Danıştay 4. Daire E.2023/5753 K.2024/4267

Dava konusu istem: Zonguldak ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi mevkisinde bulunan ... ada ... parsel sayılı Hazineye ait 4.281,47 m² yüzölçümlü taşınmazın, 3.609,65 m²'si üzerinde tenis kortları, tribün, açık ve kapalı alanlı kafeterya ve idari bina yapılmak suretiyle 11/06/2014-10/06/2019 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiği gerekçesiyle dernek adına 868.799,69 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin Zonguldak Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin ve bu ihbarnameye yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idare tarafından her ne kadar kira süresi bitim tarihinden itibaren tahakkuk ettirilen ecrimisil bedeline dair ihbarname düzenlenmişse de,

idarenin izni olmadan haksız suretle hangi tarihlerde işgalin söz konusu olduğu kesin ve somut verilerle ortaya konulmadığından,11/06/2014-10/06/2019 tarihleri arasında taşınmazların fuzulen işgal edildiği gerekçesiyle dernek adına 868.799,69 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ecrimisil ihbarnamesinin ve bu ihbarnameye yapılan itirazın reddine ilişkin ecrimisil düzeltme ihbarnamesine dair dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren taşınmazı kullandığı açık olduğundan işgalci olduğu, 16/08/2017 tarihli Olur ile taşınmaz üzerindeki tahsis kaldırılarak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca pazarlık usulü ile kiralanmasına karar verildiğinden, Gençlik Spor İl Müdürlüğünün taşınmaz üzerinde bir yetkisinin kalmadığı, tesisin ücret karşılığında faaliyette bulunduğundan ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir.

Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz...." hükmü. 9. maddesinde, "Tahmin edilen bedel, idarelerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar bedeliye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulur....." hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, 19/06/2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 84. maddesinde, "Hazine taşınmazlarından kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilenlerin dışında kalanların fiilî durumları, İdarece hazırlanan program dâhilinde mahallinde tespit edilir.......

Taşınmazın mahallinde düzenlenecek Taşınmaz Tespit Tutanağında; işgalin başlangıç tarihi, taşınmazın işgale veya kullanıma konu olan yüzölçümü, işgalcileri, kullanım amacı, ecrimisil takdirinde yararlanılabilecek bilgiler ile bilinmesinde yarar görülen diğer bilgilere yer verilir." kuralı, 85. maddesinde, ".......Ecrimisilin tespit ve takdirinde, İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın İdarenin bu taşınmazdan işgalden önceki hâliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır.

Ecrimisilin tespitinde; aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur......." kuralı yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, mülkiyeti Hazineye ait taşınmazların Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne spor sahası ve tesisleri yeri olarak kullanılmak üzere ... tarih ve ... sayılı yazı ile tahsis edildiği, tenis kortları ve sosyal tesislerin 11/06/2004 tarihinde on yıllık süre ile davacıya (o zamanki adı ile Zonguldak Tenis Deniz İhtisas Kulübü Başkanlığına) kiralandığı, yine 06/02/2006 tarihinde bir önceki sözleşmede kiralama dışı kalan tenis kortlarının da 11/06/2014 tarihine kadar davacıya kiralandığı, davacı tarafından kira sözleşme süresi bitmeden önce 03/06/2014 tarihinde kira sözleşmesinin yenilenmesi için başvuruda bulunulduğu,

bu başvuruya ilişkin cevap verilmediği, bu bağlamda 30/10/2014 tarihinde sözleşme süresi biten üç adet tenis kortunun müştemilatıyla beraber sözleşme akdeden ve adına tahsisli olan Gençlik Spor İl Müdürlüğüne teslim ve tesellüm tutanağıyla teslim edildiği, davacı tarafından 12/11/2014 tarihinde kira protokolünün yenilenmesi için tekrar başvuru yapıldığı,

bu başvuru üzerine Zonguldak Valiliği Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünün ... tarih ve... sayılı yazısıyla talep edilen kulübün kullanım süresince ilgili taşınmaza yatırım yaptığı ve 1958 yılından bu yana kullanıldığından talebin uygun görülerek Spor Genel Müdürlüğü uygunluğuna durumun arz edildiği, Zonguldak Valiliği Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünün 13/10/2016 tarih ve 89439242.4.67.00.00-6681 sayılı yazısıyla dava konusu taşınmazların kira sözleşmesinin 11/06/2014 tarihinde bittiği ve 30/10/2014 tarihinde taşınmazların teslim edildiği belirtilerek,

tenis faaliyetlerinin aksamaması için Spor Genel Müdürlüğünden kiralamak amacıyla izin alınana kadar sadece tenis faaliyetleri için ücretsiz olarak kullanma izni verildiği, Defterdarlık Makamının ... tarih ve ... sayılı Olurları ile Gençlik Hizmetleri ve Spor Müdürlüğü tahsisinin kaldırıldığı, taşınmazlar üzerindeki tenis kortlarının ihalesinin yapıldığı ancak ihaleye iştirak eden olmadığı,

sonrasında 11/06/2014-10/06/2019 tarihleri arasında taşınmazların fuzulen işgal edildiği 14/06/2019 tarihli tespit tutanağıyla tespit edilmesi sonrasında, dernek adına 868.799,69 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, Mahkemece 30/10/2014 tarihinde tesisin Gençlik Hizmetleri İl Müdürlüğünce teslim alınması ve Zonguldak Valiliği Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünün davacı derneğe muhatap 13/10/2016 tarihli yazısında tenis kortlarının sadece tenis faaliyetleri için ücretsiz kullanımına izin verdiğinden bahisle idarenin izni olmadan haksız suretle hangi tarihlerde işgalin söz konusu olduğunun kesin ve somut verilerle ortaya konulmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de,

davalı idare tarafından 14/06/2019 tarihinde düzenlenen tespit tutanağı ile taşınmazın işgal edildiğinin tespit edildiği ve Hazine adına kayıtlı taşınmazın Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü adına olan tahsisinin ise ... tarih ve ... sayılı Olur ile kaldırıldığından, tahsisin kaldırıldığı tarih itibarıyla Zonguldak Valiliği Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünün de yetkisi kalmadığından, davacı şirketin haklı hukuki kullanım gerekçesinin ortadan kalktığı açıktır.

Bu durumda, 16/08/2017 tarihi itibarıyla ecrimisil bedelinin gerekirse bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle tespit edilerek buna göre bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.