Danıştay 4. Daire E.2023/5330 K.2024/3462

Dava konusu istem: İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sitesi, ... Sokak, No:... adresinde bulunan kamuya terkli alanın 73,00 m²'lik kısmının büfe yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/01/2015-28/11/2017 tarihleri arasındaki dönem için 212.400,00 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; imar planlarında 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca düzenleme ortaklık payı konusu edilen yol ve yeşil alan olarak umumi hizmetlere ayrılmış ve bedelsiz terk yoluyla elde edilmiş olan tescil harici taşınmazın belediye taşınmazı olarak kabul edilmesi olanağı bulunmadığı, bu gibi alanların sahipsiz ve kamuya yararlı alanlar olarak devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, davacıya devir ya da tescil edilemeyeceği bu nedenle taşınmaz üzerindeki işgal nedeniyle 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca davalı belediyece ecrimisil istenilemeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacının belediyenin hüküm ve tasarrufuna konu taşınmazda işgalci konumunda olduğu, davacıdan ecrimisil istenmesine ilişkin işlemde yetki, neden, konu ve amaç unusurları bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ancak takdir komisyonunca ecrisimisil bedelinin belirlenmesi için gerekli yerlerden görüş almak, gerektiğinde bilirkişiye başvurmak, emsal kira ve/veya ecrimisil tutarlarından yararlanmak, varsa işgale konu taşınmazın konumu, niteliği gibi özellikleri ortaya konulmak suretiyle belirlenmesi gerekirken, bu yönde herhangi bir araştırma,

belirleme ya da bilirkişi incelemesi yapılmadığı, bu nedenle dava konusu işlemde yöntem kuralları bakımından hukuka uyarlık bulunmadığından bahisle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ecrimisil belirlenirken emlak değeri, rayiçler, kira bedelleri ve önceki dönemleri ilişkin işgaller nedeniyle istenilen ecrimisillerin dikkate alındığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13 üncü maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur." hükmü yer almaktadır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında: "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir." denilmiş, aynı maddenin 2. fıkrasında ise: "Ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Sitesi, ... Sokak, No:... adresinde bulunan 1/1000 ölçekli imar planında yeşil alanda kalan 73,00 m²'lik kısmının büfe yapılmak suretiyle 01/01/2015-28/11/2017 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 212.400,00 TL ecrimisil istenilmesine ihbarnamenin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Ecrimisilin; işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu dikkate alındığında, ecrimisil tutarı hesaplanırken; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, fuzuli şagile sağladığı gelir, taşınmaz başka bir tesise hizmet vermek üzere işgal edilmişse bir bütün olarak sağladığı katkı, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörler ile emsal taşınmazlar için tespit edilmiş olan kira ve/veya ecrimisil tutarlarının bilirkişilerce değerlendirilmesi gerektiği kuşkusuzdur. İdarenin takdir ettiği ecrimisil tutarına davacının itirazı devam etmekte ve gerek işgalin sübutunda gerekse ecrimisil tutarında tereddüt oluşmuşsa, mahkemece gerek görülmesi halinde alanında uzman bilirkişilere inceleme yaptırmaktır.

Bakılan uyuşmazlıkta, ecrimisile konu işgal edilen alanın, işgal süresinin ve bunun için takdir olunan ecrimisilin gerçeğe uygun olup olmadığının saptanabilmesi için uyuşmazlığın esası incelenerek; gerektiğinde bir emlâkçının da aralarında yer aldığı bilirkişilerce, uyuşmazlığa konu taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller,

varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar dikkate alınmak suretiyle ecrimisil bedelinin hesaplanmasına yönelik olarak yapılacak inceleme sonucu düzenlenecek rapor da değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.