Danıştay 4. Daire E.2023/5398 K.2024/7159

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... ada, ... parselde yer alan ve imar planına göre yeşil alana terk edilen 884,05 m²'lik taşınmazın 27/06/2011-28/06/2016 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 1.297.113,48 TL tutarlı, ... tarih ve ..., ..., ..., ... ve ... numaralı ecrimisil ihbarnamelerinin iptali istenilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince; davacı yönetimin yapı kullanma izin belgesinin onaylandığı 06/07/2015 tarihinden itibaren fuzuli şagil olarak kabul edilerek bu tarihten itibaren ecrimisil bedeli hesaplanabileceği, davacının 06/07/2015 tarihinden öncesine ilişkin fuzuli şagil olarak nitelendirilemeyeceği, 28/06/2015-28/06/2016 dönemi için 286.432,20 TL ecrimisil istenilmesine dair ... günlü ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi yönünden hükme esas alınan bilirkişi raporu ile ortaya konulan tutarın yeniden değerlendirme oranları ile güncellenmesi sonucu yapılan hesaplamayla,

2015 yılına ait 5 ay 25 gün için 71.145,21 TL, 2016 yılına ait 5 ay 28 gün için 75.328,90 TL olmak üzere toplam 146.474,11 TL ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin belirtilen tutarı aşan kısmı ile 06/07/2015 tarihinden öncesine ilişkin düzenlenen ecrimisil ihbarnamelerinde ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, ...

İdare Mahkemesince verilen ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu ... tarih ve ..., ..., ..., ... sayılı ecrimisil ihbarnamelerinin iptaline, 28/06/2015 - 28/06/2016 dönem için 286.432,20 TL ecrimisil istenilmesine dair 05/08/2016 tarih ve 127 sayılı ecrimisil ihbarnamesinin ise, 146.474,11 TL ecrimisile ait kısmı yönünden davanın reddine, bu tutarı aşan 139.958,08 TL ecrimisile ait kısmının ise iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yapı kullanım belgesinin alındığı 06/07/2015 tarihinden önce de davacının yapıyı bitmiş halde kullandığının hava fotoğraflarından açıkça görüldüğü, yapı kullanma belgesi alınmadan da yapının kullandığının ortada olduğu, yapının ne zaman kullanıldığına ilişkin bilgi ve belge talep etmeksizin yapı kullanma izin belgesi dikkate alınarak karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, davacının taşınmazın hem maliki hem müteahhidi olduğu, bu tarihten önce de kendisi tarafından kullandığı hususunun açıkça ortada olduğu, hukuka ve usule uygun işlemler tesis edildiğinden kararın aleyhe hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Davalı idarenin 06/07/2015 tarihinden önceye isabet eden ... tarih ve ..., ..., ..., ... sayılı ecrimisil ihbarnamelerinin iptaline ilişkin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davalı idarenin ... tarihinden sonraya isabet eden ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin 139.958,08 TL tutarlı kısmının iptaline ilişkin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme;

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "...ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir..." hükmüne. 5. fıkrasında. "Bakanlık, uygulamada birliği sağlamak amacıyla, ecrimisilin tespit ve takdirine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde;

tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan;

belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır.

Ecrimisilin işgal nedeniyle kira bedeli kadar alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınması gerektiği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden; davalı idarece ... tarih ve ... sayılı ecrimisil kıymet takdiri kararıyla 28/06/2016-28/10/2018 tarihleri arasında 884,05 m²'lik yeşil alan niteliğindeki taşınmazın bahçe yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle... tarih ve ... sayılı ihbarname ile 286.432,20 TL ecrimisil bedeli belirlendiği, uyuşmazlığın çözümü için mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda emsal ecrimisil değerlerinden bilgi amaçlı yararlanılarak,

ecrimisil tespitine artı ve eksi yönde etki eden veriler birlikte değerlendirildiğinde davaya konu yerin 2011 yılı için 120,00 TL/m² baz değer olarak alınarak İdare Dava Dairesince yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle 28/06/2016-28/10/2018 tarihleri arasında 146.474,11 TL ecrimisil miktarı hesaplandığı anlaşılmıştır.

Dosyada, davalı idare tarafından ecrimisil bedeli tespit ve takdir edilirken Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmeliğin 85. maddesi ile 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinde öngörülen hesaplama usullerinin uygulandığı, idarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş ecrimisillere ilişkin birim bedeller de göz önünde bulundurularak ecrimisil bedelinin tespit ve takdir edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; taşınmaz üzerinde fuzuli şagil olduğunda tereddüt bulunmayan davacı adına işgal edilen dönemler için 336 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesine uygun şekilde davalı idarece istenilen ecrimisil bedelinin uygun olduğu, buna göre dava konusu ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davanın tamamen reddine karar verilmesi gerektiğinden temyize konu İdare Dava Dairesi kararının iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.