Danıştay 4. Daire E.2023/4993 K.2024/6617

Dava konusu istem: İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ...Caddesi, No:... adresindeki taşınmaza ait kuranglez alanının 28/01/2013-31/12/2016 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle davacı adına tahakkuk ettirilen 621.562,75 TL tutarındaki ecrimisil borcu için düzenlenen 07/06/2016 tarihli ecrimisil ilmuhaberinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda, Mahkemelerinin 25/10/2016 tarihli ara kararı ile davalı idareden dava konusu taşınmaza ait tapu bilgilerinin sorulduğu, ancak davalı idare tarafından ibraz edilen bilgi ve belgelerde ecrimisile konu taşınmazın belediye adına tescilli olduğuna dair bir tapunun yada belediye lehine bir terkinin bulunmadığı, dolayısıyla ecrimisile konu taşınmazın mülkiyet durumunun net bir şekilde ortaya konulamadığı anlaşıldığından,

dava konusu taşınmazda mülkiyet veya başkaca bir tasarruf hakkına sahip olduğunu ortaya koyamayan davalı idarece ecrimisil tahakkuk ettirilmesi yönünde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı adına düzenlenen ve usulüne uygun tebliğ edilen ecrimisil ihbarnamesine itiraz edilmediği ve dava açılmadığı, kesinleştiği halde ödenmeyen ecrimisil alacağı için ödeme emri düzenlendiği, Mahkemenin ara kararına verilen cevap eklerinde tapu kaydının da bulunduğu, ancak söz konusu belge dikkate alınmaksızın değerlendirme yapıldığı, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları "idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptaller için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan" davalar olarak tanımlanmış; 14. maddesinde, dava dilekçelerinin kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği; 15/1-b. maddesinde ise, dava konusu edilebilecek bir işlem bulunmadığı takdirde davanın reddedileceği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, iptal davasına konu edilebilecek idari işlemin icrai (yürütülebilir) nitelikte olduğundan söz edilebilmesi için ilgililerin hukuksal durumunu değiştirmesi, ilgilileri hukuksal yönden etkilemesi, aynı zamanda idari işlemin "kesin" ve "nihai" nitelikte olması gerekmektedir. İlgililer hakkında hukuksal bir etki göstermeyen danışma kararları, görüş belirten kararlar, uygulama ve hazırlık işlemleri, bildirici ve iç düzen işlemleri gibi işlemlerin ise icrai nitelikte olmadıkları ve idari davaya konu edilemeyecekleri açıktır.

Dava dosyası ve UYAP üzerinden yapılan incelemelerde, davacı adına muhtelif tarih ve sayılı ecrimisil ihbarnameleri ile ödeme emirlerinin düzenlendiği, davacıya geçmiş dönemlere ait 340.570,00 TL ecrimisil borcunun 15 gün içinde ödenmesi aksi takdirde 6183 sayılı Kanun'a göre işlem yapılacağının 25/03/2016 tarihli tebellüğ ilmuhaberi ile bildirildiği, davacının 07/04/2016 tarihli başvurusu ile kendisinden talep edilen ecrimisil borcunun gerekçesinin, hangi döneme ait ve ne kadar olduğunun sorulması üzerine de dava konusu 621.562,75 TL tutarlı 07/06/2016 tarihli borç dökümünün tebliğ edildiği ve söz konusu ecrimisil ilmuhaberinin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının ecrimisil borçlarını gösteren ve bilgilendirici mahiyette olan dava konusu işlemin, idari davaya konu edilebilecek, ilgilinin hukuki durumunda değişiklik meydana getiren, kesin ve icrai nitelikte bir işlem olmadığı; dolayısıyla, söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-b maddesi uyarınca esasının incelenmesine olanak bulunmadığı ve incelenmeksizin reddi gerektiği sonucuna varıldığından, uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davacı adına, 28/01/2013-31/12/2016 tarihleri arasındaki dönem için tahakkuk ettirilen 621.562,75 TL tutarındaki ecrimisil borcu için düzenlenen 07/06/2016 tarihli ecrimisil ilmuhaberinin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yönünde verilen karara ilişkin istinaf başvurusunun reddine dair İdare Dava Dairesi kararı davalı idarece temyiz edilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu belirtilmiş; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde ise, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ve davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." düzenlemesine yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları "idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptaller için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan" davalar olarak tanımlanmış; 14. maddesinde, dava dilekçelerinin kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği; 15/1-b. maddesinde ise, dava konusu edilebilecek bir işlem bulunmadığı takdirde davanın reddedileceği kurala bağlanmıştır.

Dava dosyası ve UYAP üzerinden yapılan incelemelerde, davacı adına muhtelif tarih ve sayılı ecrimisil ihbarnameleri ile ödeme emirlerinin düzenlendiği, davacıya geçmiş dönemlere ait 340.570,00 TL ecrimisil borcunun 15 gün içinde ödenmesi aksi takdirde 6183 sayılı Kanun'a göre işlem yapılacağının 25/03/2016 tarihli tebellüğ ilmuhaberi ile bildirildiği, davacının 07/04/2016 tarihli başvurusu ile kendisinden talep edilen ecrimisil borcunun gerekçesinin, hangi döneme ait ve ne kadar olduğunun sorulması üzerine de dava konusu 621.562,75 TL tutarlı 07/06/2016 tarihli ecrimisil ilmuhaberinin tebliğ edildiği ve söz konusu işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davacıdan geçmiş dönemlere ilişkin ecrimisil borçlarının istenmesi aksi halde 6183 sayılı Kanuna göre işlem yapılacağının tebliğ edilmesi nedeniyle, dava konusu işlem, davacının güncel hak ve hukuki menfaatlerini etkileyen kesin ve yürütülebilir nitelikte bir işlem olduğundan, uyuşmazlığın esası incelenerek karar verilmesinde hukuka ayrılık bulunmamaktıdır.

Açıklanan nedenlerle, işin esası hakkında temyiz incelemesi yapılması gerektiği görüşü ile temyiz isteminin kabulü ile İdare Dava Dairesi kararının belirtilen gerekçeyle bozulması yönündeki Dairemiz kararına katılmıyorum.