Danıştay 4. Daire E.2023/5652 K.2024/6668

Dava konusu istem: İstanbul ili, Bağcılar ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... parselin 670,00 m²'sinin 01/07/2011-30/06/2016 tarihleri arasında otopark (müşteri açık otoparkı ve mal yükleme - boşaltma alanı) olarak işgal edildiğinden bahisle davacıların murisinden 330.766,83 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine ... Bölge İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararda; bilirkişi ek raporu uyarınca emlak vergisine esas değerin %3'ü dikkate alınmak suretiyle, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 107.228,03 TL kısmının iptaline, 223.538,80 TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI

Davacılar tarafından, mürislerinin 24/10/2016 tarihinde vefat ettiği, dava konusu işlemin ise vefat tarihinden sonraki bir tarihte düzenlendiği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin ve belirlenen ecrimisil bedelinin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davacıların murislerinin dava konusu işlemi tesis edilmeden önce vefat ettiği ve ölen kişi adına idari işlem düzenlenemeyeceği gerekçesi ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1/a. bendinde "İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davası .." idari dava türü olarak sayılmıştır.

Aynı Kanunun 14/1-c maddesinde, dava dilekçesinin ehliyet yönünden ilk incelemeye tabi tutulacağı, 15. maddesinin 1. fıkrasında, ehliyet yönünden kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği, yine 14. maddenin 6. fıkrasında ise, ilk incelemeye esas hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı hükümlerine yer verilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 8. maddesinde; her insanın hak ehliyeti bulunduğu, aynı Kanunun 28. maddesinde; kişiliğin ölümle sona erdiği düzenlemesine yer verilmektedir.

Bu durumda idare hukukunun genel ilkelerine göre iptal davası açılabilmesi için gerçek yada tüzel kişiler ile dava konusu edilen işlem arasında makul ve ciddi bir ilişkinin, diğer bir deyişle menfaat bağının bulunması gerekmektedir. Genelde; kişisel, meşru ve güncel bir menfaatin varlığı ve bunların ihlali, menfaat ilişkisinin kurulmasında yeterli sayılmakta ve bu husus davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı mercilerince belirlenmekte, davacının idari işlemle meşru, güncel ve kişisel bir menfaat ilişkisinin varlığı, davayı açma ehliyeti için gerekli görülmektedir.

Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; davacıların babası ...'in 24/10/2016 tarihinde öldüğü, UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede vefat tarihi itibari ile mirasçı olarak geride çocukları ..., ..., ...'in kaldığı, dava konusu işlem tarihinde mirasçı olarak geride iş bu davanın davacılarının kaldığı, muris ... adına İstanbul ili, Bağcılar ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... parselin 670,00 m²'sinin 01/07/2011-30/06/2016 tarihleri arasında otopark olarak işgal edildiğinden bahisle 330.766,83 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi düzenlenmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Kişilik, vefat tarihinde sona erdiğinden bu tarihten sonra vefat eden kişinin haklara sahip olması, borçlu kılınması ve temsili hukuken mümkün değildir. Bu yönde tesis edilen işlemler herhangi bir hukuki sonuç doğurmaz. Hukuki sonuç doğurmayan, başka deyişle, hukuk düzeninde varlık kazanmayan işlemlerin de herhangi bir kişinin menfaatini ihlal etmesi söz konusu olamaz.

Bu durumda, hak ehliyeti yani kişiliği sona eren ...'in davada taraf olma ehliyeti bulunmadığından buna bağlı olarak menfaatinin ihlal edildiğinden bahsedilemeyeceğinden, ...'in mirasçıları olan davacılar adına düzenlenmediği anlaşılan dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, açıklanan nedenlerle dava konusu işlemin kısmen iptali, davanın kısmen reddi yolunda verilen temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.