Danıştay 4. Daire E.2023/5847 K.2024/4724

Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesinde bulunan, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı ve tamamı davalı idareye ait 2.540,00 m² yüzölçümlü taşınmaz üzerinde yer alan 8 katlı kapalı otoparkın davacı tarafından fuzulen işgali nedeniyle 23/05/2008-22/05/2013 tarihleri arası dönem için 5.757.765,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin... tarih ve... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştayın bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince verilen kararda; taşınmazın imar ve inşaası nedeniyle kira ilişkisinin devam ettirilmeyeceği hususunun davalı idare tarafından davacıya 18/01/2010 tarihli yazı ile bildirildiği, buna karşın taşınmazın tahliye edilmemesi üzerine açılan davada davacının taşınmazdan tahliyesine karar verildiği, dolayısıyla davacının 18/01/2010 tarihli yazı ile kira ilişkisinin devam ettirilmeyeceğinin bildirilmesine ilişkin işlemin tebliğ tarihinden itibaren anılan taşınmazda işgalci olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tahliyenin gerçekleştiği 22/05/2013 tarihine kadar davacınını taşınmazı kullandığı, Belediye Kanununun yürürlüğe girdiği 2005 yılını müteakip en son yenilenen kira dönemi olan 01/03/2007 tarihinde itibaren kiralananın tahliyesinin istenildiği, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde.

Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden; bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği ve ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği gibi fuzuli şagilin kusurunun da aranmayacağı.

9. maddesinde ise, tahmin edilen bedelin, idarelerce tespit edileceği veya ettirileceği, işin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatların bedeliye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulacağı hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 19/06/2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinde, "...Ecrimisilin tespit ve takdirinde, İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın İdarenin bu taşınmazdan işgalden önceki hâliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır.

Ecrimisilin tespitinde; aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur..." hükmü bulunmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; davalı idarenin maliki olduğu ve katlı otopark olarak kullanılan taşınmaz 1987 yılında kira sözleşmesiyle davacıya kiralandığı, bu sözleşme devam ederken davacının tahliyesi için davalı idare tarafından açılan davalarda mahkemeler 1997, 1999, 2002 ve 2004 yıllarında davanın reddine karar verdiği, ayrıca 1997 yılında açılan davada davalının muarazasının men'ine kiracılık sıfatının tespitine karar verildiği,

davalı idare tarafından 2007 yılında taşınmazın tahliyesi amacıyla davacıya ihtarname gönderildiği ancak taşınmazın boşaltılmaması üzerine kaymakamlığa yapılan başvurunun reddi üzerine bu işlemin iptali istemiyle açılan davada davanın reddine karar verildiği,

dava konusu taşınmaz ile aynı parseller üzerinde bulunan Ali Paşa Sarayının 1. ve 2. Dönem Restitüsyon Projeleri ve Rekonstrüksiyon Projelerinin İstanbul IV. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunması üzerine anılan projenin uygulanması için taşınmazın tahliyesinin... tarih ve ... sayılı yazı ile Fatih Kaymakamlığından yeniden talep edildiği, davacı şirkete gönderilen 18/01/2010 tarihli yazı ile kira ilişkisinin devam ettirilmeyeceği hususu bildirilerek kaymakamlıktan davacının tahliye edilmesinin istenildiği,

kaymakamlığın tahliye kararlarına karşı açılan davaların ise davalı idare ve kaymakamlık lehine sonuçlanması üzerine davacının taşınmazdan 22/05/2013 tarihinde tahliye edildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazla aynı parselde yer alan Ali Paşa Sarayının 1. ve 2. Dönem Restitüsyon Projeleri ve Rekonstrüksiyon Projelerinin uygulanması amacıyla kira ilişkisinin sona erdiğine ve taşınmazın boşaltılarak teslim edilmesine ilişkin davalı idarece çekilen ihtarnamenin davacıya 18/01/2010 tarihinde tebliğ edilmesi nedeniyle bu tarihten itibaren tahliyenin gerçekleştiği 22/05/2013 tarihine kadarki dönem için ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu durumda, gerek duyulması halinde bilirkişilerden ek rapor alınmak suretiyle davacının taşınmazda daha önce kiracı olduğu dikkate alındığında kira bedeli olarak belirlenen birim değere yeniden değerleme oranları uygulanarak, işgalin varlığının kabul edildiği 18/01/2010-22/05/2013 tarihleri arasındaki dönem için ecrimisil hesaplanmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.