tespitte davacınını işgalci olduğunun belirlendiği, emniyetin tutanağında davacının çalışan olduğuna ilişkin kayıt yer almadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... ada, ... parsel sayılı yerde bulunan Sandal Bedesteni içerisinde yer alan ve (17) rakamı ile işaretli Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait taşınmazda yer alan 16.00 m²'lik dükkanın davacı tarafından halı ve kilim satış yeri olarak kullanılmak suretiyle işgalinde olduğundan bahisle 04/09/2014-21/04/2015 tarihleri arasındaki dönem için 55.848,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ihtarnameye yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz (...)" hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin (d) fıkrasında ecrimisil, Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat olarak, (e) fıkrasında ise, fuzuli şagil (İşgalci), kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili İdarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yönetmeliğin 85. maddesinin 2. fıkrasında. "Ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmü yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait Sandal Bedesteni'nin için restorasyon ve onarım şartlı kiralama işi için yapılan 20 yıl süreli sözleşme uyarınca yer teslimi yapılması amacıyla 17 numaralı iş yerinde işgalci olan Bahattin Ayaz isimli şahsın 03/09/2014 tarihinde tahliye edilmesinin ardından davalı idare tarafından Emniyet Müdürlüğünden tahliyesi gerçekleşen iş yerlerinde yeni bir işgalin olup olmadığının sorulması üzerine yerinde yapılan tespitte davacının 17 numaralı iş yerinde işgalci olduğunun ortaya çıkması nedeniyle dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.

Fuzuli şagilin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, hiçbir hukuki ilişkiye dayanmadan ve idarenin bilgisi dışında taşınmazın zilyetliğini elinde tutan, kullanan gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlandığı göz önünde bulundurulduğunda, emniyetin yaptığı tespit sonucunda davalı idareye ait iş yerinin, herhangi bir hukuki ilişkiye veya hakka dayanmaksızın davacı tarafından iş yeri olarak kullanıldığı somut olarak ortaya konulmuştur.

Bu durumda dava konusu taşınmazda işgalci olduğu sabit olan davacıdan ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık olmadığı açık olup, mahkemece yaptırılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda ecrimisil bedelinin belirlenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen karara yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile Daire kararına katılmıyoruz.