Danıştay 4. Daire E.2023/5193 K.2024/7304

Dava konusu istem: İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi mevkisinde bulunan ... ada, ... parsel numaralı ve 7.424 m²'si Hazineye ait olan 29.696,00 m² taşınmazın, Hazine hissesine isabet eden 1.161,25 m²'lik kısmı üzerine açık depo ve şantiye alanı yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 01/05/2013-02/03/2016 tarihleri arasındaki dönem için davacı şirketten 768.835,61 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile Mahkemelerince hükme esas alınmaya yeterli görülen bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu taşınmaz üzerinde ... A.Ş.'ne ait halihazırda kurulu olan ve öteden beri kullanılan trafo merkezinin bulunduğu, taşınmazın etrafının tel örgü ve duvarla çevrili olduğu, taşınmaza giriş ve çıkış kontrolünün ...

A.Ş. tarafından sağlandığı, davacı şirketin ise dava dışı ... A.Ş. tarafından yapılan ihale kapsamında kullandığı ve anılan kuruma ait malzemeleri bu kurumun denetim ve gözetiminde dava konusu taşınmazda bulundurduğu anlaşıldığından, Kanunun aradığı şekliyle fuzuli şagil olmayan davacı adına düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, uyuşmazlığa konu 29.696,00 m² tarla vasıflı taşınmazın 25/100 hissesinin Maliye Hazinesi adına kayıtlı olduğu, 02/03/2016 tarihli denetim tutanağında, taşınmazın 21.170,00 m²'lik kısmının ...

Trafo Merkezi olarak TEİAŞ 4. Bölge Müdürlüğü Trafo Merkezi tarafından, 4.645,00 m²'lik kısmının açık depo ve şantiye alanı olarak davacı tarafından, 30 m²'lik kısmının ise elektrik trafosu olarak ... tarafından kullanıldığı, taşınmazın bir bölümünün de yol dahinde kaldığı hususlarının belirtildiği, davacının kullandığı kısmın Hazine hissesine isabet eden 1.161,25 m²'lik kısmı için dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin düzenlendiği, TEİAŞ ile davacı arasında imzalanan sözleşmelerin kendilerini bağlamadığı, emlak vergi değerinin %5'i üzerinden ecrimisil hesaplandığı, dolayısıyla yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı,

temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde;

tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan;

belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden, İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, ... Mahallesi mevkisinde bulunan ... ada, ... parsel numaralı ve 7.424 m²'si Hazineye ait olan 29.696,00 m² taşınmazın, Hazine hissesine isabet eden 1.161,25 m²'lik kısmı üzerine açık depo ve şantiye alanı yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 01/05/2013-02/03/2016 tarihleri arasındaki dönem için davacı adına 768.835,61 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta her ne kadar İdare Mahkemesince, Kanunun aradığı şekliyle fuzuli şagil olmayan davacı adına düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptal kararı verilmiş ve Bölge İdare Mahkemesince de bu gerekçe yerinde görülerek istinaf başvurusu reddedilmiş ise de; uyuşmazlığa konu 29.696,00 m² tarla vasıflı taşınmazın 25/100 hissesinin Maliye Hazinesi adına kayıtlı olduğu, 02/03/2016 tarihli denetimde, taşınmazın 4.645,00 m²'lik kısmının 01/05/2013-02/03/2016 tarihleri arasındaki dönemde açık depo ve şantiye alanı olarak davacı tarafından kullanıldığının tespit edildiği, ...

A.Ş. ile davacının beyanlarına göre de söz konusu alanın davacı tarafından kullanıldığının sabit olduğu, TEİAŞ ile davacı arasında imzalanan sözleşmelerin ecrimisile ilişkin işlemler yönünden davalı idareyi bağlayıcı niteliğinin bulunmadığı dikkate alındığında, söz konusu taşınmazın Hazine hissesine isabet eden 1.161,25 m²'lik kısmı üzerinde fuzuli şagil olduğu anlaşılan davacıdan ecrimisil istenebileceği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile tarafların iddiaları da göz önünde bulundurularak, gerekirse bilirkişilerden ek rapor alınarak davalı idarece tespit edilen işgal alanı üzerinden hesaplanan ecrimisil bedelinin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesiyle 336 sayılı Milli Emlak Tebliği'nin 5. maddesi uyarınca hukuka uygun olup olmadığının saptanması ve buna göre bir karar verilmesi gerekirken, aksi yönde verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.